Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Po 156/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) odmówił A.B. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji stwierdził, że skarżący w skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podnosząc, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować utratę płynności finansowej, wyrządzenie znacznej i nieodwracalnej szkody, co może prowadzić do dalej idących negatywnych skutków dla skarżącego. Skarżący podał, że w całym 2016 r. osiągnął dochód w wysokości 10.506,82 zł. Skarżący świadczy pracę i z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 2.000 zł brutto. Na poparcie wniosku załączono kserokopie: umowy o pracę z dnia 1 grudnia 2017 r., zeznań podatkowych za lata 2014, 2015 i 2016, wyciągu z konta bankowego za okres październik i listopad 2017 r. Sąd I instancji rozpoznając ten wniosek przypomniał na wstępie, że obowiązkiem strony, która wnosi o udzielenie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, jest przedstawienie Sądowi tez, twierdzeń oraz dokumentów, które uprawdopodobnią zasadność uwzględnienia wniosku.
W ocenie Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazana we wniosku trudna sytuacja materialna skarżącego nie jest sama w sobie przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Skarżący nie wskazał przy tym jakichkolwiek okoliczności dotyczących sytuacji majątkowej oraz rodzinnej, uwzględniających zarówno stan majątkowy, jak i przychody czy też rozchody skarżącego. Te okoliczności stanowią jeden z elementów stanu faktycznego na podstawie którego sąd wydaje postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu administracyjnego, a ich brak stanowi podstawę do oddalenia wniosku w tym zakresie.
Ponadto, rodzaj obowiązku nałożony na skarżącego, tj. uiszczenie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący domagał się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia kosztów postępowania wywołanego niniejszym zażaleniem. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w sprawie brak jest przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zażalenia skarżący powołał się na argumenty tożsame z tymi, na które powoływał się uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Co zasługuje na szczególne podkreślenie w sprawie, obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Strona wnosząca o zastosowanie ochrony tymczasowej jest zatem zobligowana do wykazania, że w sytuacji wykonania decyzji, o wstrzymanie której wnioskowała, zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne.
W świetle powołanego przepisu to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia negatywnych następstw wykonania aktu lub czynności. Tym samym wnioskodawca powinien dołączyć do wniosku stosowne dokumenty, które pozwoliłyby sądowi ocenić prawdopodobieństwo i rozmiar szkody lub skutków finansowych powstałych w związku z egzekucją zaskarżonego aktu lub czynności.
W tym miejscu należy podkreślić, że użyte przez ustawodawcę pojęcia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków" są pojęciami nieostrymi, tzn. takimi, które nabierają treści w realiach konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej. O znacznej szkodzie, można mówić, jeżeli nie będzie mogła być ona wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 271/09). Wobec powyższego, strona zobowiązana jest we wniosku skonkretyzować rodzaj grożącej jej szkody na skutek wykonania aktu. W przeciwnym razie sąd badający wniosek nie będzie mógł dokonać analizy, czy wnioskodawca rzeczywiście spełnia przesłanki zastosowania wobec niego tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowym, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że ustawodawca zdecydował się na uzależnienie udzielenia ochrony tymczasowej od oceny okoliczności poszczególnych przypadków, ocena ta wymaga dla swej miarodajności dysponowania przez sąd konkretnymi i aktualnymi danymi dotyczącymi sytuacji wnioskodawcy, dopiero bowiem ich konfrontacja z ewentualnymi wynikającymi z zaskarżonej decyzji konsekwencjami, może prowadzić do stwierdzenia wystąpienia przesłanki zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie nie uznał zasadności złożonego wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej ze względu na brak wykazania okoliczności obrazujących sytuację skarżącego.
Skarżący w uzasadnieniu zażalenia nie podważał prawidłowości przyjęcia, że tylko konkretne dane przedstawione we wniosku mogłyby dać Sądowi I instancji możliwość dokonania oceny wniosku i ewentualnie wtedy dopiero uznać go za skuteczny. W zażaleniu, podobnie jak we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie uprawdopodobnił przy tym, że jej wykonanie doprowadzi do zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Zarówno we wniosku, jak i w zażaleniu ograniczył się do sformułowania żądania - nie uzasadniając go, nie wskazując w czym upatruje możliwość wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powołał się jedynie na ryzyko utraty płynności finansowej i twierdził, że wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do pozbawienia go środków do życia, oraz że "popadnie w spiralę zadłużenia", co będzie trudne do odwrócenia. Nie tylko we wniosku, ale także w zażaleniu skarżący nie wykazał przy tym, jaka aktualnie jest jego kondycja finansowa.
Tym samym nie wykazał on, czy rzeczywiście brak zastosowania ochrony tymczasowej w tym postępowaniu skutkowałby wystąpieniem konsekwencji określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W zażaleniu nie wskazał też jakichkolwiek okoliczności dotyczących jego indywidualnej sytuacji, które pozwalałyby uznać, że wykonanie decyzji wywoła nieodwracalne, czy trudne do odwrócenia skutki.
Należy przede wszystkim zwrócić uwagę, co trafnie zauważył też Sąd I instancji, że zapłata należności oznaczonej w decyzji jest odwracalna. W przypadku uchylenia decyzji, uiszczona należność podlega bowiem zwrotowi (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt I GZ 217/11). Każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga bowiem za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Skutki w tym zakresie są oczywiste i zawsze prowadzą do ujemnych następstw polegających na zmniejszeniu majątku zobowiązanego. Nie bez znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest to, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi uiszczone, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania, co dodatkowo przemawia za "odwracalnością" skutków, które wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla strony.
W tym stanie rzeczy Sądowi I instancji nie można skutecznie postawić zarzutu naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. W świetle przedstawionej wyżej wykładni tego przepisu brak uprawdopodobnienia we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji zajścia przesłanek, o których mowa w powołanym przepisie, stanowi przeszkodę dla jego uwzględnienia. Przedstawiona przez stronę do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji dokumentacja nie była wystarczająca dla zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności nie zawierała informacji, których brak wskazywał Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Błędu tego skarżący nie naprawił również na etapie postępowania zażaleniowego.
Reasumując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozstrzygnięcie Sądu I instancji nie zostało przez skarżącego skutecznie zakwestionowane. Jednocześnie należy zauważyć, że sąd ma stosownie do treści art. 61 § 4 p.p.s.a. możliwość zmiany bądź uchylenia w każdym czasie postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.