Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. postanowieniem z dnia 13 lipca 2012 r., sygn. akt III SA/Wr 553/11 odmówił A. J. przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Pismem z dnia 4 czerwca 2012 r. A. J., dalej Skarżąca, złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 8 marca 2012 r., doręczonego wraz z pisemnym uzasadnieniem pełnomocnikowi Skarżącej B. G. w dniu 11 kwietnia 2012 r. Termin do złożenia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 11 maja 2012 r. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podniosła, że z powodu poważnych problemów zdrowotnych pełnomocnika ustanowionego w sprawie nie mogła otrzymać w terminie korespondencji sądowej. Podkreśliła, że w dniu 7 marca 2012 r. B. G. przeszła operację, po której została poddana dalszemu leczeniu do momentu kolejnej operacji usunięcia mięśniaka macicy, która przeprowadzono w dniu 22 maja 2012 r. W tym czasie pełnomocnik Skarżącej nie był w stanie w sposób należyty prowadzić spraw mocodawcy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W związku z tym, w dniu 28 maja 2012 r. po wyjściu ze szpitala B. G. powiadomiła Skarżącą o doręczonym jej wyroku Sądu I instancji wraz z uzasadnieniem. W dniu 30 maja 2012 r. Skarżąca ustanowiła pełnomocnika profesjonalnego do prowadzenia sprawy w postępowaniu kasacyjnym. Sąd I instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zdaniem Sądu informacje zawarte w dokumentacji medycznej załączonej do wniosku nie wskazują, aby pełnomocnik Skarżącej miał problemy zdrowotne w stopniu uniemożliwiającym mu dokonywanie czynności procesowych w okresie od 7 marca 2012 r, do 30 czerwca 2012 r. Sąd I instancji stwierdził, że w dokumentacji brak jest zwolnienia lekarskiego lub zalecenia leżenia po odbytym zabiegu.
Mając na uwadze te okoliczności, Sąd I instancji stwierdził, że Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej, wobec czego wniosek nie podlegał uwzględnieniu.
Na powyższe postanowienie A. J. wniosła zażalenie domagając się uchylenia orzeczenia Sądu I instancji. W zażaleniu A. J. zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej p.p.s.a. poprzez niezasadne przyjęcie, że Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niezachowaniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest zasadne.
Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnione jest od zaistnienia przesłanek pozytywnych, które zostały określone w art.86 § 1 p.p.s.a. Stosownie do treści tego przepisu, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a. przesłanką warunkująca załatwienie wniosku strony jest brak zawinienia Skarżącego w wykonaniu czynności procesowej z przekroczeniem terminu określonego w ustawie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że o braku winy można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z 2 października 2002 r. sygn. akt V SA 793/02). W rozpoznawanej sprawie Skarżąca działała w postępowaniu przed Sądem I instancji przez córkę B. G., która jednak nie była pełnomocnikiem profesjonalnym.
Okoliczność ta ma znaczenie przy ocenie miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowych przez pełnomocnika strony. Adwokat, radca prawny czy rzecznik patentowy podlega w tym zakresie bardziej rygorystycznym kryteriom oceny niż osoba fizyczna, występująca w charakterze pełnomocnika, co Sąd I instancji pominął przy rozpoznawaniu wniosku Skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Nie można zgodzić się z twierdzeniem Sądu I instancji, że dwukrotna operacja pełnomocnika Skarżącej w czasie od 7 marca 2012 do 22 maja 2012 r. nie miała wpływu na niewykonanie czynności procesowej w terminie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Skarżąca uprawdopodobniła brak zawinienia w ten sposób, że dołączyła do wniosku dokumentację medyczną w postaci karty leczenia szpitalnego oraz zaświadczenia lekarskiego o prowadzonym leczeniu potwierdzającą stan zdrowia B. G.. W tej konkretnej sprawie niezachowanie 30 dniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej było spowodowane operacją oraz wielodniową rekonwalescencją pełnomocnika strony w powrocie do zdrowia po dokonanym zabiegu.
Nie można, zatem przyjąć, że uchybienie to było wynikiem zawinionego i umyślnego działania strony, która działała w sprawie przez pełnomocnika. Odmowa uwzględnienia przez Sąd I instancji wniosku o przywrócenie terminu do złożenia środka odwoławczego od wyroku przy istnieniu ewidentnej przesłanki braku winy po stronie Skarżącej dowodzi, że Sąd I instancji nie przeprowadził gruntownej analizy wniosku o przywrócenie terminu oraz dokumentacji medycznej załączonej do pisma Skarżącej w konsekwencji, czego bezzasadnie pozbawił stronę zagwarantowanego jej w Konstytucji prawa do sądu.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.