Uzasadnienie
Wyrokiem z 2 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 549/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając w trybie art. 179a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; w skrócie: p.p.s.a.), po rozpoznaniu skargi A. A. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry, w punkcie 2 tego wyroku zasądził od skarżącego na rzecz organu kwotę 2000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Jako podstawę zasądzenia tych kosztów postępowania WSA wskazał art. 203 pkt 2 p.p.s.a. (str. 14 uzasadnienia).
Zażalenie na postanowienie o kosztach zawarte w pkt 2 wyroku rozstrzygające o zwrocie przez skarżącego na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej: DIAS) kosztów postępowania kasacyjnego złożył skarżący domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
- I. naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez wadliwe uzasadnienie postanowienia, nieodpowiadające wymogom tego przepisu,
- II. naruszenie przepisów postępowania, które polegało na zastosowaniu art. 203 p.p.s.a., w sytuacji, gdy przepis ten nie powinien być zastosowany, bowiem w sprawie zachodził szczególnie uzasadniony przypadek do zastosowania przepisu art. 207 § 2 p.p.s.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do nieuzasadnionego zasądzenia od strony na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że wyrokiem z 2 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 549/17 WSA w Łodzi, po rozpoznaniu w trybie autokontroli skargi kasacyjnej DIAS w Łodzi z dnia 6 listopada 2017 r. od wyroku tego Sądu z 19 września 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 549/17, w pkt 1 uchylił zaskarżony wyrok WSA w Łodzi z 19 września 2017 roku o sygn. akt III SA/Łd 549/17; w pkt 2 zasądził od A. A. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi kwotę 2000 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego; w pkt 3 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i w pkt 4 zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi na rzecz A. A. kwotę 4 017 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W ocenie skarżącego WSA rozstrzygając w pkt 2 o kosztach postępowania kasacyjnego, powinien był zastosować art. 207 § 2 p.p.s.a., a nie stosując go – naruszył prawo. Ponadto, zdaniem skarżącego, WSA naruszył art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. nie uzasadniając, dlaczego od zastosowania art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpił.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie wydane w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienie, którego przedmiotem jest zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej. Rozpoznawane zażalenie zostało wniesione w oparciu o wskazaną podstawę i obejmuje punkt 2 wyroku WSA w Łodzi z dnia 2 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 549/17.
Na wstępie należy zauważyć, że skarżący wnosząc zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów zawarte w punkcie 2 wyroku Sądu I instancji, w istocie kwestionuje zasadę zasądzenia kosztów postępowania, wyrażoną w art. 203 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. w postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązuje zasada, że koszty postępowania obciążają strony, w zakresie, w jakim są związane z ich udziałem w tym postępowaniu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Z kolei art. 203 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej i uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji uwzględniającego skargę, stronie która wniosła skargę kasacyjną, należy się – od skarżącego – zwrot poniesionych przez nią niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego.
Zażalenie dotyczy postanowienia obejmującego swym zakresem zasądzenie kosztów za postępowanie kasacyjne, przeprowadzone w rozpoznawanej sprawie w trybie autokontroli, na podstawie art. 179a p.p.s.a. Przepis ten przewiduje, że jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zasądzenie od skarżącego na rzecz skarżącego kasacyjnie organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego było uzasadnione, a wobec tego zgodne z prawem jest zawarte w pkt 2 sentencji wyroku WSA w Łodzi rozstrzygnięcie o kosztach tego postępowania.
Przy rozstrzygnięciu, które zapadło w niniejszej sprawie, tj. przy uwzględnieniu skargi kasacyjnej organu i uchyleniu wyroku wydanego w I instancji, stronie, która skarżyła kasacyjnie wadliwy wyrok WSA, należał się zwrot kosztów za przeprowadzone postępowanie kasacyjne zainicjowane jej środkiem zaskarżenia. Sąd I instancji prawidłowo zasądził koszty postępowania kasacyjnego od skarżącego na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi.
Odnosząc się do zarzucanej przez stronę wadliwości polegającej na niezastosowaniu w rozpoznawanej sprawie art. 207 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym w przypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości lub w części należy zwrócić uwagę, że uznanie przez sąd, że zaistniał szczególnie uzasadniony przypadek pozwalający na takie odstąpienie, wyraźnie zostało sformułowane przez ustawodawcę jako możliwość, a nie obowiązek. Oznacza to, że stwierdzenie wystąpienia "szczególnie uzasadnionych przypadków", o których stanowi powołany przepis, zależy od oceny sądu. Stosując art. 207 § 2 p.p.s.a. sąd działa w sposób uznaniowy. A zatem w sytuacji zastosowania tego przepisu, sąd powinien dokonać oceny uwzględniającej okoliczności sprawy, które miały wpływ na podjęcie takiego rozstrzygnięcia.
W związku z powyższym, biorąc pod uwagę okoliczności rozpoznawanej sprawy, należy uznać, że Sąd I instancji trafnie ocenił, że w tej sprawie nie miał miejsca szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 207 § 2 p.p.s.a. i przyjął, że uzasadnione będzie rozliczenie kosztów postępowania kasacyjnego zgodnie z zasadą określoną w art. 203 pkt 2 p.p.s.a. W objętym zażaleniem postanowieniu Sąd I instancji prawidłowo wyjaśnił powody nieuwzględnienia wniosku skarżącego o odstąpienie od obciążenia strony kosztami postępowania kasacyjnego z uwagi na szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 207 § 2 p.p.s.a. WSA wskazał, że każdy podmiot składając skargę do sądu administracyjnego winien się liczyć z koniecznością ponoszenia z tego tytułu kosztów zarówno w sądzie I instancji (wpis sądowy), jak i w ewentualnym postępowaniu kasacyjnym (wpis od skargi kasacyjnej, koszty wynagrodzenia pełnomocnika strony przeciwnej w razie niekorzystnego rozstrzygnięcia sądu II instancji).
Podnoszenie okoliczności, że do postępowania kasacyjnego doszło wskutek wadliwości orzeczenia Sądu I instancji, nie może automatycznie oznaczać, że wobec skarżącego winno się odstąpić od obciążenia kosztami postępowania kasacyjnego. WSA zasadnie zwrócił też uwagę na fakt, że w odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący również złożył wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku, bo nie rozpoznano jego zarzutów podniesionych w skardze.
Chybiony jest także zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. Wbrew zarzutowi, uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom przewidzianym w art. 141 § 4 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia o kosztach i wyjaśnił przyczyny jego podjęcia, przedstawiając stan sprawy, istotę zarzutów skargi i wyjaśniając, dlaczego w niniejszej sprawie uznał, że nie zaszły przesłanki do zastosowania art. 207 § 2 p.p.s.a. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu, Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Za jego pomocą nie można natomiast skutecznie zarzucać błędnego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z 18 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1096/13, LEX nr 1572587, publ.
CBOSA). W świetle powyższego, podniesiony zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie mógł zostać uwzględniony. Analiza treści tego zarzutu prowadzi bowiem do wniosku, że w jego ramach strona próbuje w istocie zakwestionować prawidłowość dokonanej przez Sąd oceny prawnej, polemizuje zatem w ten sposób z merytoryczną zasadnością rozstrzygnięcia Sądu, co w ramach tego zarzutu jest niedopuszczalne. To, że strona nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie w zakresie zawartego w punkcie 2 wyroku WSA z dnia 2 marca 2018 r. zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego, jest prawidłowe i w sposób właściwy określa stronę zobowiązaną do zwrotu kosztów organowi w sytuacji uwzględnienia jego skargi kasacyjnej.
Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny postanowił o oddaleniu zażalenia, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a.