Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 maja 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 2175/20, odrzucił wniosek A. N. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Mazowieckiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2020 r., w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie zakazu przemieszczania się.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podniósł, że A. N. wniósł skargę na ww. decyzję organu, która to skarga datowana jest na dzień [...] października 2020 r. i została wniesiona bezpośrednio do organu I instancji, tj. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Płocku. Wraz ze skargą skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, który również został złożony do organu I instancji.
W dniu 28 października 2020 r. organ I instancji nadał skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do organu II instancji, tj. do Mazowieckiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. We wniosku o przywrócenie terminu skarżący stwierdził, że o uchybieniu terminu dowiedział się dopiero 20 października 2020 r.
Sąd I instancji odrzucając wniosek o przywrócenie terminu wskazał, że przed przystąpieniem do merytorycznej oceny wniosku skarżącego, należy ustalić, czy jest on dopuszczalny oraz czy strona zachowała termin do jego złożenia. WSA podniósł, że w przedmiotowym wniosku skarżący klarownie wskazał, że o uchybieniu terminu dowiedział się dopiero 20 października 2020 r. Data ta jest zatem datą, w której ustała przyczyna uchybienia terminu, wobec czego termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu należało liczyć właśnie od tej daty.
WSA podkreślił, że wniosek o przywrócenie terminu również musi zostać złożony za pośrednictwem odpowiedniego organu, zgodnie z art. 87 § 3 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie skarżący zaskarżył decyzję Mazowieckiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, tymczasem skargę i wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia strona złożyła do organu I instancji, a więc do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Płocku. W przypadku zaś wniesienia skargi do organu niewłaściwego, o zachowaniu 30-dnioswwego terminu przewidzianego na dokonanie tej czynności decyduje data nadania skargi przez organ niewłaściwy w urzędzie pocztowym na adres organu właściwego. Sąd I instancji wskazał, że zasadę tę należy odnieść również do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, skoro w art. 87 § 3 p.p.s.a. zostało określone, za pośrednictwem jakiego organu należy taki wniosek złożyć.
W pismach z dnia [...] kwietnia 2021 r. i [...] kwietnia 2021 r. organ odwoławczy wyjaśnił, że zarówno skarga, jak i wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, zostały złożone do organu I instancji, który z kolei przesłał te pisma do organu II instancji. W konsekwencji WSA uznał, że skarżący wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wniósł dopiero w dniu 28 października 2020 r., czyli w dacie nadania przesyłki przez organ I instancji do organu właściwego. Skoro zaś przyczyna uchybienia terminowi ustała w dniu 20 października 2020 r., Sąd I instancji stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony po terminie określonym w art. 87 § 1 p.p.s.a. i odrzucił go na podstawie art. 88 p.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył A. N., zaskarżając orzeczenie w całości oraz domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji w celu merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 88 p.p.s.a. w zw. z art. 65 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a.) poprzez rygorystyczne zastosowanie tego przepisu i przyjęcie, że wniosek o przywrócenie terminu złożony omyłkowo w ustawowym terminie do organu I instancji, a następnie przekazany organowi II instancji jest wnioskiem "spóźnionym" w rozumieniu art. 88 p.p.s.a.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że wniosek o przywrócenie terminu został nadany w terminie określonym w ustawie, zaś jego jedyny błąd polegał na omyłkowym zaadresowaniu go do organu I instancji zamiast do organu odwoławczego. Zdaniem wnoszącego zażalenie, omyłka była na tyle oczywista, że nawet w treści wniosku i załączonej do niego skargi, jako organ, za pośrednictwem którego składany jest wniosek, wskazano Mazowieckiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Warszawie. W ocenie skarżącego, tak rygorystyczne podejście do sprawy odbiera obywatelowi prawo do rzetelnego rozpatrzenia sprawy, a także stoi w sprzeczności z art. 65 § 2 k.p.a., który stanowi, iż podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu, uważa się za wniesione z zachowaniem terminu.
