Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 stycznia 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 2997/05 odmówił przyznania A. P. prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 sierpnia 2005 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, że A. P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata argumentując, że obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej oraz nie pracuje.
Nadto posiada znikome dochody z prac dorywczych nie przekraczające 500 zł miesięcznie. Z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i trójką dzieci, nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Odmawiając przyznania stronie prawa pomocy zarówno w zakresie ustanowienia adwokata jak i zwolnienia od kosztów sądowych Sąd, powołując się na treść art. 239 pkt 1 lit e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a, stwierdził, że skarżący jest z mocy ustawy zwolniony od kosztów sądowych i z tej przyczyny rozpoznał wniosek jedynie w zakresie częściowym, tzn. w zakresie ustanowienia adwokata uznając jego udział w sprawie za zbędny.
W zażaleniu A. P. domagał się ustanowienia adwokata jak również zwolnienie z kosztów sadowych, akcentując to, że Sąd nie zakwestionował jego oświadczenia dotyczącego stanu majątkowego jak również rodzinnego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy zważył, co następuje
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji dokładnie wyjaśnił na czym polega instytucja prawa pomocy przywołując m.in. treść art. 245 § 1, § 2 i § 3 p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. Odniósł się również do kwestii ponoszenia przez strony sporu sądowego kosztów sądowych powołując się przy tym na orzecznictwo Sądu Najwyższego. W konkluzji WSA w Warszawie słusznie stwierdził, że wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdyż stronie przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych z mocy ustawy, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e) p.p.s.a.. Przepis ten stanowi, że nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Ponieważ w tej sprawie skarżący skarży decyzję w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych nie będzie ponosił związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym kosztów sądowych.
Jednakże ten prawidłowy wywód zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia pozostaje w sprzeczności z jego sentencją. Wbrew bowiem temu co napisano w uzasadnieniu zaskarżonym postanowieniem odmówiono przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych. To sprawia, że kontrolowane przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienie zapadło z naruszeniem przywołanego art. 239 pkt 1 lit. e) p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
- - ---------------------- 3