Uzasadnienie
Postanowieniem objętym zażaleniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił wniosek V. M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie z jej skargi na postanowienie Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości z dnia [...] września 2010 r., w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Relacjonując przebieg sprawy Sąd podał, że Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia odwołania złożonego od uchwały Komisji Egzaminacyjnej Nr 2 do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2010 r., stwierdzającej uzyskanie przez V. M., negatywnego wyniku z przeprowadzonego w dniu [...] czerwca 2010 r. egzaminu notarialnego. W dniu 4 października 2010 r. ww. postanowienie zostało doręczone skarżącej, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru w tej dacie w aktach administracyjnych (karta nr 53). Skarżąca w dniu 9 grudnia 2010 r. złożyła do WSA w W. skargę na powyższe postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia.
We wniosku tym podała, że niemożność złożenia skargi w terminie, wynikała z nieprawidłowego doręczenia jej postanowienia z dnia [...] września 2010 r., gdyż jego odbiór kwitował nieuprawniony przez nią do odbioru korespondencji jeden z domowników, który nieświadomy wagi korespondencji przekazał ją skarżącej ze znacznym opóźnieniem. W związku z tym skarżąca podała, że o treści postanowienia dowiedziała się dopiero w dniu 17 listopada 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucając wniosek skarżącej o przywrócenie terminu uznał, że skarżąca nie zachowała ustawowego terminu do jego złożenia. Z wniosku Sąd wywiódł, że o treści zaskarżonego postanowienia skarżąca dowiedziała się w dniu 17 listopada 2010 r., zaś skarga wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożona została w dniu 9 grudnia 2010 r. Skoro zatem dniem, od którego należy liczyć siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jest 18 listopada 2010 r., to złożony w dniu 9 grudnia 2010 r. wniosek był spóźniony, tzn. wniesiony z przekroczeniem terminu z art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). W konsekwencji Sąd odrzucił go z przyczyn formalnych, orzekając na podstawie art. 88 p.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła V. M., zarzucając mu naruszenie art. 87 § 2 p.p.s.a., wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Uzasadniając zażalenie skarżąca podała, że skoro Sąd I instancji uznał, że przeszkoda do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi ustała w dniu 17 listopada 2010 r., a siedmiodniowy termin do złożenia wniosku upłynął z dniem 24 listopada 2010 r., to niezrozumiałe jest przyjęcie przez ten Sąd, że skoro w dniu 22 listopada 2010 r. skarżąca zwróciła się do Poczty Polskiej o udzielenie informacji co do daty odbioru przesyłki (a odpowiedzi udzielono w dniu 9 grudnia 2010 r.), to termin został uchybiony z jej winy. Zdaniem skarżącej termin do wniesienia skargi został bowiem przerwany i zaczął biec od dnia 9 grudnia 2010 r.
Według skarżącej bez informacji z Poczty o dacie odbioru przesyłki wniesienie skargi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia było bezpodstawne. Jedynym dowodem, że uchwałę o negatywnym wyniku egzaminu notarialnego skarżąca otrzymała w dniu 9 lipca 2010 r., a nie jak widniało na dokumencie odbioru opatrzonego datą 8 lipca 2010 r., była informacja z Poczty, którą skarżąca otrzymała w dniu 9 grudnia 2010 r. i dopiero w tym dniu ustała przyczyna, o której mowa w art. 86 § 1 i art. 87 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji nie odniósł się jednak do tej okoliczności.
W odpowiedzi na zażalenie Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości wniosła o oddalenie zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a. uchybiony termin do dokonania określonej czynności procesowej Sąd może przywrócić na wniosek strony, jednakże wniosek ten musi spełniać określone przepisami warunki. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie siedmiu dni od momentu ustania przyczyny uchybienia (art. 87 § 1 p.p.s.a.), dokonać uchybionej czynności (art. 87 § 4 p.p.s.a.), uprawdopodobnić okoliczność wskazując na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Wymogi te muszą być spełnione łącznie, brak któregokolwiek z nich uniemożliwia przywrócenie terminu. Wymóg zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu w powyższym siedmiodniowym terminie jest warunkiem formalnym rozpoznania wniosku, który sąd ma obowiązek badać w pierwszej kolejności, przed dokonaniem jego oceny merytorycznej, a więc przed rozpoznaniem czy uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony. Niezachowanie siedmiodniowego terminu powoduje odrzucenie wniosku na podstawie art. 88 p.p.s.a.
