Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 22 stycznia 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 3393/13 oddalił wniosek D. P. o wyłączenie Sędziego WSA G. N. od orzekania w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 3393/13 ze skargi D. P. na decyzję Komisji Nadzoru Audytowego z dnia [...] listopada 2013 r. w przedmiocie uchylenia decyzji skreślającej z listy biegłych rewidentów i umorzenia postępowania w I instancji.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że w rozpoznawanej sprawy skarżący D. P. nie wykazał żadnych okoliczności, które mogłyby stanowić przesłankę wyłączenia Sędziego WSA G. N. od orzekania w sprawie. Jedynym powodem, wskazywanym przez skarżącego jest fakt, że wymieniony sędzia był zatrudniony w strukturach Ministerstwa Finansów. Jednakże, w cenie Sądu I instancji wskazana przez skarżącego przesłanka w żaden sposób nie wypełnia ustawowych przesłanek wyłączenia sędziego art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.).
Nadto Sąd I instancji wskazał, że nie można upatrywać wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziego w subiektywnym przekonaniu strony o braku bezstronności sędziego z uwagi na uprzednią pracę w strukturach Ministerstwa Finansów. Subiektywne przekonanie skarżącego co do istnienia przyczyn wyłączenia sędziego nie poparte przy tym żadnymi dowodami nie może stanowić podstawy wyłączenia sędziego stosownie do art. 19 p.p.s.a.
D. P. na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. złożył zażalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie, nadto wskazując, że powoływane przez niego okoliczności pełnienia funkcji i zajmowania stanowisk służbowych w Ministerstwie Finansów a tym samym znajomości z pracownikami instytucji powodują, że mimo najwyższych standardów etycznych i niezłomności, której Panu Sędziemu nie odmawia, to jednak w oczach zewnętrznego obserwatora powstają uzasadnione wątpliwości co do bezstronności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy może być wystąpienie jednej z wyliczonych enumeratywnie w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) przesłanek. Zgodnie z tym przepisem sędzia jest wyłączony w sprawach:
- 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;
- 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;
- 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
- 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
- 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;
- 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;
6 dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;
- 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Ponadto niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
W literaturze przedmiotu podkreśla się, że instytucja wyłączenia sędziego stanowi jedną z gwarancji bezstronności sądu. Niemniej nie powinna ona być wykorzystywana w innym celu niż zapewnienie bezstronności orzekania.
Naczelnym Sąd Administracyjny wskazuje ponadto, iż zgodnie z treścią art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Przywołany przepis należy rozumieć w ten sposób, że sędzia jest z mocy samej ustawy wyłączony od orzekania w takiej sprawie, w której już wcześniej brał udział w wydanym w tej sprawie wyroku bądź też postanowieniu kończącym postępowanie w sprawie. Chodzi tutaj o to, aby sędzia w jakikolwiek sposób merytoryczny nie rozstrzygał ponownie w tej samej sprawie, czy to jako Sędzia Sądu I instancji, który kontrolował zaskarżony akt administracyjny, czy to jako Sędzia Sądu II instancji, który kontrolował wyrok lub postanowienie kończące postępowanie w sprawie, wydane uprzednio w prowadzonym w tej sprawie postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Z akt administracyjnych, jak i z akt sądowych niniejszej sprawy wynika, że Sędzia WSA G. N., którego dotyczy wniosek o wyłączenie, nie orzekał już wcześniej w tej sprawie.
Z treści art.19 p.p.s.a. wynika, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi nie tylko faktycznie wystąpić, ale musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji. Charakter instytucji wyłączenia sędziego jest oczywisty – sprowadza się do eliminowania wszelkich przyczyn, które mogłyby skutkować pojawieniu się jakichkolwiek wątpliwości, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego przy rozpoznawaniu konkretnej sprawy. Istotą instytucji wyłączenia sędziego jest zapewnienie jak najpełniejszej realizacji zagwarantowanego, między innymi na gruncie Konstytucji RP, prawa do sądu, poprzez stworzenie warunków umożliwiających każdemu rozpatrzenie jego sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.
Analiza treści wniosku skarżącego o wyłączenie sędziego nie daje żadnych podstaw do przyjęcia, że wystąpiły okoliczności mogące świadczyć o uzasadnionej bezstronności sędziego. Takiej podstawy nie daje sam fakt, że sędzia, którego wniosek dotyczy był zatrudniony w Ministerstwie Finansów. Wskazana przez skarżącego okoliczność, nie wypełnia przesłanki z zamkniętego katalogu przesłanek wymienionych w art. 18 p.p.s.a. ustawowych przyczyny wyłączenia sędziego, gdyż z mocy wskazanego przepisu mogą to być tylko takie okoliczności, które obiektywnie mogą rodzić wątpliwości co do bezstronności a w rozpoznawanej sprawie takie nie występują.
Z przyczyn wyżej wskazanych Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 18 i 19 oraz art. 22 § 1 i 2 i art. 193 p.p.s.a. oddalił wniosek