Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 lutego 2018 r. o sygn. akt VI SA/Wa 2461/17, orzekając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę Z. S. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2017 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VI z dnia [...] grudnia 2017 r. wezwano pełnomocnika skarżącej, W. S., do usunięcia braku formalnego skargi w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia, przez nadesłanie pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej przed sądami administracyjnymi, z którego będzie wynikało, iż pełnomocnik należy do podmiotów wskazanych w art. 35 § 1 p.p.s.a. lub do nadesłania egzemplarza skargi podpisanego przez skarżącą. Odpis tego zarządzenia przesłano pełnomocnikowi skarżącej przy piśmie sądowym z dnia [...] grudnia 2017 r. Sąd stwierdził, że pomimo dwukrotnego awizowania, [...] i [...] grudnia 2017 r., pełnomocnik nie odebrał przesyłki, zatem, na podstawie art. 73 p.p.s.a., uznał doręczenie za dokonane [...] stycznia 2018 r. i podkreślił, iż termin do usunięcia braków formalnych skargi upływał [...] stycznia 2018 r. Zważywszy, że pełnomocnik nie uzupełnił braków formalnych skargi we wskazanym terminie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę odrzucił.
W zażaleniu złożonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego, reprezentowana przez W. S., Z. S. domagała się uchylenia postanowienia Sądu z dnia [...] lutego 2018 r. W uzasadnieniu zażalenia wyjaśniono, że obydwa awizo (z [...] i [...] grudnia 2017 r.) nie zostały doręczone, z uwagi na uchybienia związane z działaniem poczty.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Przechodząc do istoty rzeczy stwierdzić należy, że zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia [....] listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2 art. 73 ustawy). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, o czym stanowi § 4 art. 73 p.p.s.a.
W okolicznościach sprawy znaczenie ma przede wszystkim to, że po upływie ostatniego dnia terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a., przyjmuje się fikcję prawną doręczenia, która polega na tym, iż w razie nieodebrania pisma złożonego w urzędzie pocztowym za datę doręczenia pisma przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru. Tak dokonane doręczenie stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Sąd nie może przyjąć na podstawie formularza potwierdzenia odbioru, że doręczenie pisma sądowego na podstawie art. 73 było skuteczne, jeżeli doręczyciel nie wskazał w tym formularzu przyczyny uniemożliwiającej doręczenie właściwe lub zastępcze (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1999 r. o sygn. akt III CKN 621/99, publ. OSNC z 2000 r. nr 3, poz. 52).
Ponadto należy mieć na uwadze, że domniemanie faktyczne doręczenia pisma w myśl art. 73 może być obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością.
Należy zwrócić uwagę, że brak jest podstaw aby uznać, iż skutek doręczenia w myśl art. 73 § 3 w związku z § 4 p.p.s.a. nie wystąpił w dniu [...] stycznia 2018 r., to jest w ostatnim dniu okresu 14 dni, licząc od dnia pierwszego awizo ([...] grudnia 2017 r.). Powyższe oznacza, że siedmiodniowy termin do uzupełnienia braku skargi rozpoczął bieg [...] stycznia 2018 r. i bezskutecznie upłynął z dniem [...] stycznia 2018 r. Skarżąca stwierdzonego braku nie uzupełniła, a to musiało skutkować zastosowaniem przez Sąd art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i odrzuceniem skargi, której brak nie został uzupełniony w wyznaczonym terminie. Nie sposób więc dopatrzyć się w działaniu Sądu w tej sprawie naruszenia przepisów prawa.
Dodatkowo wskazać trzeba, że instytucja doręczenia uregulowana w procedurze sądowej w art. 73 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na tle procedury cywilnej albo karnej, jak również procedury administracyjnej albo podatkowej, zawierających normy porównywalne treściowo (zobacz odpowiednio: art. 139 Kodeksu postępowania cywilnego, art. 133 Kodeksu postępowania karnego, art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 150 Ordynacji podatkowej), niczym szczególnym się nie wyróżnia i nie ulega wątpliwości, że mieści się w wyznaczonych Konstytucją RP standardach demokratycznego państwa prawnego.
Z wymienionych powodów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji