Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt III SA/Wr 276/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wstrzymał wykonanie zaskarżonej przez Powiat [...] decyzji Zarządu Województwa [...] z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], w przedmiocie zobowiązania do zwrotu części dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej w wysokości 114 864,60 zł wraz z odsetkami.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wniosek Powiatu [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługiwał na uwzględnienie, bowiem w sprawie wystąpiły przesłanki określone w art. 63 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270; zwanej dalej "p.p.s.a."). Zdaniem Sądu, brak wstrzymania wykonania decyzji mógłby narazić skarżącego na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, bowiem wyasygnowanie niezbędnej kwoty z budżetu powiatu musiałoby odbyć się kosztem kontrahentów, z którymi podpisano umowy, co narazi stronę skarżącą na odpowiedzialność odszkodowawczą i spowoduje, że nie będzie możliwym uchwalenie budżetu powiatu na kolejne lata 2013 i 2014, a także pomniejszy dochody skarżącego w 2012 r.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Zarząd Województwa [...]. Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, ewentualnie – o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Wnoszący zażalenie zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. polegające na niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu, albowiem okoliczności faktyczne sprawy nie dają podstawy do przyjęcia, że zaistniały wskazane w tym przepisie podstawy prawne wstrzymania wykonania decyzji.
W uzasadnieniu organ administracji stwierdził w szczególności, że postanowienie Sądu pierwszej instancji było bezprzedmiotowe, bowiem w dniu [...] czerwca 2012 r. Powiat [...] dobrowolnie zwrócił na rachunek Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] pełną kwotę należności (wraz z odsetkami), a więc wykonał zaskarżoną decyzję.
W odpowiedzi na zażalenie pełnomocnik Powiatu [...] wniósł o oddalenie środka odwoławczego organu administracji, a także o zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Pełnomocnik wyjaśnił, że w czasie składania do WSA we Wrocławiu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, skarżąca – po otrzymaniu upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego – dokonała zapłaty w całości należności wynikającej z decyzji wraz z odsetkami na rachunek organu administracji, nie informując o tym fakcie Sądu pierwszej instancji, jak również swojego pełnomocnika.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, bowiem postępowanie przed Sądem pierwszej instancji w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji było bezprzedmiotowe.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Istota ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym sprowadza się zatem do tego, by do czasu rozpoznania skargi przez sąd strona skarżąca nie musiała wykonywać obowiązku nałożonego na nią w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym. Instytucja ta ma zatem zapobiec wystąpieniu po stronie skarżącej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, jakie wystąpiłyby, gdyby zaskarżona decyzja została wykonana. Oznacza to, że wstrzymanie wykonania decyzji ma zapobiec wystąpieniu tychże negatywnych okoliczności, a nie odwrócić skutki ich wystąpienia.
W niniejszej sprawie rozpoznany przez Sąd pierwszej instancji wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji został zawarty w skardze z dnia [...] maja 2012 r. Z informacji zawartych w zażaleniu wynika, że w dniu [...] czerwca 2012 r. skarżący powiat wykonał zaskarżoną decyzję, bowiem zwrócił na konto bankowe organu administracji środki określone w tejże decyzji. Okoliczność wykonania decyzji potwierdził również pełnomocnik skarżącego w odpowiedzi na zażalenie.
Zaskarżone postanowienie, wstrzymujące zaskarżoną decyzję, zostało wydane w dniu 17 lipca 2012 r., a zatem w czasie, gdy decyzja ta została już wykonana. W tej sytuacji nie było podstaw do rozpoznawania wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Nawet bowiem w przypadku stwierdzenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. rozstrzygnięcie sądu nie mogłoby zapobiec ich wystąpieniu, gdyż przed wydaniem tego orzeczenia znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki już by nastąpiły. Skoro bowiem postanowienie sądu ma uchronić stronę przed skutkami wykonania decyzji, to jej wykonanie niweczy cel zastosowania instytucji z art. 61 § 3 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OZ 836/08, treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Wobec powyższego, zaskarżone postanowienie zostało wydane w postępowaniu wpadkowym, które w dacie orzekania przez Sąd pierwszej instancji było już bezprzedmiotowe. Postanowienie to podlegało zatem uchyleniu, zaś postępowanie w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji toczące się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu podlegało umorzeniu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 i art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 i art. 197 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.
PG