Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 maja 2026 r., sygn. akt VI SAB/Wa 90/25, odrzucił zażalenie B.F. wniesione na postanowienie tego Sądu z dnia 11 marca 2026 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie z jej skargi na bezczynność Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w przedmiocie ponownego włączenia numerów telefonu do sieci telekomunikacyjnej.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 11 marca 2026 r., sygn. akt VI SAB/Wa 90/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną B.F. od postanowienia tegoż Sądu z dnia 20 stycznia 2026 r. w przedmiocie odrzucenia skargi. Wraz z doręczeniem odpisu postanowienia z dnia 11 marca 2026 r., skarżąca została pouczona, że na to postanowienie przysługuje zażalenie, które powinno zostać sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika. Pismem nadanym 30 marca 2026 r. skarżąca wniosła sporządzone osobiście zażalenie na postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej.
Odrzucając zażalenie Sąd I instancji stwierdził, że jest ono niedopuszczalne z uwagi na treść art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), zgodnie z którym zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Sąd podkreślił, że użyte w stosowanym odpowiednio przepisie art. 175 p.p.s.a. sformułowanie "powinno" oznacza obowiązek sporządzenia takiego zażalenia przez adwokata lub radcę prawnego, a jego naruszenie skutkuje odrzuceniem zażalenia. Dlatego też w myśl art. 197 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 178 p.p.s.a. WSA odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne z tej przyczyny, że zostało ono sporządzone osobiście przez stronę niebędącą ani adwokatem, ani radcą prawnym, ani też inną osobą mogącą osobiście sporządzić zażalenie od postanowienia, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła B.F. W jego uzasadnieniu wskazano, że przedmiotem sprawy jest wyłączenie jej numeru telefonu ustalonego w dożywotniej umowie na zasadach abonamentu miesięcznego. W ocenie skarżącej, operator niesłusznie wyłączył jej numer telefonu, w związku z czym numer wrócił do puli numerów nieaktywnych. Ponadto, operator odmawia odnowienia abonamentu na ten numer. Skarżąca wskazała również, że także inny operator telekomunikacyjny odłączył jej numer telefonu od sieci oraz pobrał karę umowną w związku z opóźnieniami w zapłacie abonamentu. W jej ocenie, Prezes UKE pozostaje w bezczynności w rozumieniu art. 101 ust. 2 ustawy Prawo telekomunikacyjne.
Ponadto w umowach nie było informacji o możliwości wniesienia skargi do Prezesa UKE. W zażaleniu podniesiono również, że z art. 34 oraz z art. 173 § 2 p.p.s.a. wynika, iż strona może osobiście działać przed sądem, stąd pełnomocnik należy do pomocy prawnej strony i nie blokuje jej działań przed sądem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
W rozpoznawanej sprawie zasadniczą kwestię stanowiło ustalenie, czy WSA prawidłowo uznał, że zażalenie skarżącej podlegało odrzuceniu jako sporządzone przez nią osobiście, podczas gdy winno ono być sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika.
Zgodnie z art. 194 § 4 p.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Przepis art. 175 § 2-3 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Wymogu powyższego nie stosuje się wówczas, jeżeli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka, o czym stanowi § 2 powołanego art. 175 p.p.s.a.
Mając na uwadze tak określony przedmiot niniejszego postępowania, należy wskazać, że Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo przywołał przepisy regulujące problematykę przysługującego stronie środka zaskarżenia od postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, w tym istniejącego w tym zakresie przymusu adwokacko-radcowskiego oraz przewidzianych prawem konsekwencji za jego naruszenie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela ustalenia Sądu I instancji w tym zakresie.
Oceniając prawidłowość postanowienia w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny bada, czy strona została pouczona o ustanowionym przez prawodawcę przymusie adwokacko-radcowskim, czy rzeczywiście nie dochowała tego obowiązku, a także czy nie była objęta zwolnieniem podmiotowym, o którym stanowi art. 175 § 2 p.p.s.a.
