Uzasadnienie
Postanowieniem z 15 grudnia 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 2310/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę [A] sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.
W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że wobec braku możliwości zbadania prawidłowości wykazania prawa do reprezentacji strony skarżącej z uwagi na niedołączenie do skargi odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego pismem z 26 listopada 2020 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych skargi, pod rygorem odrzucenia skargi poprzez złożenie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnego odpisu z KRS (ewentualnie wydruku komputerowego pobranego w oparciu o art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym - tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1500 ze zm.) celem wskazania sposobu reprezentacji skarżącej spółki, obejmującym swym zakresem dzień wniesienia skargi. Wezwanie doręczono 1 grudnia 2020 r. (k. 8 akt sądowych). Pismo zawierające uzupełnienie braków zostało nadane 9 grudnia 2020 r. (data stempla pocztowego).
Wobec nieusunięcia przez stronę skarżącą w wyznaczonym terminie braku formalnego skargi Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
W zażaleniu na to postanowienie spółka wniosła o jego uchylenie oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym:
- 1) art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego w postaci odpisu KRS skarżącej, dostępnego zgodnie z art. 4 ust. 4 aa ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym w formie wydruku komputerowego, podczas gdy Sąd dysponował sposobnością uzyskania przedmiotowego dokumentu z powszechnie dostępnego rejestru, co doprowadziło do wydania postanowienia odrzucającego skargę,
- 2) art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez brak podjęcia z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, polegających na pobraniu odpisu KRS skarżącej dostępnego zgodnie z art. 4 ust. 4 aa ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym w formie wydruku komputerowego z powszechnie dostępnego rejestru, co doprowadziło do błędnego ustalenia braku możliwości zbadania prawidłowości wykazania prawa do reprezentacji strony skarżącej, a w konsekwencji skutkowało wydaniem postanowienia odrzucającego skargę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 34 p.p.s.a. strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Stosownie zaś do treści art. 28 § 1 w związku z art. 29 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazania swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności.
Zaniechanie załączenia tego dokumentu stanowi brak formalny skargi, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. W sytuacji, gdy strona nie uzupełni w terminie braków formalnych skargi, mimo prawidłowego w tym zakresie wezwania, sąd zobowiązany jest do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Powyższej wykładni wskazanych przepisów w odniesieniu do dokumentu mającego wykazać umocowanie do działania w imieniu podmiotu wpisanego do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nie zmienia również treść art. 4 ust. 4aa ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. Możliwość samodzielnego pobrania przez Sąd wydruku komputerowego aktualnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru, nie czyni wezwania do uzupełnienia braku w postaci odpisu z KRS zbędnym, co w konsekwencji powodowałoby niemożność odrzucenia skargi z powodu niewywiązania się z tego obowiązku. Podkreślić bowiem należy, że to na stronie, stosownie do treści art. 29 p.p.s.a., spoczywa obowiązek wykazania umocowania do działania w jej imieniu.
Dlatego nie można podzielić argumentacji zażalenia, że to sąd administracyjny powinien był samodzielnie zweryfikować umocowanie prezesa zarządu skarżącej spółki do podpisania skargi poprzez sprawdzenie systemu elektronicznego Krajowego Rejestru Sądowego.
Zgodzić należy się ze stroną skarżącą, że rejestr KRS jest jawny. Nie oznacza to jednakże, że Sąd może zastępować strony i uzupełniać za nie braki formalne składanych pism. Są to czynności procesowe stron, ich pełnomocników, przedstawicieli (co wynika chociażby z art. 29 p.p.s.a. i zawartego w nim zwrotu "mają obowiązek wykazać"), które nie mogą być podejmowane przez inne podmioty. Nie ma podstaw prawnych do zwolnienia strony od obowiązku uzupełniania braków formalnych i przerzucenia ciężaru czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie na Przewodniczącego Wydziału na etapie kontroli warunków formalnych skargi, bądź na Sąd na etapie oceny, czy zachodzą podstawy do odrzucenia skargi wobec niewykonania zarządzenia Przewodniczącego (por. postanowienia NSA: z 12 lutego 2015 r. sygn. akt II GSK 69/15; z 8 listopada 2016 r. sygn. akt II FZ 716/16 i z 15 maja 2019 r., sygn. akt II OZ 422/19).
Podzielając pogląd prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że weryfikacja prawa samodzielnego reprezentowania skarżącej spółki powinna nastąpić na podstawie odpisu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, względnie innych dokumentów obrazujących stosunki prawne istniejące w spółce (por. postanowienia NSA z 27 lutego 2013 r. sygn. akt II GZ 71/13, z 6 kwietnia 2020 r. sygn. akt II GZ 112/20) zauważyć trzeba, że w rozpatrywanej sprawie wskazany brak formalny ujawnił się już na etapie wnoszenia skargi, kiedy to akta sprawy - w tym nadesłane przez organ akta administracyjne - nie zawierały żadnych dokumentów, które mogłyby stanowić podstawę do weryfikacji sposobu reprezentacji skarżącej spółki.
W tej sytuacji Sąd prawidłowo uznał, że pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu i skierował do niej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a.
W sprawie niekwestionowane pozostaje, że wezwanie to zostało prawidłowo doręczone, spółka została pouczona o skutkach niedochowania terminu, jednak nie uzupełniła wskazanego braku formalnego skargi w wyznaczonym terminie.
Wady tej nie sanuje nadesłanie stosownej dokumentacji po upływie tego terminu. Skarżąca dokonując tej czynności nie wystąpiła bowiem z wnioskiem o przywrócenie terminu.
W okolicznościach rozpatrywanej sprawy stwierdzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wspomnianego braku formalnego skargi nie skutkowało "automatycznym" odrzuceniem skargi. Skarżąca została prawidłowo wezwana do usunięcia braku, a odrzucenie skargi było skutkiem niewykonania tego wezwania. Taka sekwencja działań Sądu I instancji jest zgodna z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i nie naruszała prawa do sądu, wynikającego z art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP.
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał, ponieważ stosownie do art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 p.p.s.a. Brak jest więc podstaw do orzekania w tym zakresie w innych orzeczeniach. Przepis art. 197 § 2 p.p.s.a. nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym.