Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 8 marca 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 52/11, w sprawie ze skargi M.-B. S.A. w N. na informację Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] października 2010 r., nr [...] w przedmiocie nieprzyznania dofinansowania na realizację projektu, przywrócił skarżącej termin do wniesienia skargi.
Sąd I instancji w uzasadnieniu podał, że postanowieniem z dnia 4 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. pozostawił bez rozpatrzenia skargę M.-B. S.A. w N. na informację Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] października 2010 r., nr [...] w przedmiocie nieprzyznania dofinansowania na realizację projektu. W piśmie z dnia 22 lutego 2011 r. skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi powołując się na brak w zaskarżonym piśmie pouczenia odnośnie obowiązku złożenia skargi wraz ze stosowną dokumentacją.
Zaskarżonym postanowieniem Sąd I instancji przywrócił skarżącej termin do wniesienia skargi uznając, że spełniła ona przesłanki warunkujące jego przywrócenie. Złożyła wniosek w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, ponieważ o konieczności wniesienia skargi wraz z niezbędną dokumentacją i wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia dowiedziała się 16 lutego 2011 r., tj. w dacie doręczenia odpisu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. pozostawiającego skargę bez rozpatrzenia, natomiast skarżąca stosowne dokumenty złożyła w dniu 23 lutego 2011 r. (data nadania).
Sąd I instancji podkreślił, że zaskarżona informacja z dnia [...] października 2010 r. nie zawierała prawidłowego pouczenia o sposobie jej zaskarżenia, ponieważ zawierała tylko informację o przysługującym spółce proteście. Brak prawidłowego pouczenia stanowi okoliczność uprawdopodobniającą brak winy w uchybieniu zakreślonego terminu do wniesienia skargi.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł organ zaskarżając go w całości i wniósł o jego zmianę oraz oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W jego uzasadnieniu podkreślił, że skarżąca mogła dokonać czynności w terminie, a nieprawidłowe pouczenie nie mogło mieć wpływu na "przedłużenie" terminu do zaskarżenia informacji. W istocie ustawodawca nałożył na organ obowiązek pouczenia w piśmie zawierającym informację o wynikach procedury odwoławczej o możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na zasadach określonych w art. 30c ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. Nr 227, poz. 1658 ze zm.), dalej z.p.p.r., jednakże wymóg złożenia wraz ze skargą kompletnej dokumentacji ciąży na stronie skarżącej, więc jest ona zobligowana do dostarczenia materiału umożliwiającego sądowi merytoryczne rozpatrzenie skargi w zakreślonym 30-dniowym terminie, bez potrzeby jego uzupełniania.
Błędne pouczenie przez organ nie może mieć wpływu na zmianę tego obowiązku, i chociaż nie może również co do zasady szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia, jednakże nie można w ten sposób ani przyznawać stronie uprawnień naruszających ustalone zasady postępowania sądowoadministracyjnego, ani też sankcjonować nieistniejących zasad zaskarżania, ponieważ o dopuszczalności środków zaskarżenia nie decydują organy, lecz przepisy prawa.
W odpowiedzi na zażalenie skarżąca podkreśliła między innymi, że organ na każdym etapie postępowania procesował w sposób błędny, nie wypełniając ustawowych obowiązków, naruszając tym samym podstawowe zasady procedury administracyjnej tj. art. 6, 7, 9 k.p.a.
W odpowiedzi na pismo skarżącej organ podkreślił, że postępowanie prowadzone w ramach ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju prowadzone jest z wyłączeniem przepisów k.p.a., co wynika z art. 37 z.p.p.r., a skarżąca, będący profesjonalnym przedsiębiorcą, obowiązana jest do należytej staranności w wykonywaniu swojej działalności, winna więc zapoznać się z art. 30c z.p.p.r., a w sprawie można zastosować zasadę ignorantia iuris nocet.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zarzuty zażalenia wiążą się z wykładnią i stosowaniem przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, co powoduje wciąż trudności, wynikające z odmiennego uregulowania postępowania sądowoadministracyjnego niż wynika to z przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. W ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju przyjęty został system odpowiedniego stosowania przepisów p.p.s.a., polegający na tym, że niektóre z nich stosowane są wprost, inne ulegają modyfikacji, a jeszcze inne w ogóle nie mogą być stosowane.
