Uzasadnienie
Postanowieniem z 24 marca 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 1176/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, sąd pierwszej instancji), działając na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odmówił C.G. (dalej: wnioskodawca) dopuszczenia do udziału w sprawie ze skargi A.G. (dalej: skarżący) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z 15 października 2020 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy "S." [...].
W uzasadnieniu WSA wskazał, że skarżący wniósł skargę na decyzję, którą – na skutek złożenia przez P. S.A. w P. (dalej: uczestnik) wniosku opartego na art. 164 w zw. z art. 132 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2020 r., poz. 286; dalej jako: p.w.p.) – unieważniono przynależne mu prawo ochronne na znak towarowy S. [...] (dalej: sporny znak). Wnioskiem z 4 października 2021 r., uzupełnionym pismami z 7 listopada 2021 r. i 4 stycznia 2022 r. C.G. wniosła o dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu wskazując, że jej interes prawny wynika z faktu, że korzysta ze spornego znaku w oparciu o umowę licencyjną zawartą ze skarżącym, jako uprawnionym do spornego znaku, ponadto przynależy jej prawo refleksowe mające swoje źródło w "szeroko rozumianych przepisach prawa materialnego", a interes prawny po jej stronie ma charakter osobisty, indywidualny, konkretny i aktualny.
Wnioskodawca dodał, że uczestnik wszczął wobec niego liczne postępowania sądowe, w tym z art. 305 p.w.p. tj. o wprowadzanie do obrotu towarów oznaczonych podrobionym znakiem towarowym. Jedno z postępowań sądowych zostało zawieszone do czasu uprawomocnienia się skarżonej decyzji, co dowodzi że ma ona bezpośredni wpływ na sytuację prawną wnioskodawcy, co z kolei uzasadnia dopuszczenie do udziału w postępowaniu, którego przedmiotem jest kontrola owej decyzji.
Pomimo wezwania sądu, wnioskodawca nie przedstawił wskazanej we wniosku umowy licencyjnej uprawniającej do korzystania ze spornego znaku.
Uczestnik wniósł o oddalenie wniosku jako niezasadnego, gdyż po stronie wnioskodawcy wykazano istnienie co najwyżej interesu faktycznego w sprawie unieważnienia prawa do spornego znaku. Urząd Patentowy RP wniosek o dopuszczenie do udziału pozostawił do uznania sądu.
Odmawiając dopuszczenia wnioskodawcy do udziału w postępowaniu WSA stwierdził, że dla możliwości dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym decydujące jest ustalenie czy wnioskodawca ma interes prawny, na który mogłoby oddziaływać orzeczenie wydane przez sąd. WSA przypomniał, że sprawa dotyczy kontroli unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak, który przynależał skarżącemu. W ocenie sądu pierwszej instancji pojęcie uprawnionego do danego prawa nie budzi wątpliwości i w tej sprawie, zgodnie ze zgromadzonymi dokumentami, jest nim uczestnik jako uprawniony z praw wcześniejszych – praw przeciwstawionych spornemu znakowi oraz skarżący, jako uprawniony z prawa do spornego znaku. Zdaniem WSA pojęcie uprawnionego do wykonywania praw wynikających z prawa wyłącznego będzie też niewątpliwie obejmowało licencjobiorcę, o ile z umowy licencyjnej (art. 163 w zw. z art. 75 i nast. p.w.p.) nie będą wynikały inne uwarunkowania.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wnioskodawca nie przedstawił w formie pisemnej umowy licencyjnej na korzystanie ze spornego znaku, zawartej pomiędzy nim a skarżącym, mimo że sąd wezwał o jej przedłożenie, dlatego WSA uznał, że wnioskodawca nie może skutecznie wywodzić po swojej stronie interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu. Sąd stwierdził, że niewykazanie przez wnioskodawcę prawa do spornego znaku skutkuje tym, że jego interes prawny do bycia stroną tego postępowania nie wynika także z pozostałych okoliczności przywołanych w rozpoznawanym wniosku.
