Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. odmówił J. K. wstrzymania wykonania objętej jego skargą decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] września 2016 r. w przedmiocie kary pieniężnej za tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że wraz ze skargą na powołaną powyżej decyzję J. K. wniósł o wstrzymanie jej wykonania. Skarżący w motywach wniosku wskazał, że nie prowadzi działalności gospodarczej, zaś egzekucja należności w kwocie 12.000 zł utrudni skarżącemu finansowanie kosztów leczenia jego żony.
Sąd I instancji wskazując na przesłanki wytrzymania wykonania zaskarżonej decyzji określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że skarżący podał okoliczności przemawiające w jego ocenie za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, które nie zostały w żaden sposób poparte jakimikolwiek dokumentami odnoszącymi się do sytuacji majątkowej skarżącego i jego żony a także dokumentami wskazującymi na koszty związane z ich leczeniem. W takim stanie sprawy, Sąd uznał, że przesłanki przyznania skarżącemu ochrony tymczasowej nie zostały uprawdopodobnione. Sąd nie miał podstaw do przyjęcia, że wykonanie zaskarżonej decyzji poprzez zapłatę kary pieniężnej może wyrządzić stronie znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki.
J. K. zażaleniem zaskarżył w całości postanowienie Sądu I instancji wnosząc o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów, uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności odnieść się należy do sformułowanego w zażaleniu i szeroko argumentowanego w jego motywach wniosku o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów. Miały to być: Orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Ch., decyzja Prezydenta Miasta Ch. o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego, umowy użyczenia koncentratora tlenu, wyciągów z kart informacyjnych leczenia szpitalnego za poszczególne okresy od 2014 do 2016 r. (16 dokumentów), karta informacyjna udzielonego świadczenia medycznego w izbie przyjęć, wyniki badań kręgosłupa (3 dokumenty).
Po pierwsze, wraz z zażaleniem załączone zostały wymienione dokumenty, co czyni wniosek bezcelowym – niezasadnym, a więc niepodlegającym rozpoznaniu.
Po wtóre, co do zasady w postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie prowadzi się postępowania dowodowego. Od tej zasady wprowadzono wyjątek określony w art. 106 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jak zatem wynika w sposób klarowny z treści powołanego przepisu, dopuszczenie uzupełniającego postępowania dowodowego możliwe jest wyłącznie w przypadku gdy jego przeprowadzenie jest niezbędne do rozwiania wątpliwości, które muszą mieć charakter istotny (1) oraz uzupełniające postępowanie dowodowe nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania (2). Istotnym jest, w aspekcie omawianego przepisu, na którym strona oparła swoje żądanie przeprowadzenia dodatkowych dowodów, obowiązek jaki nakład na stronę domagającą się udzielenia jej ochrony tymczasowej przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. Stanowi on, że sąd, przed którym toczy się postępowanie kontrolujące akt lub czynność organu administracji publicznej jest uprawniony do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli w stosunku do strony – wnioskodawcy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem decyzji lub aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skoro zaś sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy jak również powinno zawierać materiał dowodowy (dokumenty) przemawiający za zasadnością podniesionych we wniosku twierdzeń.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że skoro obowiązkiem strony jest takie sformułowanie wniosku włącznie z przedstawieniem odpowiedniej dokumentacji mającej przemawiać za podniesioną przez nią argumentacją – mającą co najmniej uprawdopodabniać żądanie zastosowania ochrony tymczasowej, to nie jest rzeczą sądu rozpoznającego wniosek poszukiwanie i gromadzenie materiału dowodowego, którego celem byłoby wykazanie zasadności podniesionych we wniosku twierdzeń na okoliczność możliwości wystąpienia jednej bądź obu przesłanek określony w art. 61 § 3 p.p.s.a. warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Istotnie, sąd z urzędu lub na wniosek strony może w przypadku powzięcia istotnych wątpliwości przy ocenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu organu administracji, przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów jednakże użyte w art. 106 § 3 p.p.s.a. pojecie "uzupełniające" nie może oznaczać przeprowadzenia pełnego, zupełnego bądź całościowego postępowania dowodowego zmierzającego do poparcia twierdzeń zawartych w piśmie procesowym strony, w przypadku tej sprawy wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w K.. Skoro bowiem, jak już wskazano obowiązek umotywowania wniosku i poparcia go odpowiednimi dowodami spoczywa na wnioskodawcy to sąd nie ma obowiązku wyręczać strony w tym zakresie, a tym bardziej działać w jej interesie do czego zdaje się zmierzać argumentacja zażalenia, w której jej autor zarzuca Sądowi I instancji niezastosowanie art. 49 § 1 p.p.s.a. i wezwania jej do uzupełnienia wniosku.
Na marginesie zauważyć należy, że w przepisie tym mowa jest o wezwaniu strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma, któremu nie można nadać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, nie zaś merytorycznych.
Zauważyć również należy, że z treści zażalenia nie wynika na którym etapie postępowania strona domaga się przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego z wymienionych przez nią i przedłożonych wraz z zażaleniem dokumentów. We wnioskach autor zażalenia domaga się bowiem uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Nie formułuje przy tym, choćby jako alternatywy, uchylenia kwestionowanego postanowienia i rozpoznania sprawy w trybie art. 188 p.p.s.a., a więc orzeczenia w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny, co sugerowałoby załączenie dopiero na etapie zażalenia dokumentacji mającej poprzeć podniesione we wniosku twierdzenia.
Samo przedłożenie dokumentacji wskazującej na stan zdrowia skarżącego i jego żony, które to okoliczności stanowiły argumentację wniosku, uznać należy za spóźnione w kontekście kontroli postanowienia Sądu I instancji. Brak jakichkolwiek dokumentów, w tym załączonych do zażalenia, uprawdopodabniających twierdzenia zawarte we wniosku, powodowało, iż Sąd I instancji nie mógł dokonać obiektywnej oceny wpływu wykonania objętej skargą decyzji na możliwość wystąpienia po stronie skarżącego jednej bądź obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ten sam brak materiału dowodowego związanego z wnioskiem powodował, że zarówno Sąd I instancji jak i Naczelny Sąd Administracyjny chcąc rozpoznać wniosek, nie mógłby wydać orzeczenia innego jak odmawiające wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Celnej w K.. Strona tak we wniosku i w zażaleniu nie podała bowiem żadnych informacji odnośnie jej aktualnego stanu majątkowego i zdolności finansowej (uzyskiwanych dochodów, posiadanych środków itp.), w oparciu o które możliwym byłaby ocena wpływu konieczności uiszczenia przez skarżącego kary za urządzanie gier na automacie poza kasynem w kwocie 12.000 zł, a tym samym ocena możliwości wystąpienia w stosunku do niej niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.