Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 616/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia S. N. na postanowienie z dnia 9 listopada 2022 r.
Postanowieniem z dnia 9 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił wniosek skarżącego o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziów: NSA J. N., WSA M. K. i WSA M. K., gdyż wnioskodawca nie powołał się w jego uzasadnieniu na żadną z okoliczności wskazanych w art. 5a § 5 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm., dalej – "p.u.s.a."), która towarzyszyłaby powołaniu sędziego lub jego postępowania po powołaniu.
Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Obarczone było one brakiem formalnym, tj. nie doręczono odpisu zażalenia. Zarządzeniem z dnia 17 stycznia 2023 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia ww. braku w terminie 7 dni. Zarządzenie doręczono skarżącemu dnia 6 lutego 2023 r.
Dnia 9 marca 2023 r. skarżący przesłał odpis zażalenia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Uzasadniając wniosek wskazał, że dnia 10 lutego 2023 r. przesłał do Sądu I instancji szereg pism, w tym brakujący odpis zażalenia, lecz z powodu błędnego zaadresowania przesyłki (błąd polegał na zapisaniu na kopercie niewłaściwego kodu pocztowego i miejscowości odbiorcy) została ona mu zwrócona. Skarżący wskazał, że w placówce pocztowej polecono mu uiścić opłatę za zwrot, czego nie uczynił i z tego powodu nie odebrał zwróconej korespondencji z placówki. O swojej pomyłce dowiedział się w placówce pocztowej dnia 8 marca 2023 r.
Postanowieniem z dnia 15 maja 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia formalnego braku zażalenia, gdyż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu, jak również nie uwiarygodnił, że dołożył odpowiedniej staranności w prowadzeniu sprawy. Sąd I instancji uznał, że działanie skarżącego było zawinione i nosi znamiona niedbalstwa w prowadzeniu własnych spraw.
Z zażaleniem od powyższego postanowienia wystąpił skarżący, który wskazał, że wbrew twierdzeniu Sądu I instancji nie wystąpił o przywrócenie terminu, gdyż przesyłkę wysłał w terminie, więc nie doszło do jego naruszenia. Wskazał, że przesyłkę zaadresował źle, natomiast z prawnego puntu widzenia zaadresował ją prawidłowo, co powinno skutkować prawidłowym jej dostarczeniem przez pocztę. Sąd I instancji nie zadał sobie w ocenie skarżącego trudu by zweryfikować działania poczty, a widzi wyłącznie jego winę. W piśmie wysłanym dnia 9 marca 2023 r. zaznaczył, że poczta winna doręczyć list, a tego nie zrobiła.
Skarżący uważa, że Sąd I instancji nigdy nie stwierdził naruszenia terminu. Wskazał ponadto, że zgodnie z przepisami wysłanie listu w placówce pocztowej skutkuje jej prawidłowym doręczeniem, a ustawa nie twierdzi, że list musi być zaadresowany prawidłowo. Zakładając jej złe zaadresowanie, to i tak została fizycznie wysłana, co skutkuje jej prawidłowym wysłaniem i zachowaniem ustawowego terminu. Skarżący podniósł, że Sąd I instancji twierdząc, że nie wiadomo co było w przesyłce winien był udowodnić swoje twierdzenia, a tego nie zrobił. W ocenie skarżącego należy uznać, że do uchybienia terminu w ogóle nie doszło, zażalenie za całkowicie słuszne, a przesyłkę za dostarczoną (ciągle jest na poczcie).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Jakkolwiek przedmiotowe zażalenie nie zawiera wniosku o zmianę, bądź uchylenie postanowienia, to jednak nie stanowi to przeszkody do jego merytorycznego rozpoznania. Podzielić należy w tej mierze stanowisko prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wynika, że tego rodzaju brak nie czyni niemożliwym merytorycznego rozpoznania środka odwoławczego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. I OZ 111/15).
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.) należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego instytucja przywrócenia terminu ma zastosowanie w tych wszystkich sytuacjach, gdy strona nie dokonała w terminie czynności. Wówczas, nie kwestionując faktu upływu terminu, strona uprawdopodobnia brak zawinienia w nieterminowym dokonaniu czynności (zob. np. postanowienie NSA z 28 grudnia 2018 r., sygn. akt II GZ 452/18). Z powołanego przepisu wynika ponadto, że równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie, co jest podstawowym warunkiem umożliwiającym rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego kontrolowane postanowienie jest zgodne z prawem, a wniesione zażalenie należy uznać za nieuzasadnione. Za trafną bowiem należy uznać ocenę dokonaną przez Sąd I instancji, że skarżący nie sprostał obowiązkowi uprawdopodobnienia przesłanki braku winy, o którym mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a. Strona wysyłając korespondencję do sądu winna ze starannością podchodzić do jej adresowania, zwłaszcza w części odnoszącej się do adresu odbiorcy. Błąd w zaadresowaniu przesyłki był łatwy do stwierdzenia i skorygowania, np. poprzez weryfikację jej przed wysyłką. Błąd ten należy uznać za niedbalstwo osoby dokonującej wysyłki, co wyłącza możliwość przywrócenia terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. II FZ 1412/13).
Podkreślić też należy, że instytucję przywrócenia terminu uregulowaną w art. 86 i art. 87 p.p.s.a. stosuje się wtedy, gdy strona nie neguje uchybienia terminowi i wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie. Wniosku o przywrócenie terminu nie można bowiem opierać na twierdzeniu, że termin ten został zachowany, gdyż istotą tej instytucji, jak wskazano wyżej, jest właśnie twierdzenie przeciwne, że termin ten nie został zachowany bez winy strony (np. postanowienie NSA z dnia 14 stycznia 2020 r., sygn. akt II FZ 893/19). Zatem argumentacja skarżącego podniesiona w zażaleniu, że przesyłkę wysłał w terminie, więc nie doszło do jego naruszenia - stanowi argument, który nie może być uznany za trafny i skuteczny.
Mając na uwadze powyższe, za prawidłową należy uznać stanowisku Sądu I instancji, z którego wynika, że przedstawione przez stronę okoliczności nie mogą usprawiedliwić braku jej winy w uchybieniu terminu. Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, o którym mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a. Oceny tej nie zmienia argumentacja podniesiona w zażaleniu.
W związku z powyższym, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.