Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z dnia 28 stycznia 2013 r. stwierdził swoją niewłaściwość w sprawie ze skargi L.B. na pismo Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w W. z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie dofinansowania w ramach programu "Student II" i przekazał sprawę sądowi właściwemu Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym:
Pismem z dnia 26 listopada 2012 r. L.B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. skargę na pismo Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] listopada 2012 r. w przedmiocie dofinansowania nauki w ramach programu "Student II"– kształcenie ustawiczne osób niepełnosprawnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z dnia 28 stycznia 2013 r. stwierdził swoją niewłaściwość w sprawie i przekazał ją sądowi właściwemu Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
W związku z powyższym, Sąd I instancji przypomniał, że zgodnie z regulacją art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jednolity Dz.U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92 ze zm.) Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych jest państwowym funduszem celowym, w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, posiadającym osobowość prawną. Fundusz ten reprezentowany jest na zewnątrz przez Prezesa Zarządu (art. 53 ust. 1 ustawy), a zgodnie z regulacją § 4 statutu PFRON siedzibą Funduszu jest miasto W., przy czym obszar jego działania obejmuje terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Z przyczyn wskazanych powyżej, Sąd wskazał, że skoro w niniejszej sprawie skarżone zostało pismo Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, którego siedzibą jest W., to w myśl § 1 pkt 13 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652 ze zm.) dla obszaru województwa [...] właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. Sąd zaznaczył, że okoliczności powyższej nie zmienia fakt, iż zgodnie z § 16 statutu oddziały są terenowymi jednostkami organizacyjnymi Funduszu oraz są tworzone i znoszone przez Zarząd, który określa zakres i obszar ich działania.
Z tych względów w ocenie Sądu zasadne było przekazanie sprawy sądowi właściwemu - Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., z zachowaniem zasady, że sąd niewłaściwy do rozpoznania sprawy nie może podejmować żadnych czynności związanych ze skargą zarówno pod jej względem formalnym, jak i merytorycznym.
L.B. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie art. 5 i art. 58 §1 i 2 ustawy Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964, poz. 93, nr 16, dalej: k.c.), wskazując, że według zawartych z [...] oddziałem PFRON umów sądem powszechnym właściwym w sprawach dotyczących tych umów jest sąd rejonowy wg. miejsca zawarcia umowy tj. sąd w K. Skarżący podkreślił, że oddział PFRON posiada osobowość prawną, dlatego zarówno umowa, jak i jej postanowienia są dla stron i osób trzecich wiążące.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesiony zarzut naruszenia przez Sąd art. 5 i art. 58 §1 i 2 k.c. jest niezasadny.
Skoro w niniejszej sprawie zaskarżone zostało pismo Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, którego siedzibą jest W., to zasadnie Sąd przyjął, że (w myśl § 1 pkt 13 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości) w sprawie właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. Zgodnie z art. 46 § 1 ustawy Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964, poz. 43, nr 269, dalej: k.p.c.) strony mogą umówić się na piśmie o poddanie sądowi pierwszej instancji, który według ustawy nie jest miejscowo właściwy, sporu już wynikłego lub sporów mogących w przyszłości wyniknąć z oznaczonego stosunku prawnego. Regulacja ta dotyczy jednak jedynie postępowania na drodze cywilnej, prowadzonego przed sądami powszechnymi. Klauzula zawarta w przedmiotowej umowie również dotyczyła, jak słusznie zauważył skarżący, postępowania przed sądami powszechnymi.
Inaczej kształtuje się sytuacja w przypadku postępowania przed sądami administracyjnymi. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., nr 270, dalej: p.p.s.a.), regulująca postępowanie ze skarg na działania lub zaniechania organów administracji publicznej, nie przewiduje możliwości umownego określenia właściwości sądu administracyjnego.
Z treści art. 13 § 2 p.p.s.a. wynika wprost, że do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Zatem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadne było stwierdzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. swojej niewłaściwości w sprawie i przekazanie jej sądowi właściwemu tj. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., na którego obszarze właściwości znajduje się siedziba organu, którego pismo zostało zaskarżone.
Również powołane w treści zażalenia przepisy art. 5 i 58 § 1 i 2 kodeksu cywilnego (dotyczące nieważności czynności prawnych sprzecznych z prawem, zasadami współżycia społecznego lub mających na celu obejście ustawy oraz użytku sprzecznego ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa lub z zasadami współżycia społecznego) nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a, orzekł jak w postanowieniu.