Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 2369/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę P. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 1 czerwca 2021 r. w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia 12 października 2023 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało uznane za doręczone stronie w dniu 27 listopada 2023 r., w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), a zatem termin na jego wykonanie upłynął w dniu 4 grudnia 2023 r.
WSA podniósł, że z notatki służbowej sporządzonej w dniu 18 grudnia 2023 r. wynika, iż pomimo wezwania skarżący do dnia 15 grudnia 2022 r. nie uiścił wpisu od skargi.
Odrzucając skargę WSA stwierdził, że opłacenie skargi w terminie i w kwocie wskazanej przez sąd stanowi jej istotny element, którego brak uniemożliwia nadanie dalszego biegu skardze.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył P. B., wnosząc o jego zmianę, a także o uchylenie lub zmianę zaskarżonej decyzji, w tym poprzez umorzenie kwoty 1500 zł wraz z odsetkami ustawowymi, z jednoczesnym zawieszeniem postępowania egzekucyjnego lub zobowiązaniem organu egzekucyjnego do rozstrzygnięcia sprawy z uwzględnieniem prawomocnego postanowienia sądu.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono obrazę przepisów postępowania, obrazę przepisów prawa materialnego strony składającej zażalenie oraz niewłaściwą interpretację przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775; powoływanej dalej jako: k.p.a.).
W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że bardzo istotną zmianą służącą usprawnieniu postępowania jest przyznanie sądom administracyjnym w art. 145a p.p.s.a., w szczególnych i wyjątkowych okolicznościach, uprawnienia do orzekania merytorycznego.
Wnoszący zażalenie stwierdził, że przepis art. 145a § 3 p.p.s.a. służy też - poza ekonomiką procesową - realizacji tzw. Prawa do wykonania prawomocnego wyroku sądowego.
Zdaniem skarżącego, z uwagi na obowiązujący stan prawny i faktyczny zarówno wydanej decyzji GITD, która w rażący i niebudzący wątpliwości sposób narusza przepisy postępowania oraz przepisy prawa materialnego wnioskodawcy, jak też postanowienia WSA wydanego w tej sprawie w dniu 21 grudnia 2023 r., zmiana ww. decyzji z jednoczesnym rozpatrzeniem sprawy jest nie tylko wskazana ale konieczna.
Zarządzeniem z dnia 16 lutego 2024 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych zażalenia z dnia 23 stycznia 2024 r., w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia zażalenia, poprzez nadesłanie podpisanego zażalenia (wraz z podpisanym odpisem dla organu).
Wykonując zarządzenie Sądu, skarżący nadesłał podpisane zażalenie z dnia 23 stycznia 2024 r. oraz jego odpis.
Zarządzeniem z dnia 12 kwietnia 2024 r. (pkt 2 Zarządzenia umieszczonego na piśmie przewodnim skarżącego, przy którym strona przesłała podpisane zażalenie – vide: karta akt sądowych nr 51) Przewodnicząca Wydziału VI WSA w Warszawie uznała wezwanie za wykonane w terminie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie podlegało odrzuceniu.
Przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego na obecnym etapie postępowania jest kwestia zbadania prawidłowości uzupełnienia przez skarżącego braków formalnych wniesionego zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Wymagania przepisane dla pisma w postępowaniu sądowym wynikają z art. 46, art. 47 oraz art. 215 § 1 p.p.s.a. Treść art. 194 § 3 p.p.s.a. stanowi pełną regulację wymogów formalnych zażalenia, zaś wszystkie braki zażalenia, o ile uniemożliwiają nadanie mu prawidłowego biegu, mogą być uzupełnione w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 193 i art. 197 § 2 p.p.s.a. Nieusunięcie braków formalnych zażalenia w wyznaczonym terminie spowoduje jego odrzucenie na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. Do przepisów stosowanych na podstawie art. 197 § 2 p.p.s.a. należą m.in. art. art. 178 i art. 180 p.p.s.a.
