Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 24 lutego 2011r. o sygn. akt V SA/Wa 1917/10 przywrócił K. K. termin do wniesienia skargi.
Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd pierwszej instancji wynikało, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę K. K. (dalej: skarżący) na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) z dnia [...] kwietnia 2010r. z uwagi na jej wniesienie po upływie sześćdziesięciodniowego terminu określonego w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.
Pismem z dnia [...] stycznia 2011r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi na pismo organu z dnia [...] kwietnia 2010r. informującego o odmowie przyznania pomocy. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż złożył skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na skutek pouczenia organu o sposobie złożenia skargi zawartego w rozstrzygnięciu z [...] kwietnia 2010r. w którym wskazano, iż "w przypadku odmowy przyznania pomocy wnioskodawcy przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., ul. J. 2/4 00-013 W., po uprzednim wezwaniu na piśmie Prezesa ARiMR do usunięcia naruszenia prawa".
Skarżący zastosował się do powyższego pouczenia i wniósł skargę bezpośrednio do Sądu. Dodatkowo podkreślił, że o fakcie uchybienia terminu poprzez niewłaściwy tryb złożenia skargi, dowiedział się z uzasadnienia postanowienia WSA w W. z [...] grudnia 2010r. w dniu doręczenia tego postanowienia, to jest w dniu [...] stycznia 2011r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., przywracając skarżącemu termin do wniesienia skargi wskazał przepisy art. 86 § 1 i art. 87 p.p.s.a. i uznał, że zostały spełnione przesłanki przywrócenia terminu. Skarżący złożył wniosek w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Skarżący dowiedział się o możliwości wniesienia skargi na rozstrzygnięcie ARiMR z dnia [...] kwietnia 2010r. w dniu [...] stycznia 2011r., to jest w dacie doręczenia uzasadnienia postanowienia WSA w W. sygn. akt V SA/Wa 1917/10, a skargę wraz z wnioskiem złożył w dniu [...] stycznia 2011r.
Sąd analizując pouczenie organu z pisma z dnia [...] kwietnia 2010r. przyznał rację skarżącemu, że pouczenie organu o przysługującej stronie skardze do sądu administracyjnego było błędne. Nie wskazywało w jaki sposób należy złożyć skargę, czy za pośrednictwem organu, czy też bezpośrednio do Sądu. Zdaniem Sądu pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie nie ma zasadniczego znaczenia, że skarżący korzystał z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, gdyż z akt sądowych, zdaniem Sądu, jednoznacznie wynikało, że pełnomocnik tylko sporządził skargę na rozstrzygnięcie organu a następnie skarżący osobiście nadał ją na poczcie, kierując się pouczeniem organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał, że brak prawidłowego pouczenia stanowił okoliczność uprawdopodobniającą brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi.
Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., którym przywrócono termin do wniesienia skargi wniósł Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zaskarżając postanowienie na podstawie art. 86 § 3 p.p.s.a. organ wniósł o uchylenie postanowienia w całości. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący w chwili sporządzania skargi był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, któremu skarżący udzielił pełnomocnictwa w dniu [...] lipca 2010r. Pełnomocnik ten sporządził skargę jak również podpisał ją. W ocenie organu od momentu udzielenia przez Skarżącego pełnomocnictwa, to na pełnomocniku spoczywał obowiązek należytego prowadzenia postępowania i interesów reprezentowanego w sposób prawidłowy. Zdaniem organu w przypadku wątpliwości co do treści pouczenia skarżący powinien był skorzystać z pomocy pełnomocnika, którego ustanowił do prowadzenia sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zaprezentowane w zażaleniu ARiMR. Sąd pierwszej instancji przywracając termin do wniesienia skargi nie w pełni wziął pod uwagę okoliczności sprawy.
Bezspornym jest, że w niniejszej sprawie nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia skargi. Skoro przywrócenie terminu do wniesienia skargi zgodnie z art. 86 i 87 p.p.s.a. uzależnione jest od braku winy w uchybieniu terminowi, koniecznym było dokonanie oceny czy w stanie faktycznym sprawy wnioskujący o przywrócenie terminu warunek ten spełnił. Skarżący udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu w dniu [...] lipca 2010r. (k. [...]). Termin do wniesienia skargi do sądu upływał w dniu [...] lipca 2010r. Oznacza to, iż skarżący był reprezentowany przez profesjonalistę, mógł więc działać za jego pośrednictwem jeszcze w okresie gdy biegł termin do wniesienia skargi.
Zawarte w piśmie ARiMR pouczenie o trybie i sposobie wniesienia skargi było nie tyle błędne, co niepełne. Organ administracji publicznej prawidłowo wymienił w pouczeniu elementy składające się na tryb wniesienia skargi określając termin jej wniesienia i obowiązek wezwania o usunięcie naruszenia prawa oraz wskazując sąd właściwy do rozpoznania skargi. ARiMR pominęła jedynie element wnoszenia skargi za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Obowiązek wnoszenia skargi za pośrednictwem organu administracji publicznej wynika wprost z art. 54 § 1 p.p.s.a., który to przepis powinien być znany profesjonalnemu pełnomocnikowi. Zaniechanie wskazania tego obowiązku w pouczeniu mogło być źródłem niezawinionego błędu strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika. Skoro skarżący był reprezentowany przez radcę prawnego nic nie stało na przeszkodzie aby pomimo niepełnego pouczenia skarga została wniesiona w terminie w odpowiednim trybie to jest za pośrednictwem organu, którego czynność jest przedmiotem skargi.
Pełnomocnik skarżącego nie dochował wymaganej od niego staranności i dbałości o interesy procesowe swojego mocodawcy. Pełnomocnik miał obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jak gdyby działał na własną rzecz. Powinien zadbać o terminowe i rzetelne nadanie skargi otwierając drogę do kontroli sądowej zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik powinien stworzyć warunki wysłania skargi w sposób prawidłowy poprzez właściwe pouczenie swego mandanta w zakresie określenia adresata przesyłki zawierającej skargę. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że to pełnomocnik oznaczając podmiot, do którego wnoszona była skarga, w jej nagłówku pominął pośrednictwo organu administracji publicznej a skarżący jedynie powtórzył wskazane przez pełnomocnika dane wpisując adres na kopercie zawierającej skargę. Zaniechanie pełnomocnika było tożsame z zarzucanym organowi administracji publicznej we wniosku o przywrócenie terminu.
Mając powyższe na względzie, za nietrafne uznać należy stanowisko Sądu pierwszej instancji co do braku zawinienia pełnomocnika, w osobie radcy prawnego, który sporządził skargę nie wnosząc jej. Oznacza to, że nie można przyjąć, jak uczynił to Sąd pierwszej instancji, aby nie zachodziła wina w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Jak bowiem wykazano, w biegnącym jeszcze terminie skarżący skorzystał z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, która to okoliczność powoduje, że niepełne pouczenie przez organ nie miało wpływu na dochowanie wymogów co do sposobu wniesienia skargi. Zawinienie pełnomocnika polegające na wadliwym (niepełnym) opisie podmiotu, do którego wnoszona jest skarga (wojewódzkiego sądu administracyjnego bez pośrednictwa organu) i zaniechaniu należytego pouczenia mandanta w zakresie adresata przesyłki zawierającej skargę ma takie samo znaczenie jak zawinienie strony.
Uznać zatem należy, iż uchybienie terminu do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie ARiMR z dnia [...] kwietnia 2010r. nastąpiło z winy pełnomocnika strony, co czyni wniosek o przywrócenie terminu niezasadnym a zaskarżone postanowienie błędnym.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 i art. 86 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.