Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 22 września 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 932/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), odrzucił skargę F. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2016 r. w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
Sąd I instancji podniósł, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 lipca 2016 r. wezwano F. Sp. z o.o. do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji skarżącej (KRS), w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia został przesłany na podany w skardze adres strony, jednak, pomimo dwukrotnego awizowania w dniach 15 i 25 lipca 2016 r., skarżąca nie odebrała przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Odrzucając skargę zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem WSA wskazał na treść art. 28 i art. 29 oraz stwierdził, że w imieniu strony skargę wniósł D. M., nie załączając do niej dokumentu potwierdzającego jego umocowanie do działania w imieniu skarżącej. W związku z powyższym Sąd wezwał stronę do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie aktualnego wypisu z KRS. Z uwagi zaś na dwukrotne awizowanie przesyłki oraz fakt jej nieodebrania przez skarżącą, na podstawie art. 73 § 4 p.p.s.a. WSA uznał przesyłkę za doręczoną w terminie 29 lipca 2016 r. W konsekwencji do tego Sąd stwierdził, że termin do usunięcia braków formalnych skargi upływał w dniu 5 sierpnia 2016 r., jednakże w wyznaczonym terminie nie dokonano wymaganej czynności.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła F. Sp. z o.o., zaskarżając je w całości oraz domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności:
- - art. 220 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 73 § 1, § 2, § 3 i § 4 p.p.s.a., a także art. 65 § 2 p.p.s.a. oraz § 8 ust. 1 pkt 2 i § 10 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1222) poprzez odrzucenie skargi na skutek przyjęcia, że skarżąca - pomimo wezwania - nie uzupełniła braków formalnych skargi, chociaż wezwanie to nigdy nie zostało doręczone skarżącej i brak jest podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia z art. 73 § 4 p.p.s.a., jako opartego na nieodpowiadającej prawdzie adnotacji placówki pocztowej w K., że przesyłki z tym wezwaniem "nie podjęto w terminie", albowiem pełnomocnik pocztowy skarżącej D. F. podjął próbę podjęcia tej przesyłki w dniu 26 lipca 2016 r., jednak pracownik placówki pocztowej odmówił jej wydania, powołując się na niespełnienie przez niego pozaprawnego wymogu - prócz pełnomocnictwa pocztowego, które złożone było już wcześniej w placówce pocztowej - posiadania pieczęci firmowej mocodawcy (strony skarżącej), którą ten jednak nie dysponował.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie kwestią bezsporną jest fakt, iż żądane przez Sąd I instancji usunięcie braku formalnego skargi poprzez nadesłanie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji skarżącej spółki, czyli odpisu z KRS, zostało jasno i precyzyjnie sformułowane w treści wezwania z dnia 8 lipca 2016 r. (karta akt sądowych - nr 34). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca nie zrealizowała wezwania Sądu w sposób właściwy, bowiem w wyznaczonym terminie nie uzupełniła braku formalnego skargi we wskazany przez sąd sposób, czyli poprzez przedłożenie takiego odpisu z KRS, który wykazywałby, że osoba wnosząca skargę za spółkę była do tego uprawniona w chwili dokonywania tej czynności. Ocenie w postępowaniu przed sądem kasacyjnym podlega zatem kwestia, czy Sąd I instancji był uprawniony - po bezskutecznym wezwaniu strony do uzupełnienia dostrzeżonego braku - odrzucić złożony w sprawie środek zaskarżenia.
Przechodząc zatem do zbadania zasadności zażalenia, wskazać należy na treść art. 28 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Należy mieć również na uwadze regulację zawartą w przepisie art. 29 p.p.s.a. stanowiącym, iż przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Przepisy te regulują istotne kwestie procesowe.
Po pierwsze właściwe ich zastosowanie daje sądowi administracyjnemu pewność, że dana osoba lub pełnomocnik są rzeczywiście upoważnieni do dokonania konkretnej czynności, po drugie stanowi gwarancję dla strony, iż będzie należycie reprezentowana w toczącym się postępowaniu. Analizowane przepisy nabierają szczególnego znaczenia, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę jak poważne konsekwencje mogą wystąpić, gdyby nie interpretować ich w sposób ścisły (art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 271 pkt 2 p.p.s.a. – nienależyta reprezentacja strony, której przejawem jest działanie w jej imieniu nieumocowanej osoby, stanowi przesłankę do wznowienia postępowania z powodu jego nieważności).
W rozpoznawanej sprawie, stwierdziwszy brak formalny skargi, Sąd I instancji prawidłowo wezwał skarżącą spółkę do jego usunięcia oraz pouczył o konsekwencjach niezastosowania się do wezwania, wynikających z treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., tj. o rygorze odrzucenia skargi. W sytuacji zasygnalizowanego w wezwaniu braku w przedstawionym zakresie, na skarżącej ciążył obowiązek zastosowania się do wezwania Sądu i przedłożenia dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi oraz określającego sposób reprezentacji skarżącej. Dostrzeżony brak formalny skargi podlega uzupełnieniu na wezwanie sądu, zgodnie z treścią art. 49 § 1 w zw. z art. 29 p.p.s.a.