W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik wnioskodawcy zaskarżył je w całości i wniósł o jego uchylenie i rozpoznanie na nowo kwestii dopuszczenia C.G. do udziału w postępowaniu w charakterze strony, alternatywnie wniósł o dopuszczenie jej do udziału w sprawie w charakterze interwenientki ubocznej. W uzasadnieniu wskazał, że jedynym powodem, dla którego nie przedstawiono dotychczas umowy licencyjnej, na podstawie której wnioskodawca wywodzi swój interes prawny, był błąd pełnomocnika polegający na wysłaniu przedmiotowej umowy pod błędny adres elektroniczny, tj. na adres organu, a nie sądu. Do zażalenia załączono kopię przedmiotowej umowy licencyjnej sporządzonej w formie pisemnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści przepisu art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej też: NSA), interes prawny mają tylko te podmioty, których sytuacja prawna wynika wprost z szeroko rozumianego prawa materialnego. Interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawnych. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga zatem ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną wnioskodawcy w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien znajdować potwierdzenie w faktach, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego.
Od tak ujętego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który istnieje w sytuacji, gdy dana osoba jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może tego potwierdzić przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mogącymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji.
Podstawę materialnoprawną do prowadzenia postępowania administracyjnego i wydania zaskarżonej decyzji stanowiły art. 132 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 p.w.p. Zaskarżoną decyzją Urząd Patentowy RP, na skutek wniosku uczestnika złożonego w oparciu o art. 164 p.w.p., unieważnił przynależne skarżącemu prawo ochronne na sporny znak. Przepis art. 164 p.w.p. przewiduje, że w przypadkach w nim wskazanych prawo ochronne na znak towarowy może zostać unieważnione, jednakże z takim wnioskiem wystąpić może jedynie podmiot uprawniony z prawa wcześniejszego. Sąd pierwszej instancji nie miał w rozpoznawanej sprawie wątpliwości, że zgodnie ze zgromadzonymi dokumentami podmiotem uprawnionym – w rozumieniu tego przepisu – jest uczestnik jako uprawniony z praw wcześniejszych – praw przeciwstawionych spornemu znakowi oraz skarżący, jako uprawniony z prawa do spornego znaku. Zdaniem WSA pojęcie uprawnionego do wykonywania praw wynikających z prawa wyłącznego będzie też niewątpliwie obejmowało licencjobiorcę, o ile z umowy licencyjnej (art. 163 w zw. z art. 75 i nast. p.w.p.) nie będą wynikały inne uwarunkowania (str. 5 uzasadnienia).
W rozpoznawanej sprawie wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu został przede wszystkim oparty na istnieniu uprawnienia wnioskodawcy wynikającego z zawartej ze skarżącym umowy licencyjnej na korzystanie ze spornego znaku. Z faktu nieprzedstawienia sądowi tej umowy w formie pisemnej WSA wywiódł brak interesu prawnego wnioskodawcy do udziału w tym postępowaniu. W istocie bowiem w niniejszej sprawie jedyną przyczyną, na którą wskazuje WSA w uzasadnieniu skarżonego postanowienia, dla której uznano, że C.G. nie wykazała interesu prawnego co do spornego znaku był brak przedstawienia przez nią umowy licencyjnej sporządzonej w formie pisemnej. Z faktu nieprzedstawienia tej umowy sąd pierwszej instancji wywiódł również, że samo używanie przez wnioskodawcę spornego znaku, bez wykazania, że używanie to jest legalne, gdyż wywodzi się np. z ważnej umowy licencyjnej, nie dowodzi po istnienia interesu prawnego w niniejszej sprawie.
Zdaniem WSA, także norma przywołana we wniosku, tj. art. 305 p.w.p., nie może stanowić przepisu, w oparciu o który wywodzi się interes prawny w sprawie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy używany bez tytułu prawnego do dysponowania nim lub w sposób naruszający prawa innych podmiotów (str. 6 uzasadnienia).
Jednakże wraz z wniesionym zażaleniem na postanowienie sądu pierwszej instancji, pełnomocnik wnioskodawcy przedłożył kopię umowy licencyjnej zawartej pomiędzy C.G. (licencjobiorca) a skarżącym (licencjodawca).
Wobec faktu, że wskazana umowa nie została przedłożona sądowi na skutek błędu pełnomocnika, który dowiedział się o tym dopiero z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia sądu pierwszej instancji, w ocenie NSA konieczne było uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania celem oceny, czy przedłożona umowa licencyjna świadczy o istnieniu interesu prawnego wnioskodawcy w dopuszczeniu do udziału w toczącym się postępowaniu.
Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.