W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie, stwierdzając, że w decyzji z dnia [...] czerwca 2020 r. strona została pouczona o prawie zaskarżenia tej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Mazowieckiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Skarga wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia wpłynęła do organu II instancji w dniu 2 listopada 2020 r. za pośrednictwem organu I instancji, zaś przyczyna uchybienia terminowi ustała w dniu 20 października 2020 r. W związku z powyższym wniosek został złożony po terminie wskazany w art. 87 § 1 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu administracyjnym podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do art. 86 § 1 p.p.s.a., sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Jak stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Z art. 87 § 3 p.p.s.a. wynika zaś, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji słusznie stwierdził, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ nie została spełniona przesłanka z art. 87 § 1 p.p.s.a., tj. wniosek został złożony z uchybieniem 7-dniowego terminu od ustania przyczyny jego uchybienia. Skoro bowiem skarżący jako datę ustania przyczyny uchybienia terminowi wskazał dzień 20 października 2020 r., to 7-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu upływał z dniem 27 października 2020 r.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie dla skuteczności niniejszego wniosku istotne znaczenie ma aspekt czasowy zaistniałych zdarzeń, rodzących określone skutki prawne. Zdaniem NSA, termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został naruszony, bowiem jak wynika z akt sprawy, wniosek ten omyłkowo wniesiono do organu i instancji. Tym samym organ ten przekazał wadliwie złożony do niego wniosek do organu odwoławczego, jednakże czynność ta została dokonana w dniu 28 października 2020 r. Skoro zaś koniec terminu na złożenie przedmiotowego wniosku upływał z dniem 27 października 2020 r., przekazanie przesyłki organowi II instancji dzień po tym terminie, tj. w dniu 28 października 2020 r., musiało skutkować uznaniem, że czynność ta została dokonana z uchybieniem ustawowego terminu przewidzianego na jej wykonanie, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a.
Zdaniem NSA, okoliczność ta stanowiła przesłankę do zastosowania w sprawie art. 88 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuci spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu.
W odniesieniu zaś do argumentacji przedstawionej w zażaleniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że istotnie, w procedurze administracyjnej – zgodnie z treścią art. 65 § 2 k.p.a. – podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. Przy czym podkreślić należy, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w odróżnieniu od podania składanego na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, podlega rygorom wynikającym z ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W rozpoznawanej sprawienie nie znajdzie zatem zastosowania przepis art. 65 § 2 k.p.a., gdyż dotyczy on jedynie postępowania administracyjnego, a przedmiotowe pismo będące wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do sądu jest pismem składanym już na etapie zainicjowanego postępowania sądowoadministracyjnego.
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera zaś analogicznej regulacji do tej, która została sformułowana w art. 65 § 2 k.p.a. Oznacza to, że w przypadku wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do niewłaściwego podmiotu, termin do jego wniesienia jest zachowany tylko wówczas, gdy wniosek ten przed upływem 7-dniowego zostanie przekazany właściwemu organowi, czyli temu, za pośrednictwem którego skarżący winien go skierować do właściwego sądu administracyjnego. Ewentualne ryzyko przekroczenia ww. terminu procesowego oraz skutki z tym związane w postaci odrzucenia takiego wniosku obciążają stronę postępowania, ponieważ to na niej ciążył obowiązek wniesienia przedmiotowego wniosku w prawidłowym trybie i terminie.
Sąd kasacyjny uznaje, że niedochowanie trybu jego wniesienia, przewidzianego w art. 87 § 3 p.p.s.a., przyczyniło się do uchybienia siedmiodniowego terminu. Nieprawidłowe skierowanie wniosku do niewłaściwego organu spowodowało, że wykluczone zostało zachowanie terminu do jego wniesienia, z uwagi na datę jego nadania przez organ I instancji do organu właściwego, co nastąpiło w dniu 28 października 2020 r. W takiej sytuacji termin zostaje zachowany jedynie w przypadku, gdy wniosek zostanie przesłany do właściwego organu przed upływem terminu do jego wniesienia.
W świetle przedstawionych okoliczności sprawy NSA stwierdza, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należało uznać za spóźniony i Sąd I instancji zasadnie go odrzucił na podstawie art. 88 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.