W tym miejscu wskazać należy, że kwestię doręczania pism sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym regulują przepisy rozdziału 4 działu III p.p.s.a. Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2).
W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości podjęcia odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (art. 73 § 4).
Ze znajdującej się w aktach sprawy koperty, zawierającej wezwanie do uzupełnienia dostrzeżonego braku formalnego skargi (k. 36 akt) wynika, że próbę jej doręczenia skarżącej spółce na adres ul. J. [...], [...]-[...] K. (podawany przez skarżącą w skardze oraz w dotychczasowej korespondencji z Sądem) podjęto w dniu 15 lipca 2016 r., jednak przesyłka nie została doręczona, o czym umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. Przesyłka była powtórnie awizowana w dniu 25 lipca 2016 r., a następnie zwrócona do nadawcy w dniu 2 sierpnia 2016 r., a zatem doręczenie uważa się za dokonane z dniem 29 lipca 2016 r. na podstawie art. 73 § 4 p.p.s.a.
Skarżąca podniosła natomiast, że niezwłocznie po pozostawieniu awiza jej pełnomocnik pocztowy D. F. udał się do Urzędu Pocztowego w K. celem odebrania przesyłki. Pracownik poczty odmówił jednak jej wydania, wskazując, iż niezbędne jest posiadanie pieczęci firmowej, której pełnomocnik nie posiadał, gdyż dysponował nią Prezes Zarządu, przebywający wówczas poza granicami kraju.
Jako dowód skarżąca dołączyła do zażalenia pełnomocnictwo pocztowe nr [...] z dnia 5 listopada 2013 r. udzielone D. F. przez D. M. i F. [...] [...] Sp. z o.o. (k. 60-61), oświadczenie D. F., że w dniu 26 lipca 2016 r. na poczcie nie wydano mu przesyłki pocztowej (k.
58) oraz oświadczenie D. M., że w okresie od maja do sierpnia 2016 r. przebywał za granicą i jedyną osobą upoważnioną do odbioru korespondencji i przesyłek sądowych, kierowanych do skarżącej F. Sp. z o.o. był pełnomocnik pocztowy D. F. (k. 59).
Uwadze skarżącej uszedł jednak fakt, że jak wynika z przesłanego do akt sprawy pełnomocnictwa pocztowego, zostało ono udzielone D. F. przez D. M. oraz przez F. [...] [...] Sp. z o.o. Stroną skarżącą w rozpoznawanej sprawie jest zaś F. Sp. z o.o. Tym samym pełnomocnictwo pocztowe, którym posługiwał się D. F. przy próbie odbioru korespondencji sądowej, zawierającej wezwanie do uzupełnienia dostrzeżonego w skardze braku formalnego, swym zakresem nie upoważniało go do odbioru przesyłek kierowanych do F. Sp. z o.o. Nazwa podmiotu, który udzielił pełnomocnictwa pocztowego w 2013 r. i nazwa podmiotu, który na obecnym etapie postępowania wniósł skargę do sądu administracyjnego są od siebie różne. Na marginesie należy zaś wspomnieć, że nie zmienia powyższej sytuacji fakt, iż F. [...] [...] sp. z o.o. jest poprzednią nazwą F. Sp. z o.o., bowiem okoliczność ta wynika z KRS i pracownik urzędu pocztowego nie miał obowiązku posiadać wiedzy w tym zakresie.
W świetle powyższych okoliczności przyjąć należy, że w sprawie niniejszej z powodu nieodebrania przesyłki sądowej w wyznaczonym terminie, nastąpiło jej doręczenie zastępcze w dniu 29 lipca 2016 r. i od tej daty rozpoczął bieg 7-dniowy termin przewidziany na uzupełnienie braku formalnego skargi. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił zatem stanowisko Sądu I instancji, że skarżąca spółka nie uzupełniła jednak wskazanego braku, w konsekwencji czego nie można stwierdzić, że osoba składająca skargę w niniejszej sprawie oraz widniejąca w podpisie pod nią była uprawniona do dokonania tej czynności procesowej w imieniu skarżącej spółki.
Mając na uwadze fakt, iż brak formalny w postaci nieprzedłożenia odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, tj. dokumentu na podstawie którego Sąd I instancji mógłby bez wątpliwości zbadać umocowanie do działania w imieniu skarżącej Spółki przy wnoszeniu skargi do WSA, nie został uzupełniony w sposób wymagany przez Sąd I instancji, NSA uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął słuszne rozstrzygnięcie odrzucając skargę w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.