Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2015 r. (sygn. akt V SA/Wa 4165/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), odmówił skarżącemu D. G. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. (nr [...]), która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] maja 2015 r. (nr [...]) o wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 24 000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w skardze (sporządzonej przez adwokata) został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. We wniosku tym skarżący podniósł, że w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji w drodze egzekucji zostanie obciążony dodatkowo kosztami komorniczymi, a zatem jego strata byłaby znaczna, zwłaszcza że prowadzi działalność gospodarczą i w czasie wykonania decyzji do ewentualnego zwrotu równowartości kary nie mógłby korzystać z tych środków, co mogłoby dodatkowo negatywnie wpłynąć na jego przedsiębiorstwo.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub że powstałe po jej wykonaniu skutki byłyby trudne do odwrócenia. W uzasadnieniu wniosku skarżący zawarł jedynie ogólne stwierdzenie, że wykonanie decyzji spowoduje u niego straty finansowe, jednak nie wykazał przy tym, jaki jest jego ogólny stan majątkowy, ani nie przedłożył żadnych dokumentów, które pozwoliłyby na zobrazowanie jego aktualnej kondycji finansowej. W takiej sytuacji Sąd uznał, że nie jest możliwa pełna ocena kondycji finansowej skarżącego (będącego przedsiębiorcą) w kontekście wymogów stawianych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Sądu pierwszej instancji, wystarczającą przyczyną wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej nie jest uszczuplenie stanu finansowego.
Zażalenie na wskazane postanowienie Sądu pierwszej instancji złożył D. G. (zastępowany przez adwokata). Zaskarżył to orzeczenie w całości. Wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do zażalenia na okoliczności wskazane w uzasadnieniu.
Strona zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu obrazę prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 61 § 1 p.p.s.a. i przyjęcie, że przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie obejmują okoliczności takich jak w przedmiotowej sprawie tj. związanych z prowadzeniem postępowania egzekucyjnego, mogącego skutkować znaczną stratą i nieodwracalnymi skutkami prawnymi.
W uzasadnieniu autor zażalenia stwierdził w szczególności, że w toku postępowania egzekucyjnego ogólnie zarysowane w skardze do WSA wątpliwości co do ewentualnych konsekwencji wykonania zaskarżonej decyzji skonkretyzowały się. Organ zdecydował się na licytację zajętych urządzeń, dzięki którym skarżący może w ogóle prowadzić swoją działalność gospodarczą, przy czym licytacja ta (prowadzona po zaniżonej cenie) prowadzi do nieodwracalnych skutków prawnych. Autor zażalenia dodał, że powołane w niniejszym środku odwoławczym okoliczności i dowody ujawniły się dopiero po złożeniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, a zatem nie było możliwości ich zgłoszenia na wcześniejszym etapie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
Autor zażalenia zarzucił Sądowi pierwszej instancji dokonanie błędnej wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. (wskazanie art. 61 § 1 p.p.s.a. w treści zarzutu NSA - mając na względzie treść dalszej części zażalenia - potraktował jako błąd pisarski). Zarzut ten nie jest trafny. Analiza uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wskazuje bowiem, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. WSA trafnie przyjął, że znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki, jakie mogą powstać w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji, należy oceniać w kontekście aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego będącego przedsiębiorcą. Nie ulega wątpliwości, że elementem takiej aktualnej sytuacji majątkowej może być również okoliczność, że w stosunku do wnioskodawcy toczą się postępowania egzekucyjne. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji nie zajął - wbrew twierdzeniom autora zażalenia - odmiennego stanowiska.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił wniosek skarżącego, stwierdzając że nie zostały wykazane przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w przedmiocie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 24 000 zł.
Skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powołał się jedynie na to, że w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji byłby dodatkowo obciążony kosztami komorniczymi, a w okresie od wykonania decyzji do ewentualnego zwrotu równowartości kary nie mógłby korzystać z tych środków, co mogłoby wpłynąć negatywnie na jego przedsiębiorstwo. Poza tymi ogólnymi i lakonicznymi twierdzeniami skarżący nie przedstawił żadnych innych argumentów oraz dokumentów potwierdzających okoliczności uzasadniające stwierdzenie, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sama konieczność uiszczenia przez skarżącego kwoty należności publicznoprawnej określonej zaskarżoną decyzją, bez dokładnego określenia sytuacji majątkowej skarżącego, nie może uzasadniać stwierdzenia, że zapłata tej kwoty wpłynie negatywnie na prowadzone przez skarżącego przedsiębiorstwo.
Podkreślić przy tym należy, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został zawarty w skardze sporządzonej przez fachowego pełnomocnika strony (adwokata), który powinien był należycie uprawdopodobnić możliwość wystąpienia w sprawie przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że do zażalenia zostały dołączone dokumenty w postaci kopii obwieszczenia Dyrektora Izby Celnej w [...] o licytacji publicznej w dniu [...] października 2015 r., kopii protokołu zajęcia i odbioru ruchomości z dnia [...] czerwca 2015 r., a także kopii faktury za zakup urządzeń z dnia [...] marca 2015 r. (a więc kopie dokumentów wytworzonych przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, lecz uprzednio nie złożonych w sprawie). Okoliczność ta nie ma jednak znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny na obecnym etapie postępowania nie rozpatruje bowiem ponownie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, ale bada zgodność z prawem działania Sądu pierwszej instancji, a więc rozstrzyga na podstawie stanu, jaki istniał w dacie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Natomiast oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie uniemożliwia ponowienia wniosku w razie zmiany okoliczności, co wynika z treści art. 61 § 4 p.p.s.a.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.