Postanowienie NSA z 18 lipca 2012 r., II GZ 237/12

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 18 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 8 maja 2012 r., sygn. akt VI SO/Wa 2/12 w zakresie wymierzenia organowi grzywny

Sprawa

w sprawie z wniosku D. M. w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za nieprzekazanie do sądu skargi wraz z aktami sprawy postanawia: oddalić zażalenie

Skład

sędzia NSA Tadeusz Cysek przewodniczący

Uzasadnienie

D. M. w dniu [...] września 2011 r. nadał za pośrednictwem Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...]. Sąd badając skargę w dniu [...] listopada 2011 r. zwrócił się do strony o wyjaśnienie, czy zakresem przedmiotowym obejmuje ona również drugą decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...]. W odpowiedzi strona wskazała, że złożona skarga dotyczy również decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r.

Wobec wyjaśnień skarżącego, Przewodniczący Wydziału VI WSA w W. zarządzeniem z dnia 19 grudnia 2011 r. zobowiązał Prezesa NFZ do przesłania skargi na decyzję z dnia [...] sierpnia 2011 r., celem udzielenia na nią odpowiedzi a następnie odesłania jej do Sądu wraz ze skargą i aktami sprawy dotyczącymi przedmiotowej decyzji. Jak wynika z akt sprawy o sygn. VI SA/Wa 490/12 korespondencja z Sądu została nadana na adres Prezesa NFZ w dniu 20 grudnia 2011 r.

W dniu 8 lutego 2012 r. Sąd ponownie wezwał organ do nadesłania skargi, odpowiedzi na skargę wraz z aktami sprawy. Wezwanie to zostało odebrane w dniu 15 lutego 2012 r. W dniu 1 marca 2012 r. organ przekazał do Sądu skargę, odpowiedź na skargę bez akt administracyjnych.

W dniu 6 marca 2012 r. Sąd wezwał organ w terminie 7 dni, do przesłania akt sprawy. Wezwanie zostało doręczone organowi w dniu 14 marca 2012 r. D. Oddział Wojewódzki NFZ w dniu 23 marca 2012 r. przekazał kopie dokumentów w sprawie, informując jednocześnie, że dokument potwierdzający odbiór decyzji przez skarżącego pozostaje w posiadaniu organu wydającego decyzję.

Wnioskiem z dnia [...] marca 2012 r. D. M. wniósł o ukaranie NFZ grzywną za nieprzesłanie w terminie odpowiedzi na skargę dotyczącą decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r. wraz ze skargą i aktami sprawy dotyczącymi decyzji celem nadania sprawie prawidłowego biegu.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Prezes NFZ wniósł o oddalenie wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r., sygn. akt VI SO/Wa 2/12 w sprawie z wniosku D. M. wymierzył Prezesowi NFZ grzywnę w wysokości [...] złotych w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012, poz. 270, dalej: p.p.s.a.). Zdaniem Sądu od dnia 21 grudnia 2011 r. rozpoczął bieg trzydziestodniowy termin określony w art. 54 § 2 p.p.s.a. na przekazanie przez Prezesa NFZ wymaganych dokumentów. Organ uchybił temu terminowi, który upłynął w dniu 19 stycznia 2012 r. Organ nadał dopiero skargę z odpowiedzią na skargę w dniu 1 marca 2012 r. nie załączając przy tym akt administracyjnych. Zdaniem Sądu organ działał w sposób opieszały i nie podjął próby wyjaśnienia takiego stanu rzeczy. Sąd na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. wymierzył Prezesowi NFZ grzywnę w wysokości dwukrotnego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2011 r. Wpływ na wysokość wymierzonej grzywny miał czas jaki upłynął od 19 stycznia 2012 r. do dnia wypełnienia obowiązku przekazania dokumentów – 1 marca 2012 r. oraz to, że obowiązek ten został wypełniony dopiero po ponownym wezwaniu Sądu.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Prezesa NFZ wnosząc o uchylenie, względnie zmianę postanowienia Sądu I instancji. Organ potwierdził, że doszło do uchybienia terminu w złożeniu odpowiedzi na skargę w sprawie, jednak wynikało to z okoliczności, że D. M. złożył jedną skargę na dwie decyzje Prezesa NFZ ([...] i [...] sierpnia 2011 r.), w związku z tym dla sprawy nie były prowadzone podwójne akta, bowiem z treści skargi wynikało jednoznacznie, że skarga dotyczy decyzji nr [...]. Dokumentacja sprawy znajdowała się w D. Oddziale Wojewódzkim NFZ, a z uwagi na okres świąteczny i ferie zimowe oraz związaną z tym nieobecność pracowników, uniemożliwiła przesłanie akt sprawy w terminie. Wskazał również, że wymierzenie wysokiej kary za ok. dwumiesięczne uchybienie w złożeniu dokumentów jest niewspółmierne do wagi uchybienia. Ponadto sytuacje takie mają charakter wyjątkowy i incydentalny dlatego też kara jest zbyt surowa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie jest uzasadnione i podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 54 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem sprawy. Organ następnie przekazuje sądowi skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od daty jej wniesienia. Według art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Wymierzenie grzywny jest uzależnione od spełnienia dwóch przesłanek: złożenia przez skarżącego wniosku oraz niewykonanie w ogóle lub wykonanie po upływie ustawowego terminu obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Wspomniany przepis obejmuje zatem nie tylko zaniechanie przekazania Sądowi skargi wraz z aktami sprawy w terminie 30 dni ale także zwłokę organu w wykonaniu tej czynności.

