Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 1333/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] lipca 2015 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w sprawie Sąd I instancji wskazał, że skarżąca nie przedstawiła aktualnych i szczegółowych informacji o jej sytuacji majątkowej (posiadanym majątku ruchomym i nieruchomym), wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, kwotach posiadanych wierzytelności, wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków. Przedłożyła jedynie zeznanie podatkowe za 2014 r., jak też sprawozdania finansowe za 2013 oraz 2014 r., z których wynika, że spółka za obydwa wymienione lata poniosła stratę.
Sąd I instancji uznał, że strata sama w sobie nie jest okolicznością wystarczającą do oceny wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na możliwość powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Stanowi ona bowiem tylko różnicę pomiędzy przychodem osiągniętym w konkretnym roku podatkowym a kosztami jego uzyskania. Wykazanie straty nie jest natomiast tożsame z twierdzeniem, że dany podmiot gospodarczy nie dysponuje środkami finansowymi albo majątkiem niezbędnym do pokrycia określonej decyzją należności publicznoprawnej. Strata nie stanowi także o powstaniu stanu zagrożenia niewypłacalnością. Nie jest bowiem wykluczone, że może ona zostać pokryta ze środków finansowych, którymi podatnik dysponuje lub uzyskanych w drodze kredytu bądź pożyczki. Poniesienie straty nie musi więc oznaczać końca działalności gospodarczej przedsiębiorcy. Z załączonych deklaracji na poczet podatku od towarów i usług za pierwszy i drugi kwartał 2015 r. WSA wywnioskował, że spółka dokonała dostawy towarów i świadczyła usługi na łączną kwotę odpowiednio: 679 992 zł i 548 733 zł, a zatem pozostaje nadal w obrocie gospodarczym.
Ponadto Sąd zauważył, że na podstawie złożonych dokumentów nie jest możliwe odtworzenie obecnej sytuacji finansowej spółki, a w szczególności, czy posiada ona i jakiej wartości majątek ruchomy i nieruchomy oraz aktywa finansowe, zaś argumentem za uwzględnieniem żądania strony nie może być fakt prowadzenia względem skarżącej postępowań egzekucyjnych. Z faktu licznych postępowań z udziałem spółki WSA wywiódł, że nadal prowadzi ona działalność w zakresie gier na automatach w znacznym wymiarze a zatem osiąga z tego tytułu dochody, choć nie jest wiadome w jakiej wysokości.
Spółka nie wykazała, ale też nie uprawdopodobniła, że poprzez zapłatę kwoty 12.000 zł utraci płynność finansową, a jej sytuacja ekonomiczna pogorszy się i że może stać się niewypłacalna.
Zażalenie na to postanowienie wniosła F. Sp. z o.o. zaskarżając to orzeczenie w całości, wnosząc o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o przeprowadzenie dowodów z załączonych dokumentów w postaci protokołów zajęcia ruchomości.
Postanowieniu spółka zarzuciła naruszenie przepisu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie, polegające na błędnym ustaleniu, że w sprawie w razie wykonania zaskarżonej decyzji nie zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że uszło uwadze Sądu I instancji, że o ile zapłata oznaczonej w zaskarżonej decyzji kary pieniężnej ma charakter odwracalny, to w przypadku przeprowadzenia egzekucji z ruchomości spółki (automatów do gier) i ich sprzedaży egzekucyjnej, dojdzie do trwałego i nieodwracalnego skutku w postaci definitywnego pozbawienia spółki istotnego składnika jej mienia. Obawa przeprowadzenia w oparciu o zaskarżoną decyzję egzekucji z ruchomości nie jest zaś bezpodstawna, gdyż wobec skarżącej już prowadzone są liczne egzekucje z ruchomości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
Należy też mieć na uwadze, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku.
Analiza uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wskazuje, że Sąd dokonał prawidłowej wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. WSA trafnie przyjął, że znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki, jakie mogą powstać w związku z wykonaniem wydanej w sprawie decyzji, należy oceniać w kontekście aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej strony skarżącej.
W niniejszej sprawie wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej dotyczył decyzji o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł.
Sąd uznał, że wniosek nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ skarżąca spółka nie wykazała okoliczności uzasadniających przyjęcie, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Zdaniem NSA, dokonana przez Sąd ocena wniosku spółki jest prawidłowa. Sąd wziął pod rozwagę załączone do wniosku dokumenty, tj.: zeznanie podatkowe za 2014 r. oraz sprawozdania finansowe za 2013 i 2014 r. i zasadnie przyjął, że dokumenty te nie obrazują aktualnej sytuacji skarżącej. WSA miał też na uwadze, że z deklaracji na poczet podatku od towarów i usług za pierwszy i drugi kwartał 2015 r. wynikało, że w tym okresie spółka nadal prowadziła działalność gdyż dokonała dostawy towarów i świadczyła usługi na łączną kwotę odpowiednio 679.992 zł oraz 548.733 zł. Powyższe niepełne dane nie pozwalają na przyjęcie, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Do zażalenia skarżąca załączyła protokoły zajęcia i odbioru ruchomości w postaci automatów – ostatnie z grudnia 2015 r. (5 szt.), listopada 2015 r. (3 szt.), września 2015 r. (14 szt.). Powyższe nie zmienia jednak faktu, że w istocie aktualna sytuacja finansowa skarżącej pozostaje dla Sądu nieznana. Trzeba mieć na uwadze, że zaskarżoną decyzją nałożono na skarżącą karę pieniężną, która ze swojej istoty, jak to już wspomniano, nie jest nieodwracalna, chyba że jej wykonanie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Nic nie stało na przeszkodzie, by skarżąca do zażalenia załączyła dokumenty uzasadniające przyjęcie że uiszczenie kary w wysokości 12.000 zł takie niebezpieczeństwo na nią sprowadzi. Stosownych dokumentów w tym zakresie nie złożono.
Wobec powyższego nie sposób wnioskować o możliwości spowodowania w majątku skarżącej trudnych do odwrócenia skutków jedynie z uwagi na odpisy protokołów zajęć automatów w innych sprawach i twierdzeniu o potencjalnej egzekucji z automatu spornego w sprawie.
Podsumowując, w związku z niewykazaniem okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., wniosek o jej wstrzymanie nie mógł zostać uwzględniony. Podzielając stanowisko Sądu dodać należy, że dokumenty te nie uprawdopodobniają twierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do upadłości spółki – jak to sugerowano we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, natomiast dokumenty załączone do zażalenia, nie uzasadniają żądania uchylenia kontrolowanego postanowienia i wstrzymania wykonania decyzji.
Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.