Natomiast, jak słusznie zauważył organ wnoszący zażalenie, do postępowania w zakresie ubiegania się oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy ze środków pochodzących z budżetu państwa i ze środków zagranicznych nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (art. 37 z.p.p.r.). Wyłączenie tych przepisów nie oznacza jednak dowolności organu w prowadzeniu postępowania, a sama ustawa nakłada na niego pewne obowiązki, których niedopełnienie powoduje wadliwość takiego postępowania. I tak, zgodnie z art. 30b ust. 1 z.p.p.r. w przypadku negatywnej oceny projektu [...] w pisemnej informacji [...] właściwa instytucja zamieszcza uzasadnienie wyników oceny projektu oraz pouczenie o możliwości wniesienia środka odwoławczego, wraz ze wskazaniem terminu przysługującego na jego wniesienie, sposobie wniesienia oraz właściwej instytucji, do której należy wnieść. Stosownie zaś do art. 30b ust. 4 ustawy właściwa instytucja informuje wnioskodawcę na piśmie o wynikach procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w art. 30c.
Powyższe przepisy wyraźnie nakładają na organ obowiązek informowania podmiotów ubiegających się o odpowiednie dofinansowanie o możliwości odwołania się od negatywnej oceny projektu jak również zaskarżenia wyniku procedury odwoławczej do sądu administracyjnego. Nie ulega wątpliwości, że takie pouczenie o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego powinno być pełne i zawierać wszystkie informacje dotyczące: terminu do wniesienia skargi, kompletności skargi oraz obowiązku uiszczenia opłaty sądowej, których spełnienie przez wnioskodawcę nie spowoduje pozostawienie skargi bez rozpatrzenia (art. 30c ust. 5; tak: postanowienie NSA z dnia 2 grudnia 2009 r., sygn. akt II GZ 266/09).
Należy podkreślić, że obowiązku właściwego poinformowania przez organ o środkach zaskarżenia nie należy umniejszać z obowiązkiem skarżącej do złożenia wraz ze skargą kompletnej dokumentacji, zgodnie z art. 30c ust. 2 z.p.p.r. Nie ulega wątpliwości, że to strona wnosząca skargę zobligowana jest do dostarczenia materiału umożliwiającego sądowi merytoryczne rozpoznanie skargi, jednak to na organie ciąży obowiązek dokonania stosownego i pełnego pouczenia. Błędne pouczenie przez organ nie ma, jak twierdzi organ, wpływu na zmianę tego obowiązku, nie przyznaje jej jakiekolwiek uprawnienia naruszające ustalone prawem zasady zaskarżenia. Zgodnie z art. 30d ust. 3 z.p.p.r. błędne pouczenie lub jego brak nie mogą wpływać negatywnie na prawo wnioskodawcy do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, to jest prawo do sądu wyrażone wprost w art. 45 ust. 1 oraz zagwarantowane w art. 77 ust. 2 Konstytucji RP (tak: postanowienie NSA z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt II GSK 811/09).
Natomiast z zasady demokratycznego państwa prawnego wynika dyrektywa interpretacyjna zakazująca zawężającej wykładni prawa do sądu (tak: orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 stycznie 1992 r., sygn. akt K 8/91, OTK 1992/15). Zasady te winny być brane pod uwagę przy wykładni przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w zakresie prawa wnioskodawcy do wniesienia skargi do sądu administracyjnego i zasadności pozostawienia takiej skargi bez rozpatrzenia w sytuacji błędnego pouczenia lub braku pouczenia, o którym mowa w art. 30b ust. 1 i ust. 4 z.p.p.r.
W rozpoznawanej sprawie zaskarżoną informacją z dnia [...] października 2010 r. skarżąca została pouczona o przysługującym jej prawie do złożenia protestu, co też uczyniła, jednakże protest ten nie został rozpoznany, a w piśmie z dnia 17 listopada 2010 r. organ lakonicznie poinformował, że nie przysługuje jej prawo do złożenia protestu a jedynie skarga do sądu administracyjnego, podając, że w piśmie z dnia [...] października 2010 r. nastąpiła pomyłka w pouczeniu o rodzaju i sposobie wniesienia środka zaskarżenia. W tej sytuacji, w świetle treści art. 30d ust. 3 z.p.p.r. i zasad konstytucyjnych należy przyjąć, że błędne pouczenie o sposobie zaskarżenia informacji obciąża organ, nie uzasadnia pozostawienia bez rozpatrzenia skargi wniesionej na skutek błędnego pouczenia i uprawnia do pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej do przywrócenia terminu do jej wniesienia.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny uznał orzeczenie Sądu I instancji za prawidłowe i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji postanowienia.