Uzasadnienie
Postanowieniem objętym zażaleniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił M.L. przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tegoż Sądu z dnia 19 grudnia 2012 r., którym została oddalona jego skarga na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczpospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia patentu na wynalazek.
Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji podał, że M.L. wnioskiem z dnia 11 lutego 2013 r. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA w W. z dnia 19 grudnia 2012 r. We wniosku stwierdził, że stosowny wniosek przekazał żonie w dniu 25 grudnia 2012 r., z prośbą, aby wysłała go do Sądu "do czwartku", gdyż sam w dniu 26 grudnia 2013 r. wyjeżdżał do swojej córki do Niemiec. Żona przesłała jednak wniosek, nie w czwartek w dniu 27 grudnia 2012 r., a dopiero w kolejny czwartek w dniu 3 stycznia 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmawiając przywrócenia terminu do złożenia wniosku, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), podniósł, że przedstawione przez skarżącego okoliczności nie stanowiły przeszkody, której nie dało się pokonać, przy przyjęciu obiektywnego miernika należytej staranności. Stwierdził, że skoro skarżący, nie mógł złożyć wniosku o sporządzenie uzasadnienia osobiście, to winien był wyręczając się inną osobą – wskazać jej termin do dokonania tej czynności, w taki sposób, by nie powstały w tym względzie żadne wątpliwości.
W zażaleniu na powyższe postanowienie M.L. wniósł o jego uchylenie oraz przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a., poprzez odmówienie przywrócenia terminu pomimo, iż fakt niezłożenia w terminie wniosku o uzasadnienie nastąpił bez winy strony.
W uzasadnieniu podniósł, że nie można przyjąć, jak uczynił to Sąd I instancji, że ponosi on winę w uchybieniu terminu, gdyż sporządził on wniosek w terminie, wydrukował go, podpisał i powierzył jego wysłanie żonie, ufając że to zrobi. Z uwagi na okres świąteczny skarżący nie miał możliwości wysłania wniosku osobiście. Stwierdził, że gdyby nie fakt, że małżonka źle zrozumiała prośbę skarżącego o wysłanie listu "do czwartku" wniosek złożony zostałby w ustawowym terminie.
W ocenie skarżącego Sąd I instancji błędnie przyjął, że o jego winie świadczył fakt wręczenia żonie wniosku bez dokładnego wskazania terminu, w którym należało go wysłać. Wyjaśnił, że przekazując żonie prośbę o wysłanie go "do czwartku", miał na myśli najbliższy czwartek. Nie przytaczał żonie dokładnej daty, albowiem w dniu, w którym skarżący dowiedział się o treści wyroku powiedział żonie, że ma siedem dni na wniosek o uzasadnienie. Wobec tego przyjął, że żona znała termin do złożenia przedmiotowego wniosku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.).
Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest zatem brak winy strony w jego uchybieniu. Brak winy wiąże się w takiej sytuacji z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Jedynie gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, można mówić o braku winy.
Należy wskazać, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jaki można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w zaskarżonym postanowieniu, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia wniosku, a tym samym nie dochował należytej staranności.
Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że okoliczności powoływane przez skarżącego w celu uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, nie stanowią wystarczającej podstawy przywrócenia terminu.
Należy przypomnieć, że wyrok w sprawie ze skargi M.L. na decyzję Urzędu patentowego RP został wydany w dniu 19 grudnia 2012 r. Zatem od dnia 20 grudnia 2012 r. zaczął biec siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnia wyroku (art. 141 § 2 p.p.s.a.). Termin ten upływał w dniu 27 grudnia 2012 r. Skoro skarżący M.L. zaplanował wyjazd za granicę w trakcie biegu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, mając oczywiście prawo do złożenia przedmiotowego wniosku w ostatnim dniu terminu, mógł złożyć taki wniosek w dniach poprzedzających okres świąteczny i poprzedzających jego wyjazd.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela również stanowisko Sądu I instancji, że przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, skoro skarżący zdecydował posłużyć się inną osobą przy wysyłaniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, to winien jej udzielić takich wskazówek co do terminu dokonania takiej czynności, by osoba ta nie miała żadnych wątpliwości.
Reasumując, ocena determinującej odmowę przywrócenia terminu przesłanki braku winy w uchybieniu terminu dokonana przez Sąd pierwszej instancji była prawidłowa, a okoliczności powołane w zażaleniu nie podważyły jej.
Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.