Przystępując do analizy okoliczności niniejszej sprawy należy wskazać, że w aktach sprawy znajduje się zarządzenie sędziego sprawozdawcy z dnia 11 marca 2026 r. (vide: karta akt sądowych nr 81), w myśl którego postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej strony skarżącej należało doręczyć pełnomocnikowi organu bez pouczenia oraz skarżącej z pouczeniem o zażaleniu oraz o treści art. 194 § 4 p.p.s.a., tj. o obowiązującym przymusie adwokacko-radcowskim. W wykonaniu ww. zarządzenia zostało sporządzone pismo przewodnie informujące o doręczeniu odpisu postanowienia z dnia 11 marca 2026 r. oraz zawierające pouczenie o przysługującym do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażaleniu, w tym o obowiązującym przymusie adwokacko-radcowskim (zob. pkt 5 Pouczenia - karta nr 86v. akt sądowych). Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, stanowiącego dowód doręczenia stronie odpisu postanowienia z dnia 11 marca 2026 r. odrzucającego jej skargę kasacyjną wraz ze stosownym pouczeniem co do trybu i terminu jego zaskarżenia wynika, że przesyłka sądowa została doręczona skarżącej w dniu 23 marca 2026 r. (zob. z.p.o. - karta akt sądowych nr 87).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, analiza akt sądowych dowodzi zatem prawidłowości doręczenia skarżącej pouczenia co do obowiązku sporządzenia zażalenia na postanowienie wydane w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika profesjonalnego.
Przechodząc do etapu badania dochowania przez skarżącą przymusu adwokacko-radcowskiego należy stwierdzić, że zażalenie na postanowienie Sądu I instancji o odrzuceniu skargi kasacyjnej strony, pomimo prawidłowego pouczenia, skarżąca sporządziła osobiście. Stanowi ono bowiem odręcznie sporządzone pismo opatrzone osobistym, czytelnym podpisem strony, na który składa się jej imię i nazwisko. Okoliczność ta nie pozostawia wątpliwości co do tego, że skarżąca podpisała się pod zażaleniem osobiście, a zatem sporządziła je samodzielnie. Nadto, w treści zażalenia skarżąca podniosła, że "Z art. 34 p.p.s.a. strony mogą działać przed sądem osobiście, stąd z art. 175 § 1 p.p.s.a. skarga może być sporządzona przez pełnomocnika, ale może być także pisana osobiście" (vide: karta nr 88 akt sądowych). Skarżąca w istocie podważa przymus adwokacko-radcowski na gruncie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co może świadczyć o tym, że samodzielne sporządzenie skargi kasacyjnej i zażalenia na postanowienie o jej odrzuceniu były działaniami świadomymi.
Jednocześnie, z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca była adwokatem lub radcą prawnym. Nie podnosiła ona również w toku postępowania, aby dotyczyło jej którekolwiek wyłączenie od obowiązku sporządzenia przedmiotowego zażalenia przez jedną z wymienionych profesji, ustanowione w art. 175 § 2 p.p.s.a. Obowiązek sporządzenia zażalenia na postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej przez osobę spełniającą wymagane ustawowo kwalifikacje ma charakter bezwzględny. Tym samym czyni to argumentację skarżącej, przedstawioną odnośnie do możliwości samodzielnego sporządzenia wskazanych środków zaskarżenia, całkowicie nieuprawnioną. W konsekwencji, wnosząc zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, miała ona obowiązek dochować wymogu sporządzenia tego zażalenia przez profesjonalnego pełnomocnika, czego bezspornie nie uczyniła.
Na marginesie już tylko należy zauważyć, że zażalenie skarżącej zawierało opis stanu faktycznego sprawy oraz wyjaśnienie, na czym w jej ocenie miała polegać bezczynność Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Argumentacja ta nie mogła podważyć zaskarżonego postanowienia, ponieważ na obecnym etapie postępowania przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego była prawidłowość odrzucenia zażalenia jako niedopuszczalnego z powodu jego osobistego sporządzenia w sytuacji, gdy przepis prawa wyraźnie określa obowiązek sporządzenia go przez profesjonalistę. W konsekwencji przedstawione w zażaleniu okoliczności nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy o charakterze wpadkowym, a zaskarżone postanowienie Sądu I instancji należało uznać za odpowiadające prawu.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.