Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 1370/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił P. Sp. j. w K. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia [...] października 2017 r. w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło P. Sp. j. w K., zaskarżając to orzeczenie w całości oraz domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie jego zmiany poprzez wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie prawa procesowego mającego wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 61 § 3 i § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, mimo wystąpienia przesłanek uzasadniających takie wstrzymanie, tj. że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że w rozpoznawanej sprawie istnieje ryzyko utraty płynności finansowej przez skarżącego i wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody na skutek ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, co może prowadzić do dalej idących negatywnych skutków dla rodziny skarżącego. Wnoszący zażalenie stwierdził, że PIT 36L oraz PIT B za lata 2014, 2015 oraz 2016 obrazują dochody i straty spółki w ww. okresach, przedstawiając się następująco: - w 2014 r. dochód wyniósł 8.024,94 zł; - w 2015 r. strata w wysokości 38.178,60 zł; - w 2016 r. strata w wysokości 476,39 zł. Wskazane dane, zdaniem skarżącego w sposób pełny obrazują wahania oraz niestabilność finansową spółki.
Ponadto podkreślił, że konkretną okolicznością są fakty wynikające z historii operacji z rachunku spółki za okres od 1 sierpnia 2017 r. do 31 października 2017 r., z którego wynika, że obciążenia konta wynoszą -191.607,93 zł, a uznania 182.885,65 zł.
Wnoszący zażalenie wskazał również, że na okoliczność pogarszającego się stanu finansowego spółki ma wpływ choroba wspólnika, który posiada aż 95% udziałów w spółce jawnej. Skarżący nie zgodził się także z twierdzeniem Sądu I instancji, iż nie uprawdopodobnił swojej złej sytuacji majątkowej, bowiem przedłożył zeznania podatkowe, historię operacji z rachunku oraz zaświadczenie lekarskie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.
W treści art. 61 § 3 p.p.s.a. ustawodawca przewidział, że po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części. Sąd, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien zbadać czy zaistniały przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenie skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie wnioskującej o ochronę tymczasową w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Tym samym wnioskodawca powinien dołączyć do wniosku stosowne dokumenty, które pozwoliłyby sądowi ocenić prawdopodobieństwo i rozmiar szkody lub skutków finansowych mogących powstać w związku z egzekucją zaskarżonego aktu. W tym miejscu podkreślić należy, że użyte przez ustawodawcę pojęcia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków" są pojęciami nieostrymi tzn. takimi, które nabierają treści w realiach konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej. O znacznej szkodzie, można mówić, jeżeli nie będzie mogła być ona wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z 31 marca 2009 r. sygn. akt I OZ 271/09).
Wobec powyższego, strona zobowiązana jest we wniosku skonkretyzować rodzaj grożącej jej szkody na skutek wykonania aktu. W przeciwnym razie sąd badający wniosek nie będzie mógł dokonać analizy, czy wnioskodawca rzeczywiście spełnia przesłanki zastosowania wobec niego tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowym, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji uznając, że wnioskująca spółka nie uprawdopodobniła, iż jej wykonanie spowoduje dla niej niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena dokonana przez Sąd pierwszej instancji jest prawidłowa. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności, które wskazywałyby na wystąpienie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Strona nie w pełni udokumentowała swoją sytuację finansową, przedstawiając jedynie wybiórcze informacje w tym zakresie. Całościowe i niebudzące wątpliwości zobrazowanie zdolności płatniczych spółki pozwoliłoby na dokonanie oceny, czy wyegzekwowanie (przed zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego) kary pieniężnej mogłoby doprowadzić do wyrządzenia skarżącej znacznej szkody albo mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki. Zaskarżona decyzja dotyczy nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł. Aby ocenić, czy rzeczywiście egzekucja tej kwoty może spowodować ziszczenie się w stosunku do skarżącej ustawowych przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., konieczne jest odniesienie tej kwoty do sytuacji majątkowej spółki.
Bez porównania tych dwu wartości (wysokości nałożonej kary i majątku, jakim dysponuje skarżąca) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia, że w jej przypadku zapłata kary będzie miała realny wpływ na utratę płynności finansowej i wystąpienie dalszych negatywnych skutków. Do dokonania oceny, czy w rozpoznawanej sprawie zachodzi rzeczywiste zagrożenie, o którym mowa w powołanym przepisie, konieczne było przedstawienie takich informacji i danych, które umożliwiłyby zbadanie relacji występujących pomiędzy stanem majątkowym strony, a wysokością nałożonego na nią zobowiązania. Dla pełnego obrazu sytuacji materialnej skarżącej, umożliwiającego ocenę w kontekście zasadności przyznania ochrony tymczasowej, niezbędne byłoby przedstawienie chociażby bilansu prowadzonego przez spółkę przedsiębiorstwa, tabeli przychodów i wydatków z bieżącego okresu, czy też udzielenie informacji dotyczących posiadanego majątku ruchomego, stanu oszczędności, bądź rachunków bankowych zarówno skarżącej spółki, jak i wspólników spółki, bowiem skarżąca jest spółką jawną i jak podkreślono w rozpoznawanym zażaleniu wspólnik takiej spółki za jej zobowiązania odpowiada bez ograniczenia całym swym majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką.
Do akt przedłożono jednak wyłącznie dokumenty świadczące o występujących w latach ubiegłych stratach wynikających z działalności spółki oraz okresowy wyciąg operacji dokonywanych na rachunku bankowym spółki – które to jednak dokumenty w żaden sposób nie dają całościowego obrazu możliwości płatniczych strony oraz rzeczywistej sytuacji majątkowej, w jakiej się ona znajduje. Analiza tych dokumentów prowadzi do wniosku o jednostronnym przedstawieniu sytuacji finansowej spółki i nieprzedstawieniu pełnego i realnego obrazu jej zdolności płatniczych. W tej sytuacji niemożliwą stała się ocena spełnienia przez wnioskującą przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Na podstawie zaprezentowanej ogólnikowej i wybiórczej argumentacji nie można było zatem stwierdzić, czy wykonanie zaskarżonej decyzji rodziłoby niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w majątku skarżącej, wpływając na znaczne i nieodwracalne pogorszenie sytuacji majątkowej strony wnioskującej.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza ponadto, że to, iż egzekucja określonej kwoty pieniężnej prowadzi do uszczuplenia sytuacji majątkowej dłużnika, jest oczywiste, jednakże przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie jest wyłącznie szkoda, ale szkoda, którą można uznać za znaczną. A zatem w świetle tego, co już wyżej powiedziano, dla oceny, czy skutkiem egzekucji będzie wyrządzenie skarżącej szkody, którą można by uznać za znaczną w jej przypadku, niezbędne jest odniesienie kwoty należności do całokształtu sytuacji majątkowej wnioskodawcy.
Sąd kasacyjny zauważa, że wnosząca zażalenie nie wskazała żadnych nowych okoliczności, nieujawnionych przed WSA, które mogłyby spowodować przyznanie mu ochrony tymczasowej. W tym kontekście NSA zwraca jedynie uwagę, że zgodnie z art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Strona może zatem złożyć wniosek o zmianę zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji, jeśli wykaże, że doszło do zmiany okoliczności związanych z kwestią wstrzymania wykonania decyzji organu administracji.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.