Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie W. zarządzeniem z dnia 1 sierpnia 2012 r. (sygn. akt II SAB/Go 19/12), wydanym na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270; dalej: p.p.s.a.) - dalej zwanej "p.p.s.a.", pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego J.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. w przedmiocie bezczynności organu w sprawie zwrotu uiszczonej grzywny.
Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.
J. M., (zwany dalej skarżącym) wniósł o przyznanie prawa pomocy w sprawie wszczętej jego skargą na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. w przedmiocie bezczynności organu w sprawie zwrotu uiszczonej grzywny. Zarządzeniem z dnia 19 czerwca 2012 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF w terminie 7 dni od dnia doręczenie wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Do wezwania zastał dołączony formularz PPF.
Zarządzeniem z dnia 10 lipca 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania z uwagi na nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braku tego wniosku przez złożenie go na urzędowym formularzu. Na postanowienie referendarza sądowego skarżący wniósł sprzeciw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zaskarżonym zarządzeniem z dnia 1 sierpnia 2012 r. pozostawił bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy. Jak wskazał Sąd I instancji skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF w terminie 7 dni od dnia doręczenie wezwania, przy czym wraz z wezwaniem otrzymał odpowiedni formularz celem wypełnienia i przesłania go Sądowi. Wezwanie wraz z drukiem formularza zostało skarżącemu doręczone dnia 25 czerwca 2012 r., wyznaczony skarżącemu termin upłynął bezskutecznie z dniem 2 lipca 2012 r. W terminie tym skarżący nie uzupełnił wniosku, nie uczynił tego również wnosząc sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego. Z tego względu Sąd I instancji nie mógł rozpoznać wniosku skarżącego pod względem merytorycznym, pomimo nadesłania przez skarżącego dokumentów potwierdzających uzyskiwane dochody oraz ponoszone wydatki.
Skarżący wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie, wskazując że postanowieniem z dnia 25 lipca 2012 r. (sygn. akt II SAB/Go 24/12), Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zwolnił go od ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowił radcę prawnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wzór wniosku został określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245).
Niezachowanie określonego w art. 252 p.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 257 tej ustawy, który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08).
Jeżeli wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony przez osobę fizyczną na urzędowym formularzu, przesyła się stronie formularz w celu jego wypełnienia (§ 2 ust. 3 rozporządzenia). W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania.
Pozostawienie bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, umożliwia art. 257 p.p.s.a. W myśl tego przepisu pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania ma miejsce, gdy strona złożyła wniosek w innej formie niż na urzędowym formularzu jak również gdy strona nie uzupełniła w zakreślonym przez sąd terminie braków wniosku, uniemożliwiając tym samym ocenę możliwości płatniczych lub zakresu wniosku.
W rozpoznawanej sprawie wezwanie do uzupełniania braków wniosku o przyznanie prawa pomocy przez złożenie wniosku na urzędowym formularzu PPF - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania - zostało doręczone skarżącemu w dniu 25 czerwca 2012 r. Termin do uzupełnienia braków wniosku biegł zatem od dnia 26 czerwca 2012 r. i upłynął w dniu 2 lipca 2012 r. W tym miejscu należy podkreślić, że rygor przewidziany w art. 257 p.p.s.a. ma charakter zobiektywizowany, a termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku jest terminem ustawowym i nie może być skracany, ani przedłużany. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zasadnie pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Nie zasługuje również na uwzględnienie argumentacja skarżącego, że postanowieniem z dnia 25 lipca 2012 r. (sygn. akt II SAB/Go 24/12), Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zwolnił go od ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowił radcę prawnego. W tym kontekście należy podkreślić, że zarządzeniem z dnia 30 maja 2012 r. Przewodniczący II Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. postanowił rozdzielić skargi zarejestrowane pod sygnaturą II SAB/Go 19/02 w ten sposób, że:
- 1. pod dotychczasową sygnaturą II SAB/Go 19/02 będzie prowadzona sprawa ze skargi J. M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. w przedmiocie zwrotu uiszczonej grzywny nałożonej postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r.,
- 2. z akt sprawy II SAB/Go 19/02 wyłączyć skargę J. M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. w przedmiocie zwrotu uiszczonej grzywny nałożonej postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. i zarejestrować ją w repertorium SAB pod nowym numerem II SAB/Go 24/12.
Jak wynika zatem z powyższego, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 25 lipca 2012 r. (sygn. akt II SAB/Go 24/12) o zwolnieniu skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanawiającego radcę prawnego zapadło w innym niż niniejsze postępowaniu sądowoadministracyjnym, tj. dotyczącym skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. w przedmiocie zwrotu uiszczonej grzywny nałożonej postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. Natomiast okoliczność złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu do innej sprawy nie uzasadnia wykorzystania zawartych w nim informacji w toku postępowania w sprawie w której wniosek został złożony. Możliwości takiej nie przewiduje przede wszystkim art. 243 § 1 p.p.s.a., stanowiący, iż prawo pomocy może być przyznane na wniosek strony przed wszczęciem postępowania lub w jego trakcie.
Skoro zatem prawo pomocy zależy od wniosku strony, a ta zgodnie z treścią art. 252 § 2 p.p.s.a. ma obowiązek złożenia wniosku na urzędowym formularzu, to niezależnie od ilości toczących się postępowań z udziałem strony i złożonych w ich trakcie wniosków o przyznanie prawa pomocy, w każdym z nich wniosek taki powinien być złożony na odrębnym formularzu, choćby w każdym z tych wniosków informacje w nich zawarte były identyczne. Uchybienie temu obowiązkowi, szczególnie po wezwaniu do jego dopełnienia przez sąd, przed którym sprawa się toczy, skutkować musi zastosowaniem art. 257 p.p.s.a. – pozostawieniem wniosku bez rozpoznania.
Również powoływanie się na pozytywny dla wnioskodawcy wynik rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w innej sprawie, nie może stanowić argumentu uzasadniającego podobne rozstrzygnięcie w danej sprawie (por. post. NSA z dnia 18 grudnia 2009 r., sygn. akt I FZ 446/09). W orzecznictwie wskazuje się, że okoliczność przyznania prawa pomocy w innych sprawach sądowoadministracyjnych, nie może sama w sobie stanowić argumentu uzasadniającego podobne rozstrzygnięcie w kolejnej sprawie tej samej strony.
Nadto nadmienić należy, iż pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania na podstawie art. 257 p.p.s.a., nie stanowi jego merytorycznego rozstrzygnięcia, a zatem ponowne wniesienie takiego wniosku we właściwej formie będzie podstawą do jego rozpoznania.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.