Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 17 marca 2022 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu wniosku J. S. wymierzył Wójtowi Gminy Stare Babice grzywnę w wysokości 6.000 w trybie art. art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.).
Sąd I instancji wskazał, że J. S., wniosła o wymierzenie wskazanemu organowi grzywny w związku z nieprzekazaniem w terminie przewidzianym w art. 54 § 2 p.p.s.a. jej skargi z dnia 18 listopada 2021 r.
Wskazał również, że z dokumentów wynikało, iż pismem z dnia 18 listopada 2021 r., skarżąca złożyła za pośrednictwem Wójta Gminy Stare Babice skargę na czynność tego organu w związku z budową zjazdu z ul. O. na działkę nr [...] we wsi K. S.. Skarga ta wpłynęła do organu w dniu 22 listopada 2021 r., co zostało potwierdzone przez organ. Następnie wnioskodawca pismem z dnia 18 stycznia 2022 r. skierował bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o ukaranie Wójta grzywną.
Organ w piśmie z dnia 11 lutego 2022 r. ustosunkowując się do wniosku o ukaranie grzywną, stwierdził, że pismo skarżącej z dnia 18 listopada 2021 r. było bardzo ogólne i nieprecyzyjne. Organ podkreślił, że w tytule użyto sformułowania "skarga", natomiast w jej treści używano sformułowania "pozew". Organ nadmienił, że celem wyjaśnienia charakteru prawnego pisma z 18 listopada 2021 r., wezwał skarżącą do udzielenia wyjaśnień. W ocenie organu, również pismo wyjaśniające skarżącej z 18 stycznia 2022 r., nie wyjaśniało znaczenia pisma z 18 listopada 2021 r., a samo wyjaśnienie zatytułowane: "skarga na bezczynność Wójta Gminy Stare Babice" wprowadzało dodatkowe wątpliwości.
W ocenie Sądu I instancji Wójt Gminy Stare Babice uchybił obowiązkowi wynikającemu z art. 54 § 2 p.p.s.a., gdyż złożonej w listopadzie 2021 r. skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę nie przekazał do Sądu w terminie 30 dni, zaś ich nieprzekazanie trwało do dnia wydania niniejszego postanowienia. Sąd stwierdził, że termin wynikający z powołanego przepisu upłynął w dniu 22 grudnia 2021 r.
Sąd wskazał również, że organ udzielając odpowiedzi na wniosek o ukaranie grzywną nie wskazał przyczyn, które spowodowały nieprzekazanie skargi do Sądu natomiast z akt sprawy nie wynikało, aby zaistniały jakieś nadzwyczajne okoliczności, które usprawiedliwiałyby niemożność przekazania akt w terminie określonym w ustawie.
Ustalając wysokość grzywny Sąd I instancji, kierowała się Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2022 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2021 r. wynoszącego 5.662,53 zł i na tej podstawie wymierzył organowi grzywnę w kwocie 6.000 zł.
Wójt Gminy Stare Babice, zażaleniem zaskarżył w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. art. 55 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez błędne dokonanie ustaleń faktycznych w sprawie i w konsekwencji nieustalenie, że nie toczyła się żadna sprawa administracyjna, która podlegałaby kognicji sądu administracyjnego, co miało istotny wpływ na wynik postępowania i wadliwe ukaranie organu karą grzywny.
Podnosząc ten zarzut organ wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o wstrzymanie, na podstawie art. 196 p.p.s.a., wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Pełnomocnik J. S. wniósł pismo z dnia 4 lipca 2022 r. (wpływ do WSA w Warszawie – 6 lipca 2022 r.), w którym podtrzymał stanowisko w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, albowiem podniesiona w nim argumentacja nie podważa prawidłowości oceny złożonego w sprawie wniosku o wymierzenie organowi grzywny wobec niewypełnienia przez organ obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a.
Jak wynika z treści powołanego przepisu organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.
Analiza akt przedmiotowej sprawy i pomieszczonych w nich pism, jakie pełnomocnik J. S. wniósł do Wójta Gminy Stare Babice, wskazuje, co słusznie stwierdził Sąd I instancji, że strona złożył za pośrednictwem wymienionego organu skargę na jego czynność w związku z budową zjazdu z ul. O. na działkę nr [...] we wsi K. S..
Wobec tego obowiązkiem Wójta, wynikającym z powołanego art. 54 § 2 p.p.s.a., było stosownie do wymogów stawianych tym przepisem, przekazanie właściwemu sądowi wniesionej skargi. Obowiązek ten ma charakter bezwzględny, wobec czego organ nie był uprawniony do dokonywania oceny tejże skargi, w tym czy została ona złożona w sprawie należącej do właściwości sądu administracyjnego, bądź czy skargę należało uznać za niedopuszczalną z innych przyczyn. Okoliczności badania dopuszczalności wniesienia skargi podlegają wyłącznej ocenie sądu a nie organu (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. akt I OZ 837/16).
W świetle powyższego bez jakiegokolwiek znaczenia, w niniejszej sprawie, pozostają wywody organu odnośnie dopuszczalności wniesienia skargi jak też wywody odnośnie nieprecyzyjności skargi w zakresie niemożności ustalenia, czy była to skarga, czy pozew w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Jak już wskazano, a co wymaga ponownego podkreślenia, obowiązkiem organu było w sytuacji wniesienia skargi na jego czynność przekazanie tejże skargi wraz z kompletnymi aktami i odpowiedzią na tą skargę właściwemu sądowi administracyjnemu.
W stanie faktycznym sprawy, nie kwestionowanym przez organ w zakresie daty wniesienia spornej skargi w dniu 22 listopada 2021 r. (data stempla kancelarii organu) i nie przekazania tejże skargi przez Wójta najpóźniej w dniu 22 grudnia 2021 r., za prawidłowe uznać należy stwierdzenie Sąd I instancji naruszenia przez organ przepisu art. 54 § 2 p.p.s.a.
Stwierdzone naruszenie skutkowało również zasadnym wymierzeniem organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6.
Nie ulega bowiem wątpliwości, że niezastosowanie się przez organ do obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a. nie wynikało z przyczyn obiektywnie niezależnych od organu lecz było wyłącznie wynikiem podjętej bezpodstawnie i bezprawnie próby przejęcia kompetencji należących wyłącznie do sądu administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela również stanowisko Sądu I instancji odnośnie wysokość wymierzonej Wójtowi Gminy Stare Babice grzywny, jako środka dyscyplinującego organ do przestrzegania obowiązujących przepisów, ustanawiających prawo obywatela do poddania kontroli sądowej działań i rozstrzygnięć organów administracji publicznej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.