Stosownie do treści art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
Argumenty zażalenia z dnia 23 stycznia 2024 r. nie mogą zostać poddane ocenie NSA, gdyż złożone przez skarżącego zażalenie zawierało braki formalne, których nie można uznać za prawidłowo uzupełnione, w sposób wyznaczony w przesłanym do skarżącego wezwaniu. W okolicznościach sprawy nie ulega wątpliwości, że wezwaniem z dnia 26 lutego 2024 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków zażalenia poprzez przesłanie podpisanego zażalenia wraz z podpisanym odpisem dla organu (vide: karta akt sądowych nr 49), bowiem opisane na wstępie zażalenie nie zostało opatrzone podpisem. W wyznaczonym na uzupełnienie braków terminie strona wprawdzie przesłała do Sądu pismo przewodnie zatytułowane: "Wykonanie zarządzenia Sądu", ze wskazaniem, że przesyła podpisane zażalenie z dnia 23 stycznia 2024 r. oraz jego odpis, jednakże z uwagi na fakt, iż nadesłane wraz z tym pismem zażalenie różni się znacznie swoją treścią od pierwotnie złożonego zażalenia, nie można było uznać, że dostrzeżony brak formalny w postaci braku podpisu pod zażaleniem z dnia 23 stycznia 2024 r. został w ten sposób uzupełniony.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący, składając po wezwaniu Sądu podpisane zażalenie w dniu 22 marca 2024 r., nie wykonał zarządzenia Przewodniczącej Wydziału VI WSA w Warszawie z dnia 16 lutego 2024 r. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że pierwotnie złożone zażalenie zawierało 2 strony, tymczasem pismo nadane w dniu 22 marca 2024 r. obejmuje 4 strony. Ponadto w tym ostatnio wymienionym piśmie inaczej niż w pierwotnie przesłanym zażaleniu zostało sformułowane stanowisko strony, a cała argumentacja – w tym właśnie treść zażalenia – istotnie się różni. Tożsama jest tylko pierwsza strona obu tekstów, natomiast pozostała zawartość nadesłanego pisma jest zdecydowanie odmiennej treści. Różnice między pismami nie dotyczą tylko rozmiarów tekstu (liczby stron), ale także stanowiska wyrażonego w treści przez autora. Z powyższego w sposób oczywisty wynika, że w zakresie możliwym do porównania, pismo procesowe, które wpłynęło do Sądu 26 marca 2024 r., stanowi zacznie zmodyfikowaną wersję "pierwszego" zażalenia.
Tym samym brak jest dostatecznych podstaw by uznać, że pismo procesowe nadane w dniu 22 marca 2024 r. stanowi tożsame - tyle, że podpisane - zażalenie z tym, które zostało pierwotnie złożone w Sądzie. Jak wyżej wskazano ujawniona ingerencja w tekst zażalenia nie pozwala na uznanie, że pismo nadesłanie w terminie późniejszym jest tym samym - co do treści - pismem, które wymagało jedynie jego podpisania celem wyeliminowania właśnie tego braku formalnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podpisanie przez skarżącego pisma nadanego w dniu 22 marca 2024 r., z uwagi na brak jego tożsamości z pierwotnie wniesionym zażaleniem, nie może być uznane za wykonanie wezwania o usunięcie braków formalnych zażalenia.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zgodnie z art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie wniesione w niniejszej sprawie podlegało odrzuceniu przez WSA z powodu jego braków formalnych, których strona nie usunęła. Skoro Sąd I instancji, mimo przedstawionych powyżej przyczyn, nie odrzucił zażalenia i nadał mu dalszy bieg, kierując je do Naczelnego Sądu Administracyjnego, to stosownie do art. 180 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., obowiązek ten spoczywa na obecnym etapie postępowania na sądzie kasacyjnym. W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji i odrzucił zażalenie.