Sąd pierwszej instancji, w świetle wszystkich przedstawionych przez skarżącą we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności, ostatecznie trafnie uznał, że z dniem 17 listopada 2010 r., ustała przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi. Tym samym zasadnie Sąd przyjął, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi na postanowienie Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości upłynął w dniu 24 listopada 2010 r. Oznacza to, że złożenie tego wniosku dopiero w dniu 9 grudnia 2010 r. musiało skutkować jego odrzuceniem przez Sąd w oparciu o art. 88 p.p.s.a.
Należy zauważyć, że procedura zmierzająca do przywrócenia terminu, któremu strona uchybiła może być wdrożona dopiero po stwierdzeniu, że czynność procesowa podjęta przez stronę jest, właśnie na skutek upływu terminu, bezskuteczna. Dodać wypada, że termin siedmiu dni do wniesienia pisma w rozumieniu art. 87 § 1 p.p.s.a. liczy się od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a nie od czasu dowiedzenia się o tym. Sąd oceny, co do terminowości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, a następnie przyczyn jego uchybienia, dokonuje w całokształcie okoliczności przedstawionych przez stronę wnioskującą. Uwzględniając powyższe nie sposób nie zauważyć, że we wniosku o przywrócenie terminu skarżąca wskazała, iż postanowienie, którego dotyczy skarga odebrał jej mąż, gdyż skarżąca w tym czasie przebywała w szpitalu. Z niekwestionowanych w zażaleniu ustaleń Sądu I instancji wynika, że postanowienie to zostało doręczone skutecznie w dniu 4 października 2010 r., co oznacza, iż termin do złożenia skargi upłynął z dniem 3 listopada 2010 r. W tym czasie skarżąca nie złożyła skargi, wobec czego termin ten upłynął bezskutecznie.
Z okoliczności wskazanych przez skarżącą wynika, że w szpitalu przebywała do dnia 15 listopada 2010 r., a dopiero w dniu 17 listopada 2010 r. przekazano jej sporną korespondencję. Okoliczności związane z pobytem skarżącej w szpitalu oraz powrotem do domu dawały ostatecznie podstawy do przyjęcia, że w dniu 17 listopada 2010 r. ustała przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi. Z dniem 18 listopada 2010 r. rozpoczął natomiast bieg termin wskazany w art. 87 § 1 p.p.s.a., który upłynął bezskutecznie w dniu 24 listopada 2010 r.
Wbrew zarzutom zawartym w zażaleniu zwrócenie się przez skarżącą do Urzędu Poczty o udzielenie informacji co do wskazania daty odbioru przesyłki skierowanej do niej w lipcu 2010 r. i oczekiwanie na odpowiedź, nie może być uznane za przyczynę stanowiącą uchybienie terminu w rozumieniu art. 87 § 1 p.p.s.a. Nie była to bowiem okoliczność, która stanowiła przeszkodę niemożliwą do usunięcia, która uniemożliwiała złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wraz ze skargą Wbrew zarzutom zażalenia informacja z Urzędu Pocztowego nie była warunkiem niezbędnym do złożenia skargi, zważywszy na art. 57 § 1 p.p.s.a. Strona po powrocie ze szpitala zapoznała się z treścią postanowienia, dowiedziała się o przekroczeniu terminu do złożenia skargi i zobowiązana była złożyć wniosek w terminie określonym w art. 87 § 1 p.p.s.a. Niedopuszczalna jest interpretacja, że termin ten uległ przerwaniu i zaczął biec na nowo z przyczyn wskazanych przez skarżącą.
Dodać należy, że skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu z art. 87 § 1 p.p.s.a. zatem okoliczności związane z jego uchybieniem pozostają poza rozważaniami i oceną Sądu I instancji, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.