Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 1879/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek K. R. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...], w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że w dniu 14 grudnia 2012 r. K. R. (reprezentowany przez rzecznika patentowego) złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od wniesionej przez niego skargi. We wniosku wskazano, że wezwanie do uiszczenia wspomnianego wpisu sądowego zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 22 października 2012 r., on zaś niezwłocznie przesłał je za pośrednictwem telefaksu skarżącemu. Jednakże w terminie zakreślonym do uiszczenia wpisu skarżący przebywał w szpitalu zagranicznym, gdzie miał przeprowadzoną operację oczu, po której musiał leżeć w bezruchu przez dłuższy czas, zaś do czynnego życia tymczasowo wrócił dopiero 4 listopada 2012 r. i następnego dnia uiścił wymagany wpis. We wniosku o przywrócenie terminu stwierdzono także, iż skarżący nie powiadomił swojego pełnomocnika o fakcie spóźnionego uiszczenia wpisu, gdyż ponownie musiał udać się do tego samego szpitala na kolejną operację. Z wniosku wynikało ponadto, że pełnomocnik dowiedział się o uiszczeniu wpisu z uchybieniem terminu dopiero w dniu 14 grudnia 2012 r.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, wniosek o przywrócenie terminu był spóźniony. Skoro bowiem skarżący uiścił wpis sądowy w dniu 5 listopada 2012 r., to tego dnia powziął wiadomość o obowiązku uiszczenia wpisu. Oznacza to, że w tej dacie ustała przyczyna uchybienia terminu do uiszczenia wpisu i rozpoczął bieg 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Ostatni dzień na złożenie wspomnianego wniosku przypadał na 12 listopada 2012 r., zaś wniosek ten został złożony w dniu 14 grudnia 2012 r. W tej sytuacji wniosek o przywrócenie terminu – jako spóźniony – podlegał odrzuceniu na podstawie art. 88 zdanie 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a.").
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył K. R., reprezentowany przez rzecznika patentowego. Wniósł o uchylenie tego orzeczenia w całości i przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, a także o rozpatrzenie zażalenia na rozprawie.
W uzasadnieniu zażalenia wskazano w szczególności, że skarżący stwierdził we wniosku, iż jego długotrwała i poważna choroba oczu i związany z tym pobyt w klinice w [...] nie pozwoliły mu na posłużenie się inną osobą i wcześniejsze złożenie wniosku o przywrócenie terminu, gdyż ta sama przyczyna, która spowodowała uchybienie terminu istniała przez cały czas, aż do złożenia wniosku z dnia 14 grudnia 2012 r., a więc wniosek ten nie był spóźniony w rozumieniu art. 88 p.p.s.a.
Zdaniem autora zażalenia, postanowienie WSA zostało wydane z pominięciem art. 86 § 2 p.p.s.a., gdyż powoduje dla skarżącego poważne ujemne skutki prawne w zakresie postępowania sądowego przez uniemożliwienie obrony jego interesu prawnego, zagrożone wydaniem błędnej merytorycznie i niezgodnej z prawem decyzji organu, pozbawiającej skarżącego jego prawa majątkowego.
Powołując się na art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) skarżący wniósł o rozpatrzenie jego wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, zgodnie z zasadą sprawiedliwości społecznej, wziąwszy pod uwagę, że kilkudniowe opóźnienie w uregulowaniu wpisu nie powinno zamykać skarżącemu drogi sądowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wobec sposobu sformułowania zażalenia podkreślenia wymaga, że przedmiotem kontroli instancyjnej w niniejszym postępowaniu wpadkowym jest postanowienie Sądu pierwszej instancji odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest zatem ocena, czy Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że złożony przez skarżącego wniosek o przywrócenie terminu był spóźniony i w konsekwencji – czy zgodnie z prawem Sąd odrzucił ten wniosek. Dla dokonania tej oceny bez znaczenia są wskazywane w zażaleniu powody złożenia wspomnianego wniosku po upływie 7-dniowego terminu, o jakim mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., bowiem przedmiotem kontroli instancyjnej nie jest postanowienie dotyczące przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi.
Naczelny Sad Administracyjny uznał, że nie ma potrzeby rozpoznania zażalenia na rozprawie. Skierowanie sprawy na posiedzenie jawne i wyznaczenie rozprawy w sytuacji, gdy sprawa co do zasady podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym (art. 90 § 2 p.p.s.a.) jest jedynie uprawnieniem sądu. Do uprawnień sądu należy również zarządzenie stawienia się stron lub jednej z nich osobiście albo przez pełnomocnika w celu dokładniejszego wyjaśniania sprawy (art. 91 § 3 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie istniały okoliczności wymagające dokładniejszego zbadania, bowiem okoliczności niezbędne dla oceny, czy wniosek został złożony w terminie – wynikały z akt sprawy.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Stosownie do art. 88 zdanie pierwsze p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.
W niniejszej sprawie przyczyna uchybienia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi ustała wówczas, gdy skarżący dowiedział się, że uchybił temu terminowi. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, nastąpiło to w dniu 5 listopada 2012 r., gdy skarżący uiścił wspomniany wpis sądowy.
Stanowisko Sądu pierwszej instancji jest trafne. Z oświadczenia zawartego we wniosku o przywrócenie terminu wynika, że pełnomocnik strony przesłał skarżącemu telefaksem odpis wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi niezwłocznie po jego otrzymaniu w dniu 22 października 2012 r. Uiszczając wpis w dniu 5 listopada 2012 r. skarżący musiał mieć zatem świadomość, że termin do dokonania żądanej czynności już upłynął, skoro z treści wezwania wynikało, że strona miała na to 7 dni od dnia doręczenia. Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżący najpóźniej w dniu 5 listopada 2012 r. dowiedział się o uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, a zatem w tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminu i wobec tego od tej daty rozpoczął swój bieg 7-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności (art. 87 § 1 p.p.s.a.). Wniosek winien być zatem złożony do dnia 12 listopada 2012 r. Złożenie wniosku dopiero w dniu 14 grudnia 2012 r. było zatem nieterminowe.
W takiej sytuacji Sąd pierwszej instancji miał obowiązek zastosowania art. 88 zdanie pierwsze p.p.s.a., to jest odrzucenia spóźnionego wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Działanie Sądu nie naruszało zasady demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasadę sprawiedliwości społecznej, na którą powołał się autor zażalenia. Sąd pierwszej instancji stosował prawidłowo przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które - korzystając z domniemania konstytucyjności - gwarantują uprawnienia strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zgodnie ze standardami państwa prawnego.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
PG