Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 maja 2018 r. oddalił skargę M. W. (dalej skarżąca) na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką.
Skarżąca [...] czerwca 2018 r. reprezentowana przez adwokata, złożyła do Sądu wniosek o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że termin procesowy na wystąpienie o sporządzenie uzasadnienia upłynął w dniu [...] czerwca 2018 r. i nie został on dochowany. Wniosek został sporządzony w ostatnim dniu terminu, przy czym, jak podał pełnomocnik, w tym dniu uczestniczył w całodniowej rozprawie arbitrażowej, na dowód czego załączył kopię wyciągu z postanowienia proceduralnego nr [...] zawierającego agendę rozprawy arbitrażowej. Pełnomocnik wyjaśnił, że wniosek pozostawił do wysłania swojej asystentce z prośbą o jego wysłanie oraz zajęcie się kwestią uiszczenia opłaty.
Następnie wskazał, że [...] czerwca 2018 r. do osoby wykonującej obowiązki asystenta zostało wezwane pogotowie, którego pracownicy zadecydowali o niezwłocznym przewiezieniu jej na SOR Szpitala C. w W., z uwagi na zasłabnięcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z [...] lipca 2018 r. odmówił skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, w podstawie prawnej Sąd podał art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: p.p.s.a.).
W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że pełnomocnik skarżącej we wniosku o przywrócenie terminu wskazał na fakt przewiezienia w dniu [...] czerwca 2018 r. osoby wykonującej obowiązki asystenta przez pogotowie do Szpitala C., z uwagi na jej zasłabnięcie.
W ocenie Sądu, okoliczność wskazana we wniosku o przywrócenie terminu, skutkująca opóźnieniem w nadesłaniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w niniejszej sprawie wyroku, nie stanowi usprawiedliwienia dla przekroczenia ustawowego terminu 7 dni na złożenia tego wniosku. Powierzenie pracownikowi kancelarii pewnych obowiązków w żadnym wypadku nie zwalnia pełnomocnika z odpowiedzialności za czuwanie nad prawidłowym przebiegiem podejmowanych czynności procesowych. Wymaga przy tym zauważenia, że informacje przekazane przez pełnomocnika we wniosku o przywrócenie terminu nie pozwalają ocenić, jak wygląda struktura organizacyjno-prawna kancelarii, w ramach której wyznaczony adwokat wykonuje swój zawód, a zatem trudno stwierdzić, na ile zaistniała nieobecność pracownika kancelarii, zaważyła na niemożności złożeniu w dniu 5 czerwca 2018 r. wniosku do Sądu.
Tym samym zdaniem Sądu, powoływanie się przez pełnomocnika we wniosku na te okoliczności nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku.
Skarżąca poprzez swojego pełnomocnika złożyła zażalenie na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku.
Zaskarżając w całości postanowienie, zarzucił naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że pełnomocnik nie uprawdopodobnił, iż nie złożył wniosku o uzasadnienie wyroku bez własnej winy, podczas gdy przytoczone przez pomocnika skarżącej okoliczności i złożone dokumenty w wystarczającym stopniu uprawdopodobniały tę tezę. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik przedstawił ponownie stan faktyczny oraz okoliczności nie dokonania czynności w terminie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja procesowa przywrócenia terminu oparta jest na zasadzie skargowości i ma na celu ochronę strony postępowania sądowoadministracyjnego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminowi do podjęcia czynności procesowej. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest jednakże od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminowi można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
W myśl art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a).
W analizowanej sprawie pełnomocnik skarżącej, jako okoliczność wyłączającą jego winę w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wskazał problemy zdrowotne pracownicy kancelarii (asystentki).
Wskazać jednak należy, na co słusznie zresztą zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, że to na profesjonalnym pełnomocniku spoczywa obowiązek trzymania pieczy nad czynnościami wykonywanymi przez jego pracowników. To profesjonalny pełnomocnik odpowiada za jakość usług świadczonych wobec swoich mocodawców, dlatego też powinien szczególnie starannie dbać o ich interesy. Tym bardziej jest to widoczne w sytuacji uchybienia terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, gdy od terminowego wywiązania się z obowiązków określonych w ustawie, uzależnione jest nadanie sprawie biegu i jej merytorycznego rozwiązania.
Tym samym zaznaczyć należy, iż profesjonalny pełnomocnik nie może kwestii związanych z uchybienia terminowi do dokonania czynności procesowych tłumaczyć okolicznościami dotyczącymi problemów zdrowotnych jego pracownika. Podkreślić bowiem należy, że to nie pracownik ponosi odpowiedzialność za czynności dokonywane w kancelarii oraz za jakość prowadzonych spraw. Zaznaczyć w tym miejscu również należy, iż to mocodawca w zaufaniu powierzył prowadzenie swoich spaw właśnie pełnomocnikowi a nie pracownikowi (asystentce) kancelarii. Skoro więc odpowiedzialność za właściwe załatwienie spraw spoczywa na profesjonalnym pełnomocniku, to również i wina za uchybienia dokonane przez pracowników kancelarii, jest w istocie winą profesjonalnego pełnomocnika, który nie dołożył wszelkich starań, by zadbać o interesy swoich klientów.
Również w orzecznictwie wskazuje się, że w sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem podwyższonego miernika staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Kryterium należytej staranności jest podwyższone z tej racji, że profesjonalni pełnomocnicy posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowo-administracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy (zob. postanowienie NSA z dnia 13 stycznia 2011 r. o sygn. akt II GZ 439/10, publ. CBOSA).
W świetle powołanych przepisów i okoliczności niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że prawidłowym było przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, iż w rozpoznawanej sprawie nie uprawdopodobniono okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Z przytoczonych wyżej względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia