Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej także: WSA, Sąd pierwszej instancji), postanowieniem z 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 491/22, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę M. K. Tymczasowego Zarządcy S. Sp. z o.o. (dalej także: skarżący) na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] grudnia 2021 r. w przedmiocie zakazu wykonywania działalności gospodarczej w zakresie wyrobu oraz rozlewu napojów spirytusowych oraz zwrócił skarżącemu uiszczony wpis sądowy w wysokości 200 zł.
Sąd pierwszej instancji podniósł, że Przewodniczącego Wydziału zarządzeniem z [...] marca 2022 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 §1 pkt 3 p.p.s.a.), poprzez nadesłanie oryginału lub uwierzytelnionej kopii dokumentu, z którego wynika upoważnienie do działania w imieniu strony skarżącej, w tym do podpisania skargi z [...] lutego 2022 r. Z Urzędowego Poświadczenia Doręczenia (k. 20 akt sądowych) wynika, że zarządzenie zostało skutecznie doręczone [...] marca 2022 r., mimo to brak formalny skargi nie został uzupełniony. Sąd stwierdził, że z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jednoznacznie wynika, że warunkiem prawidłowego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest terminowe uzupełnienie jej braków formalnych.
M. K. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie zaskarżając je w całości, domagając się jego uchylenia oraz merytorycznego rozpoznania sprawy.
Sądowi pierwszej instancji zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 29 p.p.s.a. w zakresie w jakim Sąd odrzucił skargę powołując się na nieuzupełnienie braku formalnego w postaci "nadesłania oryginału lub uwierzytelnionej kopii dokumentu, z którego wynika upoważnienie do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, w tym do podpisania skargi z 1 lutego 2022 r., tj. np. odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego", w sytuacji gdy wnoszącym skargę nie był przedstawiciel ustawowy ani osoba prawna, a osoba fizyczna — M. K. działający we własnym imieniu, ale na rzecz osoby prawnej - S. Sp. z o.o. w S., jako Tymczasowy Zarządca S. Sp. z o.o. w S..
Skarżący wniósł jednocześnie o dopuszczenia dowodu z dokumentów w postaci:
- a) postanowienia z [...] lipca 2020 r., sygn. akt [...], na okoliczność: powołania M. K. na Tymczasowego Zarządcę S. Sp. z o.o. w S., działającego na rzecz S. Sp. z o.o. w S.;
- b) odpisu pełnego KRS dla S. Sp. z o.o. w S., na okoliczność: powołania M. K. na Tymczasowego Zarządcę S. Sp. z o.o. w S., działającego na rzecz S. Sp. z o.o. w S. W uzasadnieniu zażalenia Skarżący podniósł, że stroną niniejszego postępowania nie jest, wbrew zapatrywaniu Sądu, osoba prawna, ale osoba fizyczna w osobie M. K., występującego w charakterze Tymczasowego Zarządcy S. Sp. z o.o. w S., działającego na rzecz tego podmiotu. Podkreślił ponadto, że sprawuje on swoją funkcję na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla Szczecina-Centrum w Szczecinie XII Wydział Gospodarczy z [...] lipca 2020 r. Podstawą do jego powołania był art. 286 ust. 1 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1588, dalej: Prawo restrukturyzacyjne), który nakazuje do oceny jego uprawnień i oceny pozycji prawnej stosować odpowiednio przepisy o zarządcy w postępowaniu sanacyjnym. Zgodnie z art. 311 ust. 1 w związku z art. 286 ust.1 Prawa restrukturyzacyjnego, postępowania sądowe, administracyjne, sądowoadministracyjne i przed sądami polubownymi dotyczące masy sanacyjnej mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez zarządcę albo przeciwko niemu. Postępowania te zarządca tymczasowy prowadzi w imieniu własnym na rzecz dłużnika.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Wobec tego do skargi znajduje zastosowanie art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. W powołanym przepisie dla stron wnoszących pisma w postępowaniu sądowoadministracyjnym ustanowiono wymóg podpisania skargi przez jeden z uprawnionych podmiotów, to jest stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Dalej, stosownie do art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy lub osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Osoby, o których mowa w art. 28 § 1 p.p.s.a., na podstawie art. 29 p.p.s.a., mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Naruszenie tego obowiązku powoduje zastosowanie art. 49 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Skarga, której braki formalne nie zostały uzupełnione w terminie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie Przewodniczący Wydziału wezwał M. K. o uzupełnienie braku formalnego skargi przez nadesłanie oryginału lub uwierzytelnionej kopii dokumentu, z którego wynika upoważnienie do działania w imieniu strony skarżącej, w tym do podpisania skargi z 1 lutego 2022 r. bez wskazania podstawy prawnej. Wskazał jedynie, że w przypadku nieuzupełnienia braku formalnego w terminie 7 dni skarga zostanie odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Ze sposobu sformułowania zarządzenia wynika, że jego podstawę stanowił art. 49 § 1 w związku z art. 29 p.p.s.a. Brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony (art. 29 p.p.s.a.) stanowi brak formalny, którego usunięcie w trybie art. 49 § 1 tej ustawy polega na przedstawieniu dokumentu, z którego wynikałoby takie umocowanie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi było niezasadne. Przewodniczący Wydziału wydając zarządzenie nie dostrzegł, że skarga została wniesiona przez Tymczasowego Zarządcę S. Sp. z o.o. M. K.. W tym miejscu należy zauważyć, że Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie postanowieniem z [...] lipca 2020 r., sygn. akt [...], w postępowaniu o otwarcie postępowania sanacyjnego dłużnika S. Sp. z o.o. w S. zabezpieczył majątek dłużnika przez ustanowienie tymczasowego zarządcy w osobie M. K.. Zgodnie z art. 286 ust. 1 Prawa Restrukturyzacyjnego do tymczasowego zarządcy, ustanowionego w postępowaniu o otwarcie postępowania sanacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy o zarządcy, z wyłączeniem art. 55-59 oraz art. 61 i art. 62 Prawa Restrukturyzacyjnego. W myśl art. 311 ust. 1 Prawa Restrukturyzacyjnego, który na podstawie art. 286 ust. 1 Prawa Restrukturyzacyjnego ma zastosowanie do tymczasowego zarządcy, postępowania sądowe, administracyjne i przed sądami polubownymi dotyczące masy sanacyjnej mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez zarządcę lub przeciwko niemu.
Postępowania te zarządca prowadzi w imieniu własnym na rzecz dłużnika. W związku z tym, że skarga Tymczasowego Zarządcę S. Sp. z o.o. M. K. została wniesiona w jego imieniu, nie zachodziła potrzeba wzywania Skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi przez nadesłanie oryginału lub uwierzytelnionej kopii dokumentu, z którego wynika upoważnienie do działania w imieniu strony skarżącej, w tym do podpisania skargi z 1 lutego 2022 r. Stroną skarżącą nie jest bowiem podmiot wymieniony w art. 28 § 1 p.p.s.a., który dokonuje czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym przez organy lub osoby uprawnione do działania w jego imieniu, a wobec tego art. 29 p.p.s.a. nie miał tu zastosowania.
Warunkiem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jest ustalenie: po pierwsze, że skarga ma braki formalne uniemożliwiające nadanie jej biegu, po drugie, wezwanie strony skarżącej o usunięcie tych braków w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, po trzecie nieuzupełnienie braków formalnych skargi w terminie określonym w wezwaniu. W rozpoznawanej sprawie Przewodniczący Wydziału błędnie ustalił, że skarga ma brak formalny uniemożliwiający nadanie jej biegu, a więc nie było podstaw do wzywania o jego uzupełnienie. W konsekwencji, skoro skarga nie była dotknięta brakiem formalnym, to Sąd pierwszej instancji niesłusznie uznał, że nieuzupełnienie tego braku uzasadnia odrzucenie skargi.
Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.