Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 26 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Rz 807/10, Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie nakazał ściągnięcie w trybie egzekucji sądowej od P. G. należności sądowej w kwocie 100 zł, należnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Rz 807/10.
W uzasadnieniu zarządzenia Przewodniczący wskazał, że w związku ze złożonym przez pełnomocnika strony wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wspomnianego wyroku, w dniu 3 lutego 2011 r. skarżący został wezwany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem ściągnięcia należności w trybie postępowania egzekucyjnego. Wezwanie zostało doręczone w dniu 7 lutego 2011 r. Pomimo upływu terminu na dokonanie żądanej czynności, należna opłata kancelaryjna nie została uiszczona. Stosownie do treści art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej powoływana jako: p.p.s.a.) skutkowało to zarządzeniem ściągnięcia tej opłaty od strony, która złożyła wniosek.
Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył P. G., wnosząc o jego uchylenie. Wskazał, że wezwanie do uiszczenia opłaty otrzymał dnia 7 lutego 2011 r., a w dniu 8 lutego 2011 r. złożył, za pośrednictwem swojego pełnomocnika, wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którego uzasadnieniu oświadczył, że "w przypadku negatywnego załatwienia w/w wniosku, proszę nie pisać uzasadnienia wyroku (rezygnuję) ponieważ nie stać mnie na opłatę za napisanie kasacji". Wnoszący zażalenie stwierdził, że skoro postanowieniem z dnia 11 lutego 2011 r. (doręczonym w dniu 16 lutego 2011 r.) odmówiono mu przyznania prawa pomocy, to wyrok wraz z uzasadnieniem był mu niepotrzebny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 234 § 2 p.p.s.a. opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek. Stosownie natomiast do § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, pobiera się w kwocie 100 zł.
Brzmienie przytoczonego unormowania art. 234 § 2 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że opłata kancelaryjna - pobierana z chwilą złożenia wniosku - jest opłatą należną za odpis wyroku z uzasadnieniem, doręczony na żądanie strony. Strona może cofnąć wniosek o sporządzenie uzasadnienia. Jednakże oświadczenie o cofnięciu takiego wniosku odnosi skutek prawny w stosunku do sądu od dnia zawiadomienia go o tym (tak B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2009, s. 615). Oznacza to, że po złożeniu omawianego wniosku sąd pierwszej instancji ma obowiązek sporządzić uzasadnienie wyroku i doręczyć jego odpis stronie, zaś wnioskodawca ma obowiązek uiścić z tego tytułu opłatę kancelaryjną – chyba, że strona odpowiednio wcześnie (a więc przed wykonaniem wspomnianych czynności przez sąd pierwszej instancji) cofnie wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Przenosząc rozważania powyższe na grunt sprawy niniejszej wskazać należy, że z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia 3 lutego 2011 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika – H. G., wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku zapadłego na rozprawie w dniu 3 lutego 2011 r., którym oddalono jego skargę. Na skutek tego wniosku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie sporządził uzasadnienie wyroku i w dniu 7 lutego 2011 r. wysłał skarżącemu odpis wyroku z uzasadnieniem. Skarżący – reprezentowany przez pełnomocnika – złożył oświadczenie o cofnięciu wniosku o sporządzenie uzasadnienia w dniu 8 lutego 2011 r., a więc w dacie kiedy uzasadnienie było już sporządzone i wysłane. Oświadczenie o cofnięciu wniosku nie mogło zatem odnieść skutku w postaci odstąpienia przez Sąd od czynności sporządzenia i doręczenia uzasadnienia, skoro dotarło do Sądu już po dokonaniu przez Sąd tych czynności, a działania Sądu w tej dacie nie można było już zatrzymać ani odwrócić.
Skoro zatem strona nie cofnęła skutecznie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i nie uiściła wymaganej opłaty kancelaryjnej w terminie siedmiu dni od daty doręczenia jej wezwania (to jest od 7 lutego 2011 r.), to Przewodniczący Wydziału miał obowiązek zarządzić ściągnięcie tejże opłaty od skarżącego, stosownie do powołanego na wstępie rozważań art. 234 § 2 zdanie drugie p.p.s.a.
Na marginesie zauważyć należy, że zgodnie z art. 229 § 1 p.p.s.a. skarżącemu przysługuje ewentualnie wniosek o umorzenie stosownej należności lub o odroczenie jej zapłaty albo o rozłożenie tej należności na raty. Wniosek taki można złożyć do prezesa wojewódzkiego sądu administracyjnego, który orzekał w sprawie w pierwszej instancji, jeżeli ściągnięcie należności byłoby połączone z niewspółmiernymi trudnościami lub groziłoby dłużnikowi zbyt ciężkimi skutkami.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.
PG