Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., postanowieniem objętym zażaleniem, nie uwzględnił wniosku W. B.; M. B. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że pismem z dnia [...] listopada 2014 r. W. B. i M. B., wspólnicy spółki cywilnej A., działając przez pełnomocnika – radcę prawnego – wnieśli skargę na opisaną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] listopada 2014 r., doręczonym na adres kancelarii radcy prawnego w dniu [...] listopada 2014 r., pełnomocnik skarżących został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżących przed sądem administracyjnym oraz do uiszczenia wpisu od skargi. Pomimo wezwania, strona w wyznaczonym terminie, tj. do dnia [...] listopada 2014 r., nie dokonała tych czynności.
W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015r. odrzucił skargę W. B. i M. B. na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 oraz art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.). Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. (data wpływu [...] grudnia 2014 r.) skarżący zwrócili się o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi (wpis uiścili) i oświadczyli, że nie przedłożą pełnomocnictwa do działania w sprawie, ponieważ nie współpracują z wymienionym radcą prawnym od początku września 2014 r. z uwagi na jego pobyt za granicą, a wezwanie z Sądu otrzymali od syna radcy prawnego w dniu [...] grudnia 2014 r. Oświadczyli ponadto, że będą działać w sprawie osobiście i potwierdzają wszelkie czynności dokonane dotąd przez radcę prawnego – autora skargi.
Odmawiając uwzględnienia wniosku skarżących o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, Sąd I instancji stwierdził, że nie uprawdopodobnili oni braku winy w uchybieniu terminu do przedłożenia pełnomocnictwa i uiszczenia wpisu od skargi. WSA wskazał, że w okolicznościach faktycznych sprawy stroną skarżącą byli (do czasu wpływu w/w wniosku do WSA w G., tj. do dnia [...] grudnia 2014 r.) – W. B. i M. B., wspólnicy spółki cywilnej i ich pełnomocnik – radca prawny. Wobec powyższego, wezwania Sądu zostały doręczone pełnomocnikowi skarżących w dniu [...] listopada 2014 r. (zwrotne poświadczenie odbioru przesyłki skierowanej do kancelarii radcy prawnego k. - 31 akt sądowych). Termin do uiszczenia wpisu od skargi oraz przedłożenia pełnomocnictwa upłynął zatem w dniu [...] listopada 2014 r., podczas gdy wpis od skargi uiszczony został przelewem bankowym zleconym z w dniu [...] grudnia 2014 r. Ponadto we wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tych czynności (czy – do uiszczenia wpisu) skarżący nie wykazali, że ich pełnomocnik nie ponosi winy w uchybieniu terminowi.
Sąd I instancji podniósł, że przebywanie za granicą nie świadczy o braku winy w rozumieniu art. 86 p.p.s.a., bowiem profesjonalny pełnomocnik może tak zorganizować swoją kancelarię, by pobyt za granicą nie stanowił przeszkody w dokonywaniu w terminie czynności procesowych.
W zażaleniu na powyższe postanowienie, skarżący wnieśli o jego zmianę poprzez przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi i zarzucili naruszenie art. 86 p.p.s.a. poprzez błędną interpretację pojęcia "uprawdopodobni" oraz naruszenie zasady prawa obywatela do Sądu, a także stosowanie nieprawidłowej interpretacji prawa procesowego w celu uniemożliwienia obywatelowi prawa do rozpoznania jego sprawy przez niezawisły Sąd. Podnieśli również przedkładanie procedury jako bardziej istotnej i ważniejszej w postępowaniu sądowym nad prawem materialnym określającym zasady sprawiedliwego stosowania prawa materialnego przez organy państwa i merytoryczną kontrolę nad orzeczeniami administracyjnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie, z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw, nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie, nie narusza prawa.
Z treści art. 86 § 1 i 2 oraz art. 87 p.p.s.a. wynika, iż aby Sąd przywrócił termin niezbędnym jest spełnienie kumulatywnie 4 przesłanek, a mianowicie: 1. przywrócenie terminu możliwe jest jedynie na wniosek strony (art. 86 § 1 zd. 1 i art. 87 § 1);
- 2. pismo z wnioskiem należy złożyć w terminie siedmiu dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.);
- 3. w piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.);
- 4. wraz z wnioskiem należy dokonać czynności, której niedokonano w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że przywrócenie terminu, m. in. do uiszczenia wpisu od skargi, może nastąpić tylko z ważnych powodów, co do których zainteresowany uprawdopodobni, że wystąpiły bez jego winy. Te ważne powody wskazać powinny na obiektywne, niezależne od strony przyczyny uchybienia terminu.
Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Warunkiem przywrócenia terminu jest więc uprawdopodobnienie okoliczności braku winy, a nie dowiedzenie takiej sytuacji, co świadczy o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania i co ma być udogodnieniem dla zainteresowanego.
Zatem, aby zaistniała przesłanka do przywrócenia terminu, strona, czy też jej pełnomocnik, musi uprawdopodobnić, że zaistniała okoliczność, która uniemożliwiła jej dokonanie czynności w terminie na to przewidzianym.
Odnosząc się do zarzutów zażalenia i ich uzasadnienia, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że skarżący nie przedstawili przekonujących argumentów mogących usprawiedliwić uchybienie terminu w uiszczeniu wpisu od skargi. Usprawiedliwiając uchybienie terminu z jednej strony wskazują, że odpowiedzialność za to ponosi pełnomocnik skarżących, który z powodu pobytu za granicą, nie poinformował ich o upływającym w dniu [...] listopada 2014 r. terminie, a z drugiej strony podnoszą, że Sąd błędnie przekazał wezwanie do uzupełnienia braków na adres osoby, która skargę podpisała, podczas gdy należało to wezwanie przesłać skarżącym: W. B. i M. B.. Takie stanowisko nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 34 p.p.s.a. strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przez pełnomocników. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, jeżeli w sprawie strona jest reprezentowana przez pełnomocnika profesjonalnego to czynności wykonywane są przez tego pełnomocnika i do niego kierowane są wezwania sądu w razie uchybień pisma procesowego, które wnosi w imieniu strony (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 23 lipca 2015 r., sygn. akt I GSK 1270/15, dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem dostrzegając braki formalne skargi, sporządzonej w dniu [...] listopada 2014 r., Przewodniczący Wydziału WSA w G. słusznie wezwał pełnomocnika skarżących, który skargę podpisał, do uzupełnienia jej braków, poprzez złożenie pełnomocnictwa oraz do uiszczenia wpisu. Z akt sprawy wynika, że zarządzenie Przewodniczącego zostało doręczone w dniu [...] listopada 2014 r., o czym świadczy zwrotne poświadczenie odbioru przesyłki skierowanej do Kancelarii Prawnej radcy prawnego, zatem zakreślony w wezwaniu termin ekspirował [...] listopada 2014 r. Wymagany wpis od skargi został uiszczony przelewem w dniu [...] grudnia 2014 r., co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy potwierdzenia wpłaty kwoty na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. (k. - 32 akt sądowych).
Należy wobec tego stwierdzić, że wbrew twierdzeniom skarżących, nie może budzić wątpliwości fakt skierowania wezwania na adres Kancelarii Prawnej radcy prawnego – autora skargi. Skarżący nie kwestionują bowiem faktu udzielenia pełnomocnictwa w dacie podpisania skargi. Natomiast z uwagi na brak możliwości wykonania wezwania Przewodniczącego Wydziału w zakresie udzielenia pełnomocnictwa, skarżący oświadczyli we wniosku o przywrócenie terminu, że potwierdzają wszystkie czynności dokonane przez pełnomocnika w ich imieniu i uznają je za swoje.
Podkreślić w tym miejscu należy, iż kryterium braku winy, stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wynika z dopełnienia przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt I FZ 463/12, CBOSA). Jako regułę przyjmuje się również, że skutki działania innych osób za stronę, a więc osób którymi się posługuje, ją obciążają, zatem wadliwe dokonanie przez nich czynności nie wyłącza winy strony, również i wówczas, gdy reprezentuje ją fachowy pełnomocnik (m.in. postanowienie NSA z dnia 26 czerwca 2015 r., sygn. akt II OZ 609/15, dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl)
Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że argumentacja skarżących podniesiona w zażaleniu koncentruje się na wykazaniu winy pełnomocnika, którego strona obciąża odpowiedzialnością za uchybienie terminu. W tym miejscu należy zauważyć, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów, zarówno administracyjnych, jak i powszechnych, ewentualne błędy i ich skutki pełnomocnika obciążają mocodawcę. Niepodjęcie przez pełnomocnika strony czynności procesowych w zakreślonym terminie do ich dokonania wywołuje skutki dla samego skarżącego w postaci upływu tego terminu. Działanie takiego pełnomocnika nie może być bowiem oceniane jako działanie osoby trzeciej, ale jako działanie samego skarżącego, który ponosi odpowiedzialność za wybór osoby pełnomocnika (zob. postanowienie NSA z 23 czerwca 2015 r., sygn. akt II OZ 583/15, dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W tym zakresie Sąd I instancji prawidłowo ocenił charakter działań lub zaniechań procesowych pełnomocnika strony. Z punktu widzenia art. 86 § 1 p.p.s.a. i oceny przesłanki braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu bez znaczenia pozostają wzajemne relacje strony postępowania i jej pełnomocnika. Dlatego też w utrwalonym orzecznictwie przyjęto, że niezawinione działania to zasadniczo stany nadzwyczajne, jak nagła choroba strony i inne nagłe przeszkody, lecz nie zaniedbania pełnomocnika. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazali, że ustanowiony przez nich pełnomocnik nie dokonał stosownej czynności procesowej w terminie w wyniku innej przeszkody niż zaniechanie.
W świetle powyższego za słuszne należy uznać przyjęcie przez Sąd I instancji, że skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Z tych względów zażalenie, jako nieuzasadnione, podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.