Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z dnia 30 marca 2015 r. o sygn. akt I SA/Gl 111/14, na podstawie art. 259 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. odrzucił sprzeciw A. Ch. od postanowienia referendarza sądowego WSA w G. z dnia 19 listopada 2014 r. w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz odmowy przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie w sprawie z jej skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] o odmowie umorzenia kosztów egzekucyjnych.
Jak wskazał Sąd I instancji, postanowienie referendarza sądowego z dnia 19 listopada 2014 r. doręczono skarżącej zgodnie z regułą zawartą w art. 73 p.p.s.a. Przesyłka została bowiem podwójnie awizowana: pierwsze awizo w dniu 24 listopada 2014 r., a drugie w dniu 2 grudnia 2014 r. Sąd podkreślił, że 14-dniowy termin do odebrania przesyłki biegł dla skarżącej od dnia 24 listopada 2014 r. i upłynął w dniu 8 grudnia 2014 r. Wobec tego siedmiodniowy termin do wniesienia sprzeciwu upłynął z dniem 15 grudnia 2014 r. Skarżąca nadała sprzeciw na poczcie 16 grudnia 2014 r., a zatem po upływie ustawowego terminu dla dokonania tej czynności.
W ocenie Sądu okoliczność, że przesyłkę zawierającą odpis postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 listopada 2014 r. poczta wydała skarżącej 9 grudnia 2014 r., i że po tym dniu skarżąca liczyła bieg terminu do wniesienia sprzeciwu, w świetle art. 73 p.p.s.a. nie miała znaczenia dla skutku doręczenia zastępczego, który nastąpił 8 grudnia 2014 r. Uzasadniając swoje stanowisko WSA odwołał się do judykatury sądów administracyjnych, z której wynika, że faktyczne odebranie przez adresata pisma po upływie 14 dnia od daty złożenia go w placówce pocztowej, nie ma żadnego znaczenia dla zaistnienia skutku doręczenia w myśl art. 73 p.p.s.a. Na marginesie WSA wskazał, że skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu.
W zażaleniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) A. Ch. domagała się uchylenia postanowienia Sądu z dnia 30 marca 2015 r. oraz rozparzenia sprzeciwu jako złożonego w terminie. Argumentowała, że pierwsze awizo z dnia 24 listopada 2014 r. nie zostało jej doręczone, a więc nie wiedziała, że przesyłka zawierająca odpis postanowienia referendarza z dnia 19 listopada 2014 r. została złożona na poczcie 24 listopada 2014 r., i że od tego dnia rozpoczął bieg 14-dniowy termin jej przechowywania na poczcie. Poza tym, skarżąca podkreśliła, że skoro przesyłka została jej faktycznie wydana 9 grudnia 2014 r., to po tym dniu biegł termin 7 dni na złożenie sprzeciwu. Skarżąca nadała sprzeciw pocztą 16 grudnia 2014 r., toteż dochowała terminu i nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji wadliwego działania doręczyciela.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skutek doręczenia postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 listopada 2014 r. nastąpił w dniu 8 grudnia 2014 r. i po tym dniu rozpoczął bieg termin 7 dni na wniesienie sprzeciwu, który bezskutecznie upłynął 15 grudnia 2014 r. Sprzeciw, który wniosła skarżąca został uregulowany w art. 259 § 1 p.p.s.a. Z treści tego przepisu wynika, że strona może wnieść do wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, wydanego w przedmiocie prawa pomocy, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Z § 2 tego artykuł wynika natomiast, że sprzeciw wniesiony po terminie sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, ponieważ kontrolowane postanowienie Sądu z dnia 30 marca 2015 r. odpowiada prawu.
Niezbędne jest przypomnienie, że stosownie do art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3).
Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4 art. 73 p.p.s.a.). Należy mieć na uwadze, że po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2006 r. o sygn. akt P 13/05 (publik. OTK-A z 2006 r. nr 2, poz.
- 20) stosowanie art. 73 p.p.s.a. nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Z akt sprawy wynika, że na podstawie pisma Poczty [...] w K. z dnia [...] marca 2015 r. Sąd ustalił, że przesyłkę poleconą adresowaną przez WSA w G. do A. Ch., zawierającą odpis postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 listopada 2014 r. wraz z uzasadnieniem, listonosz próbował doręczyć w dniu 24 listopada 2014 r., jednak z powodu nieobecności adresatki, przesyłkę awizował, składając awizo w skrzynce oddawczej na korespondencję. Powtórne zawiadomienie zostało doręczone w taki sam sposób 2 grudnia 2014 r., natomiast przesyłkę wydano adresatce w dniu 9 grudnia 2014 r.
W ocenie NSA w przytoczonych wyżej okolicznościach Sąd, mając na uwadze treść art. 73 p.p.s.a. zasadnie uznał, że skutek doręczenia, o którym mowa w § 4 tego przepisu nastąpił w dniu 8 grudnia 2014 r., czyli w ostatnim dniu okresu 14 dni od dnia pierwszego awizowania przesyłki, zawierającego informację, że przesyłka oczekuje na adresata w placówce pocztowej. Trafnie Sąd przyjął, że w okresie tych 14 dni skarżąca nie podjęła przesyłki, a wydanie przesyłki adresatce 9 grudnia 2014 r., po wspomnianym okresie 14 dni, nie miało doniosłości prawnej; termin odbioru przesyłki upłynął z ostatnim dniem okresu 14-dniowego terminu oczekiwania przesyłki w placówce pocztowej.
Jak wskazał sąd kasacyjny w postanowieniu z dnia 22 maja 2014 r. o sygn. akt I GSK 832/14 (publik. LEX nr 1561138) "W razie nieodebrania pisma złożonego w urzędzie pocztowym, za datę doręczenia pisma, stosownie do treści art. 73 § 4 p.p.s.a., przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie, stanowiące rodzaj fikcji prawnej, stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Taki sposób doręczenia nie uniemożliwia obalenia domniemania doręczenia pisma stronie. Może ona w szczególności wykazywać, że nie zostało doręczone jej pismo w trybie zwykłym (do rąk własnych), ani też nie dotarło do niej zawiadomienie (awizo) o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym.".
NSA w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę ten pogląd w pełni aprobuje i stwierdza, że skarżąca nie obaliła domniemania doręczenia zastępczego w myśl art. 73 § 4 p.p.s.a. Faktyczne wydanie przesyłki po okresie 14 dni, a więc 9 grudnia 2014 r., pomimo że jest uchybieniem (przesyłka nie powinna być wydana adresatce, tylko wrócić do akt sprawy z właściwymi adnotacjami), nie obala domniemania doręczenia zastępczego w myśl art. 73 § 4 p.p.s.a., natomiast skarżąca nie uprawdopodobniła, że nie dotarło do niej pierwsze awizo z dnia 24 listopada 2014 r. NSA zgadza się zatem z oceną Sądu, że termin do wniesienia sprzeciwu rozpoczął swój bieg z dniem 9 grudnia 2014 r. (wszak skutek doręczenia zastępczego nastąpił 8 grudnia 2014 r.) i bezskutecznie upłynął 15 grudnia 2014 r. Skarżąca wniosła sprzeciw dnia 16 grudnia 2014 r., więc po terminie 7 dni, o którym stanowi art. 259 § 1 p.p.s.a. Z tego względu sprzeciw musiał zostać odrzucony na podstawie art. 259 § 2 p.p.s.a.
Jedynie na marginesie NSA wskazuje, że nie ma przeszkód prawnych co do ponownego wystąpienia z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.
Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.