Postanowienie NSA z 12 sierpnia 2021 r., II GZ 252/21

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 12 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Spółki z o.o. z siedzibą w I. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 12 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Bd 1030/20 w zakresie odrzucenia skargi

Sprawa

w sprawie ze skargi A. Spółki z o.o. z siedzibą w I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w zakresie wysokości opłaty za umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej postanawia oddalić zażalenie.

Skład

sędzia NSA Małgorzata Rysz przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z 12 lutego 2021 r. (sygn. akt II SA/Bd 1030/20) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (dalej zwany "WSA"), działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 w zw. z art. 220 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej zwanej "ppsa"), odrzucił skargę A. Spółki z o.o. z siedzibą w I. (dalej zwanej "Skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z [...] sierpnia 2020 r. w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w zakresie wysokości opłaty za umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej.

WSA wskazał, że na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 16 listopada 2020 r. pełnomocnik Skarżącej został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis tego zarządzenia został przesłany do pełnomocnika Skarżącej na adres do korespondencji wskazany w skardze. Z adnotacji dokonanych przez doręczyciela na kopercie zawierającej wspomniane wezwanie oraz na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tej przesyłki wynika, że: 1) w dniu 26 listopada 2020 r. przesyłki nie doręczono i pozostawiono ją w placówce pocztowej, umieszczając zawiadomienie o powyższym w drzwiach adresata, 2) następnie przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 4 grudnia 2020 r., 3) przesyłkę zwrócono do WSA z uwagi na jej niepodjęcie w terminie z placówki pocztowej. WSA stwierdził, że w związku z powyższym odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu pozostawiono w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia z dniem 10 grudnia 2020 r. Na tej podstawie WSA stwierdził, że termin na uiszczenie wpisu sądowego od skargi minął z dniem 17 grudnia 2020 r., przy czym w terminie tym pełnomocnik Skarżącej nie uiścił wymaganego wpisu sądowego.

Mając powyższe na uwadze, WSA uznał, że skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 ppsa. Skarżąca mimo wezwania wystosowanego na podstawie art. 220 § 1 ppsa nie uiściła bowiem wpisu sądowego od skargi.

Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie WSA. Wniosła o uchylenie tego orzeczenia w całości. Ponadto wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego.

W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że korespondencja w sprawie jest kierowana na adres Skarżącej, której pełnomocnik jest pracownikiem. Skarżąca jako przedsiębiorstwo użyteczności publicznej pracuje w ruchu ciągłym i w związku z tym nie ma sytuacji, w której brak jest możliwości przekazania korespondencji, w tym również awiza pracownikom Skarżącej. Nawet bowiem poza godzinami normalnego funkcjonowania w głównej siedzibie, na adres której kierowana jest korespondencja, pracuje całodobowa dyspozytornia usytuowana bezpośrednio przy bramie wjazdowej, na której znajduje się dzwonek. Skarżąca zaznaczyła, że obecnie - z uwagi na stan epidemii - osoby postronne bez zgody pracowników Skarżącej nie mają dostępu do jej siedziby, a mogą znaleźć się co najwyżej przed bramą wjazdową z furtką, która nie może być utożsamiana z drzwiami. W związku z tym nawet jeśli doręczyciel próbowałby doręczyć przesyłkę o nietypowej porze, to byłaby osoba mogąca ją odebrać. Dlatego też zamieszczenie informacji o umieszczeniu awiza na drzwiach adresata nie było możliwe i jest mało wiarygodne. Ponadto w celu uniknięcia problemów związanych z doręczeniem korespondencji, Skarżąca ma zawartą z Pocztą Polską umowę na prowadzenie skrytki pocztowej, w której umieszczana ma być korespondencja, której odbiór nie wymaga potwierdzenia lub zawiadomienia o takiej wymagającej potwierdzenia odbioru (Skarżąca załączyła do zażalenia kopię oświadczenia osoby korzystającej ze skrytki pocztowej nr [...] zlokalizowanej w I.). W związku z tym Skarżąca stwierdziła, że uchybienie terminowi do uiszczenia wpisu nastąpiło z przyczyn niezależnych od Skarżącej i zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Z uwagi na treść zażalenia, na wstępie podkreślenia wymaga, że przedmiotem kontroli instancyjnej na obecnym etapie postępowania jest postanowienie WSA odrzucające skargę z powodu nieuiszczenia mimo wezwania wpisu sądowego od skargi. Kontrolując legalność tego orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny bada wyłącznie to, czy Skarżąca miała obowiązek uiszczenia wpisu, czy została prawidłowo wezwana do wykonania tego obowiązku i czy wykonała ten obowiązek w ustawowym terminie, ponieważ te okoliczności mają znaczenie z punktu widzenia możliwości zastosowania art. 220 § 3 ppsa. Przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszym postępowaniu nie są natomiast okoliczności i argumenty dotyczące wniosku Skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi.

Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił w istocie wyłącznie art. 220 § 3 ppsa (mimo wskazania w podstawie prawnej również art. 58 § 1 pkt 3 ppsa, do którego WSA jednak w ogóle się nie odniósł w uzasadnieniu postanowienia). Zgodnie z art. 220 § 3 ppsa skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach tej sprawy WSA prawidłowo zastosował zacytowany przepis, odrzucając skargę.

Z art. 230 § 1 i 2 ppsa wynika, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, przy czym jednym z tego rodzaju pism jest skarga. Oznacza to, że w chwili wniesienia pisma wszczynającego postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (m.in. skargi) powstaje obowiązek uiszczenia wpisu sądowego. Strona wnosząca skargę ma obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa (zob. art. 239 § 1 pkt 1 - 3, art. 239 § 2 i art. 240 ppsa), bądź postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (zob. art. 239 § 1 pkt 4 ppsa). W niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z okoliczności zwalniających Skarżącą z obowiązku poniesienia kosztów sądowych.

Zgodnie z art. 220 § 1 ppsa sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Były zatem podstawy do wezwania Skarżącej do uiszczenia w terminie siedmiu dni wpisu sądowego od złożonej skargi, pod rygorem odrzucenia tejże skargi. Wspomniany rygor wynika z kolei z zacytowanego wyżej art. 220 § 3 ppsa.

W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy wydana w postępowaniu dotyczącym zmiany decyzji ostatecznej. W związku z tym od skargi należało pobrać wpis stały, skoro z art. 231 ppsa wynika, że tego rodzaju wpis pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia nie są należności pieniężne.

Wysokość wpisów sądowych została określona w wydanym na podstawie art. 233 ppsa rozporządzeniu Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 535; dalej zwanym "rozporządzeniem RM z 16 grudnia 2003 r."). Z § 2 ust. 5 tego rozporządzenia wynika, że wpis stały w sprawach skarg dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu, bez względu na przedmiot sprawy, pobiera się w wysokości 200 zł. Z uwagi na to, że Przewodniczący Wydziału zasadnie wezwał Skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego w tej właśnie wysokości.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wezwanie do uzupełnienia wpisu prawidłowo zostało uznane za skutecznie doręczone. Przesyłka z wezwaniem do uiszczenia wpisu została wysłana na adres pełnomocnika Skarżącej podany w skardze, będący również adresem Skarżącej. Bez znaczenia w sprawie jest podniesiona w zażaleniu okoliczność, że Skarżąca korzysta ze skrytki pocztowej. W skardze nie wskazano bowiem, że korespondencja ma być kierowana do skrytki pocztowej Skarżącej. Ponadto z załączonej do zażalenia kopii oświadczenia osoby korzystającej ze skrytki pocztowej wynika, że doręczanie przesyłek poleconych w obrocie krajowym bezpośrednio do skrytki pocztowej nie dotyczy przesyłek poleconych z potwierdzeniem odbioru.

Jak trafnie wskazał WSA, na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru wspomnianej przesyłki znajdują się wymagane prawem adnotacje i pieczęcie doręczyciela, z których wynika, że podczas pierwszej próby (26 listopada 2020 r.) przesyłki nie doręczono adresatowi i że pozostawiono ją w placówce pocztowej, pozostawiając w drzwiach adresata awizo. Następnie 4 grudnia 2020 r. przesyłka została powtórnie awizowana, a wobec jej niepodjęcia przez adresata z placówki pocztowej - zwrócono ją do WSA w dniu 14 grudnia 2020 r. Czynności podjęte przez doręczyciela odpowiadają wymaganiom określonym w art. 73 § 1 - 3 ppsa. Wobec tego były podstawy do zastosowania art. 73 § 4 ppsa, czyli uznania doręczenia za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 73 § 1 ppsa, tj. z dniem 10 grudnia 2020 r.

Skoro Skarżąca mimo wezwania nie uiściła wymaganego wpisu od skargi do 17 grudnia 2020 r., to WSA zgodnie z art. 220 § 3 ppsa miał obowiązek odrzucenia skargi, co zgodnie z prawem uczynił.

Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ppsa, postanowił jak w sentencji.

PG