Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 264/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) odmówił A.B. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji stwierdził, że skarżący w skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podnosząc, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować utratę płynności finansowej i wyrządzenie znacznej i nieodwracalnej szkody skarżącemu oraz jego rodzinie. Oświadczył, że wykazane przez niego dochody, osiągnięte w latach 2015 i 2016, zgodnie z załączonymi kserokopiami zeznań podatkowych, nie obrazują rzeczywistego stanu finansowego skarżącego, gdyż nie uwzględniają bardzo dużych wydatków związanych z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych, w tym między innymi miesięcznych kosztów utrzymania mieszkania wynoszących 500 zł, czy też kosztów utrzymania córki, której skarżący przelewa miesięcznie kwotę ok. 600 zł. Sąd I instancji rozpoznając ten wniosek przypomniał na wstępie, że warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę już we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W ocenie Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Ograniczył się jedynie do wskazania na okoliczność konieczności ponoszenia dużych wydatków celem zaspokajania podstawowych potrzeb swoich i swojej rodziny, przywołując przykładowo kwotę należnego miesięcznego czynszu za mieszkanie oraz kwotę przelewaną na rzecz swojej córki. Oprócz powyższej argumentacji oraz kserokopii zeznań podatkowych za rok 2015 i 2016 strona nie udokumentowała w jakikolwiek inny sposób swojej sytuacji materialnej, jak i rodzinnej, wskazującej na zasadność wniosku.
Ponadto, rodzaj obowiązku objętego tą decyzją nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, gdyż odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego. Sąd zwrócił też uwagę na możliwość zmiany lub uchylenia postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący domagał się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, lub ewentualnie jego zmiany poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 61 § 3 i § 4 p.p.s.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, mimo wystąpienia przesłanek uzasadniających takie wstrzymanie, tj. że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zażalenia skarżący powołał się na argumenty tożsame z tymi, na które powoływał się uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Co zasługuje na szczególne podkreślenie w sprawie, obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Strona wnosząca o zastosowanie ochrony tymczasowej jest zatem zobligowana do wykazania, że w sytuacji wykonania decyzji, o wstrzymanie której wnioskowała, zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne.
W świetle powołanego przepisu to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia negatywnych następstw wykonania aktu lub czynności. Tym samym wnioskodawca powinien dołączyć do wniosku stosowne dokumenty, które pozwoliłyby sądowi ocenić prawdopodobieństwo i rozmiar szkody lub skutków finansowych powstałych w związku z egzekucją zaskarżonego aktu lub czynności.
W tym miejscu należy podkreślić, że użyte przez ustawodawcę pojęcia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków" są pojęciami nieostrymi, tzn. takimi, które nabierają treści w realiach konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej. O znacznej szkodzie, można mówić, jeżeli nie będzie mogła być ona wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 271/09). Wobec powyższego, strona zobowiązana jest we wniosku skonkretyzować rodzaj grożącej jej szkody na skutek wykonania aktu. W przeciwnym razie sąd badający wniosek nie będzie mógł dokonać analizy, czy wnioskodawca rzeczywiście spełnia przesłanki zastosowania wobec niego tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowym, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że ustawodawca zdecydował się na uzależnienie udzielenia ochrony tymczasowej od oceny okoliczności poszczególnych przypadków, ocena ta wymaga dla swej miarodajności dysponowania przez sąd konkretnymi i aktualnymi danymi dotyczącymi sytuacji wnioskodawcy, dopiero bowiem ich konfrontacja z ewentualnymi wynikającymi z zaskarżonej decyzji konsekwencjami, może prowadzić do stwierdzenia wystąpienia przesłanki zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie nie uznał zasadności złożonego wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej ze względu na brak wykazania okoliczności obrazujących sytuację skarżącego.
Skarżący w uzasadnieniu zażalenia nie podważał prawidłowości przyjęcia, że tylko konkretne dane przedstawione we wniosku mogłyby dać Sądowi I instancji możliwość dokonania oceny wniosku i ewentualnie wtedy dopiero uznać go za skuteczny. W zażaleniu, podobnie jak we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie uprawdopodobnił przy tym, że jej wykonanie doprowadzi do zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Zarówno we wniosku, jak i w zażaleniu ograniczył się do sformułowania żądania - nie uzasadniając go, nie wskazując w czym upatruje możliwość wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powołał się jedynie na ryzyko utraty płynności finansowej i twierdził, że wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do "dalej idących negatywnych skutków dla rodziny skarżącego". Nie tylko we wniosku, ale także w zażaleniu skarżący nie wykazał przy tym, jaka aktualnie jest jego kondycja finansowa (do zażalenia załączył tak jak do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jedynie kopię zaznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2015 i 2016).
Tym samym nie wykazał on, czy rzeczywiście brak zastosowania ochrony tymczasowej w tym postępowaniu skutkowałby wystąpieniem konsekwencji określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W zażaleniu nie wskazał też jakichkolwiek okoliczności dotyczących jego indywidualnej sytuacji, które pozwalałyby uznać, że wykonanie decyzji wywoła nieodwracalne, czy trudne do odwrócenia skutki.
W tym stanie rzeczy Sądowi I instancji nie można skutecznie postawić zarzutu naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. W świetle przedstawionej wyżej wykładni tego przepisu brak uprawdopodobnienia we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji zajścia przesłanek, o których mowa w powołanym przepisie, stanowi przeszkodę dla jego uwzględnienia.
Reasumując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozstrzygnięcie Sądu I instancji nie zostało przez skarżącego skutecznie zakwestionowane. Jednocześnie należy zauważyć, na co również trafnie zwrócił uwagę Sąd I instancji, że sąd ma stosownie do treści art. 61 § 4 p.p.s.a. możliwość zmiany bądź uchylenia w każdym czasie postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie. Tym bardziej więc za bezzasadne należało uznać powołanie się przez skarżącego na naruszenie przez Sąd I instancji tego przepisu, skoro nie powołał się on na zmianę okoliczności, które warunkowały podjęcie zaskarżonego postanowienia.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.