Uzasadnienie
Postanowieniem z 6 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 117/18, po rozpoznaniu wniosku J. S. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z [...] grudnia 2017 r., w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. J. S. wniósł skargę na wskazaną wyżej decyzję. W skardze strona zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podano, że przedmiotowa decyzja obarczona jest licznymi wadami, zarówno pod względem formalnym jak i materialnym, a przez to powinna zostać uchylona. Rygor natychmiastowej jej wykonalności niesie dla strony niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, bowiem kondycja finansowa skarżącego nie pozwala na uregulowanie zobowiązania wynikającego z decyzji. Zdaniem wnioskodawcy, rygor natychmiastowej wykonalności niesie zatem dla skarżącego trudne i nieodwracalne skutki.
Odmawiając wstrzymania wykonania decyzji Sąd I instancji stwierdził, że wykazanie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na skarżącym. Sąd nie bada z urzędu faktu, czy szkoda lub trudne do usunięcia skutki rzeczywiście mogą zaistnieć, lecz wykazanie tego faktu ciąży na wnioskodawcy. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o istnieniu powyższych zagrożeń, co dopiero uzasadniać może wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Argumentacja takiego wniosku musi być odpowiednia, tzn. w sposób przekonujący pokazująca konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.). Sąd podkreślił, że brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w istocie uniemożliwia jego merytoryczną ocenę.
W ocenie Sądu, skarżący nie przedstawił we wniosku żadnych danych, a w szczególności nie dołączył jakichkolwiek dokumentów dotyczących jego aktualnej sytuacji majątkowej, które wskazywałyby, że wyegzekwowanie 48.000 zł spowoduje wystąpienie nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody. Sąd nie miał zatem możliwości zweryfikowania zasadności twierdzeń podniesionych we wniosku. WSA podkreślił również, iż subiektywne przekonanie o wadliwości decyzji nie uzasadnia uwzględnienia wniosku. Kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji sąd dokona dopiero na rozprawie, zaś wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji jako środek ochrony tymczasowej nie przesądza o zasadności samej skargi i oceniany jest w oderwaniu od postawionych w niej zarzutów.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. S., zaskarżając orzeczenie w całości i domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji pomimo faktu, że przesłanki do zastosowania wymienionej instytucji zostały spełnione. Z daleko idącej ostrożności procesowej, na wypadek braku uznania przez NSA powyższego zarzutu za zasadny, zarzucono obrazę przepisów postępowania, tj. art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji brak wezwania strony do przedstawienia dowodów uzasadniających wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przed wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia w tym zakresie.
W uzasadnieniu podniesiono m.in., że z samego faktu wysokości spornej kwoty, którą skarżący na mocy zaskarżonej decyzji miałby uiścić wynika fakt, iż realizuje się niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tak daleko idące uszczuplenie aktywów skarżącego wiąże się z poważnymi negatywnymi skutkami dla jego działalności gospodarczej oraz sytuacji życiowej. Skarżący prowadzi niewielki sklep spożywczy i zwrot wskazanej kwoty w późniejszym czasie nie zrekompensuje mu szkód w sferze majątkowej. Przez ograniczenie majątku zostanie on pozbawiony spodziewanych korzyści, jakie odniósłby, gdyby zaskarżona decyzja została pozbawiona przymiotu natychmiastowej wykonalności. Skutkiem powyższego będzie zaś konieczność zwolnienia pracowników w sytuacji, gdy działalność gospodarcza strony przynosi wysokie straty i co jednoznacznie wskazuje na jego kondycję finansową.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona ani przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
W niniejszej sprawie Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, że wnioskodawca nie przedstawił żadnych danych, a w szczególności nie dołączył jakichkolwiek dokumentów dotyczących jego aktualnej sytuacji majątkowej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena dokonana przez Sąd pierwszej instancji jest prawidłowa. Zaskarżona decyzja dotyczy nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 48.000 zł. Aby zbadać, czy rzeczywiście egzekucja tej kwoty może wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie tej należności do sytuacji materialnej skarżącego. Bez porównania tych dwu wartości (wysokości nałożonej kary i majątku, jakim dysponuje skarżący) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia, że w jego przypadku zapłata kary będzie miała realny wpływ na bieżące utrzymanie się zarówno samego skarżącego, jak i jego rodziny.
Dla pełnego obrazu sytuacji majątkowej skarżącego, umożliwiającego ocenę w kontekście zasadności przyznania ochrony tymczasowej, niezbędne byłoby np. udzielenie informacji dotyczących posiadanego majątku ruchomego, stanu oszczędności, czy rachunków bankowych. Do wniosku zawartego w skardze nie załączono zaś żadnych dokumentów dających obraz zdolności płatniczej skarżącego. W aktach sprawy znajdują się jedynie złożone wraz z zażaleniem zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2017 oraz zeznanie o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2017. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy nie jest możliwe określenie, jaki jest aktualny stan majątkowy skarżącego. Twierdzenia skarżącego przedstawione w tym zakresie są gołosłowne i ogólnikowe. Nieprzedstawienie pełnego i rzeczywistego obrazu sytuacji finansowej wnioskodawcy skutkuje uznaniem, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności wystąpienia przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Ze wskazanych powodów, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.