Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 480/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę R. K. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie opłaty podwyższonej za wydobycie kopaliny.
W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że wezwaniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 lutego 2021 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 458 zł. Wezwanie zawierało pouczenie, że wymienioną kwotę należy uiścić na rachunek bankowy Sądu w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi.
Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru wezwanie zostało doręczone w dniu 3 marca 2019 r. Termin wyznaczony do uiszczenia wpisu, upłynął w dniu 10 marca 2021 r. Jednak w zakreślonym terminie skarżący nie uiścił wpisu od skargi, co obligowało Sąd I instancji do odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.).
R. K. złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania i zarzucając mu naruszenie art. 138 § 1 k.p.c. W uzasadnieniu podniósł, że osoba, która odebrała przesyłkę zawierającą odpis zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu, nie była do tego upoważniona i nie przekazała mu korespondencji. Osoba ta jest skonfliktowana ze skarżącym i nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego, a jedynie zamieszkuje pod tym samym adresem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie przyjął, że skarżący nie uiścił wpisu w terminie, o którym mowa w art. 220 § 1 p.p.s.a. Wezwanie do uiszczenia wpisu zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 3 marca 2021 r., a zatem termin do uiszczenia wpisu upłynął w dniu 10 marca 2021 r. Nie jest kwestionowane przez skarżącego, że w tym terminie wpis nie został przez niego uiszczony.
Odnosząc się do podniesionych w zażaleniu zarzutów, należy stwierdzić, że doręczenie zastępcze w postępowaniu przed sądami administracyjnymi zostało uregulowane w art. 72 § 1 p.p.s.a., zaś powoływany przez skarżącego art. 138 § 1 k.p.c. nie miał w sprawie zastosowania. Zgodnie zaś z art. 72 § 1 p.p.s.a., jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - zarządcy domu lub dozorcy, jeżeli nie mają oni sprzecznych interesów w sprawie i podjęli się oddania mu pisma. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie, oparte jest na domniemaniu, że pismo przekazane dorosłemu domownikowi dotarło do rąk adresata. Adresat przesyłki może obalić to domniemanie, gdy wykaże, że doręczenie zastępcze było wadliwe (tzn. niezgodne z treścią art. 72 § 1 p.p.s.a.) albo że pismo w ogóle do niego nie dotarło (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydanie 4, Warszawa, 2010). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący tego domniemania skutecznie nie obalił.
Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej odpis zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu (k. 20 akt sądowych), została ona odebrana w dniu 3 marca 2021 r. przez T. K., dorosłego domownika. Zwrotne potwierdzenie odbioru zawiera jednoznaczne stwierdzenie, że skierowana do skarżącego przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu została odebrana przez dorosłego domownika. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, nie można obalić domniemania doręczenia do rąk dorosłego domownika jedynie przez stwierdzenie, że osoba odbierająca przesyłkę nie była do tego upoważniona, w sytuacji, w której osoba ta przebywała w lokalu adresata będącego osobą fizyczną i jednocześnie oświadczyła doręczycielowi, że jest dorosłym domownikiem adresata, poświadczając to własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Doręczyciel nie jest uprawniony do weryfikowania, czy dorosła osoba przebywająca w danym lokalu jest rzeczywiście domownikiem adresata, musi bowiem polegać na oświadczeniu tej osoby i składanym przez nią podpisie potwierdzającym nie tylko odbiór przesyłki, ale również zobowiązanie się do oddania przesyłki adresatowi.
Z kolei adresata obciążają ewentualne negatywne konsekwencje zaniedbań osoby, która zobowiązała się oddać jej przesyłkę. Bez znaczenia jest przy tym, kto w tym przypadku odebrał przesyłkę, skoro osoba ta oświadczyła, że jest dorosłym domownikiem i zobowiązała się oddać przesyłkę adresatowi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2016 r., sygn. akt II OZ 263/16, publ. CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący nie kwestionuje, że T. K. zamieszkiwała pod tym samym adresem w dniu, w którym doszło do doręczenia przesyłki. Nie przedstawił ponadto jakichkolwiek dowodów – takich jak choćby oświadczenie T. K. - na okoliczność, że przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu nie została mu przekazana przez dorosłego domownika.
Skarżący powoływał się również na okoliczność skonfliktowania z osobą odbierającą przesyłkę, należy jednak zauważyć, że art. 72 § 1 p.p.s.a. stanowi, że doręczenia dorosłemu domownika nie można dokonać, gdy ma on ze stroną sprzeczne interesy w sprawie. Rozpoznawana sprawa dotyczy nałożenia na skarżącego opłaty podwyższonej za wydobycie kopaliny, nie sposób zatem przyjąć, by w tej sprawie osoba odbierająca przesyłkę miała ze skarżącym sprzeczne interesy.
Wbrew zatem twierdzeniom skarżącego, do doręczenia mu wezwania do uiszczenia wpisu doszło w dniu 3 marca 2021 r. i z tym dniem rozpoczął bieg termin do uiszczenia wpisu sądowego. Prawidłowo zatem Sąd I instancji odrzucił skargę, której braki fiskalne nie zostały uzupełnione w terminie, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.