W sprawie objętej zażaleniem należy stwierdzić, że Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 54 § 2 p.p.s.a. stwierdzając uchybienie w przekazaniu przez organ skargi, odpowiedzi na skargę wraz z aktami sprawy dotyczącymi decyzji Prezesa NFZ z dnia 9 sierpnia 2011 r.

Jak wynika z ustaleń Sądu I instancji, Prezes NFZ został wezwany do udzielenia odpowiedzi na skargę co do decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r., a następnie odesłania do Sądu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy dotyczącymi tej decyzji, w terminie 30 dni. Termin ten nie został dotrzymany. Dopiero po ponownym wezwaniu Prezesa NFZ do przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy organ w dniu 1 marca 2012 r. przesłał skargę, odpowiedź na skargę ale bez akt sprawy. Po kolejnym wezwaniu Sądu, D. Oddział Wojewódzki NFZ w dniu [...] marca 2012 r. przekazał "kopie dokumentów w sprawie" informując jednocześnie, że dokument potwierdzający odbiór decyzji przez skarżącego pozostaje w posiadaniu organu wydającego decyzję.

Mając na uwadze powyższe informacje należy stwierdzić, że organ nie wywiązał się należycie z obowiązku ustawowego. Przede wszystkim należy zaznaczyć, iż nie można podzielić podnoszonych w skardze kasacyjnej usprawiedliwień co do opóźnienia w dokonywaniu czynności przez organ.

Należy podkreślić, iż wezwanie Sądu nadano na adres organu w dniu 20 grudnia 2011 r. zatem zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. trzydziestodniowy termin na złożenie przez organ dokumentów upłynął w dniu 19 stycznia 2012 r. Wskazać należy, iż termin trzydziestu dni na przekazanie do Sądu skargi, odpowiedzi na skargę z aktami sprawy należy liczyć od daty wniesienia skargi. W niniejszej sprawie za tę datę należy przyjąć dzień 20 grudnia 2011 r. (k. 17 akt) w którym to dniu Sąd nadał na adres Prezesa NFZ korespondencję zawierającą: skargę wraz z kopertą oraz pismo z dnia 7 grudnia 2011 r. będące odpowiedzią na wezwanie Sądu z dnia 29 listopada 2011 r.

Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09, że skoro z art. 54 § 2 p.p.s.a. wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków" będących przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Wskazać trzeba, że ustalenie wysokości grzywny do granic ustalonych w art. 154 § 6 p.p.s.a. tj. do dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego pozostawione zostało sądowi administracyjnemu. Ustalając wysokość grzywny sąd administracyjny winien brać pod uwagę okoliczności sprawy a w szczególności skale zaistniałego opóźnienia.

Stwierdzić należy, że wymierzona w niniejszej sprawie grzywna w wysokości [...] złotych jako dwukrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim jest adekwatna do stopnia naruszenia przez organ ciążącego na nim obowiązku. Kwota wymierzonej kary grzywny mieści się w przedziale ustalonym przez ustawodawcę i stanowi 1/5 wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż Sąd I instancji prawidłowo orzekł o wysokości grzywny biorąc pod uwagę rozmiar przekroczenia przez organ wiążącego terminu.

Z wymienionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.