Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 2198/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę kasacyjną K. S. wniesioną od wyroku tegoż sądu z dnia 23 lutego 2012 r., wydanego w sprawie z jej skargi na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2011 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej skreślenia z listy radców prawnych.
Odpis tego postanowienia został doręczony K. S. (dalej: skarżąca) w dniu 11 czerwca 2012 r. wraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia zażalenia. W pouczeniu wskazano m.in. że zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, zaś w sprawach obowiązków podatkowych może być sporządzone przez doradcę podatkowego, a w sprawach własności przemysłowej przez rzecznika patentowego (pkt 5 pouczenia, karta akt sądowych: 64).
Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła sporządzone osobiście zażalenie. Do zażalenia załączyła m.in. wygenerowany w dniu [...] czerwca 2012 r. wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej na okoliczność prowadzenia przez siebie działalności pod nazwą "[...]" z siedzibą w S. oraz kserokopię wypisu z listy radców prawnych (nr [...]) sporządzonego w dniu [...] lutego 2008 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2012 r. odrzucił wniesione zażalenie, w uzasadnieniu podnosząc, że zgodnie z treścią art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.), zażalenie którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Przepis ten, ustanawiając przymus adwokacko – radcowski, wyklucza możliwość sporządzenia takiego zażalenia osobiście, chyba że zażalenie sporządzają lub wnoszą osoby określone w § 2 art. 175 p.p.s.a., tj. sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem, albo Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Sąd I instancji stwierdził, że z akt sprawy oraz z informacji uzyskanych przez Sąd z urzędu nie wynika zaś, by skarżąca spełniała powyższy warunek.
Sąd wskazał, że z informacji zamieszczonych na oficjalnej stronie internetowej Okręgowej Izby Radców Prawnych (dalej: OIRP) w K. wynika, że skarżąca nie figuruje w wykazie radców prawnych zrzeszonych w ramach tej izby. Ponadto w piśmie z dnia [...] maja 2011 r. Dziekan Rady OIRP w K. wskazała, że K. S. została pozbawiona prawa wykonywania zawodu radcy prawnego w wyniku postępowania dyscyplinarnego. Sąd I instancji podniósł, że Rada OIRP w dniu [...] listopada 2008 r. podjęła uchwałę nr [...] o skreśleniu skarżącej z listy radców prawnych, która to uchwała stała się ostateczna z dniem [...] kwietnia 2009 r. Zdaniem Sądu, w czasie wydawania postanowienia K. S. nie była wpisana na listę radców prawnych, zaś przedłożony przez nią wypis z listy radców prawnych dotyczy stanu faktycznego sprzed podjęcia uchwały Rady OIRP z dnia [...] listopada 2008 r. Nie stanowi on zatem dowodu na okoliczność posiadania przez skarżącą kwalifikacji określonych w art. 175 § 1 p.p.s.a.
Sąd I instancji stwierdził zatem, że wniesienie zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną przez osobę niewymienioną w art. 194 § 4 p.p.s.a. stanowi nieusuwalny brak, którego konsekwencją jest odrzucenie złożonego środka odwoławczego.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, domagając się:
- 1) jego uchylenia z powodu nieważności postępowania w zw. z art. 45 ust. 1 oraz art. 178 ust. 1 Konstytucji RP oraz przepisami Konstytucji RP: art. 2, art. 7, art. 8 ust. 1, art. 12, art. 13, art. 17 ust. 1 i 2, art. 20, art. 22, art. 30, art. 31 ust. 1, 2 i 3, art. 32 ust. 1 i 2, art. 37 ust. 1, art. 40, art. 58 ust. 1 i 2, art. 65 ust. 1, art. 83, art. 87 ust. 1, art. 190 ust. 1;
- 2) zwolnienia od kosztów sądowych w całości, ponieważ Minister Sprawiedliwości rażąco naruszył prawo, narażając skarżącą na nieuzasadnione koszty;
- 3) doręczenia pisma Dziekana OIRP w K., przesłanego do niniejszej sprawy, na podstawie którego WSA odrzuciło skargę kasacyjną;
- 4) doręczenia postanowienia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2012r.;
- 5) dopuszczenia dowodu z ww. przepisów Konstytucji RP na okoliczność niezgodności z Konstytucją RP art. 40 ustawy o radcach prawnych i nieprzerwanych uprawnień do wykonywania zawodu radcy prawnego;
- 6) na podstawie art. 193 Konstytucji RP wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z "zapytaniem prawnym" co do zgodności art. 40 ust. 2 ustawy o radcach prawnych z ww. przepisami Konstytucji RP;
- 7) dopuszczenia dowodu z załączonych dokumentów na okoliczność nieprzerwanych uprawnień do wykonywania zawodu radcy prawnego.
Skarżąca podniosła, że uzasadnienie wniesionego przez nią zażalenia stanowią dowody, które załączyła do akt sprawy na okoliczność nieprzerwanych uprawnień do wykonywania zawodu radcy prawnego od [...] października 1991 r. i prowadzenia Kancelarii Radcy Prawnego od [...] czerwca 1992 r. Do zażalenia skarżąca załączyła 3 zaświadczenia z CEIDG z dnia [...] września 2012 r. o prowadzeniu Kancelarii Radcy Prawnego [...] od dnia [...] czerwca 1992 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 194 § 4 p.p.s.a. zawiera nakaz sporządzenia zażalenia, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, przez adwokata lub radcę prawnego. Obowiązek ustanowiony we wskazanym przepisie ma charakter bezwzględny, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną. Z akt sprawy wynika zaś, że przy doręczeniu odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej skarżącą pouczono o warunkach skutecznego jego zaskarżenia (pkt 5 pouczenia, k. 64 akt sądowych).
Przepis art. 194 § 4 p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej powinno być sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika. Niesporządzenie zażalenia we wskazany sposób jest nieusuwalnym brakiem, niepodlegającym konwalidowaniu i uzasadniającym odrzucenie zażalenia.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie kwestionuje samej istoty obowiązku wnoszenia wskazanego środka zaskarżenia przez profesjonalistę. Jednakowoż z treści zażalenia wyraźnie wynika, że koncentruje się ona na próbie wykazania, że sama powyższe wymagania podmiotowe spełnia.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżąca w żaden sposób nie podważyła ustalonej przez Sąd I instancji okoliczności braku posiadania przez nią szczególnych kwalifikacji do sporządzenia wskazanego środka odwoławczego. W ocenie NSA, K. S. nie wykazała, że Sąd dokonał błędnej oceny stanu faktycznego. Przedłożone przez nią wraz z zażaleniem zaświadczenie z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej, wygenerowane z systemu w dniu [...] września 2012 r., stanowi jedynie informację o zarejestrowanej działalności gospodarczej ze wskazaniem jej siedziby, przedmiotu działania oraz daty rozpoczęcia prowadzenia działalności. Nie jest to jednakże dowód świadczący o spełnieniu przez skarżącą wymaganych ustawą kwalifikacji i w żaden sposób nie wpływa na ustalenia stanu faktycznego, dokonane przez Sąd I instancji w oparciu o podjętą przez Radę OIRP w K. uchwałę z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], o skreśleniu skarżącej z listy radców prawnych.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że skarżąca, w czasie wnoszenia rozpoznawanego środka zaskarżenia nie należała do kręgu podmiotów uprawnionych do sporządzenia zażalenia w przedmiotowej materii. Wobec tego sporządzone przez nią osobiście zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne, co zasadnie przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w postanowieniu z dnia 20 sierpnia 2012 r., zgodnie z treścią art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.
Wobec stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.