Uzasadnienie
Postanowieniem z 6 listopada 2019 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2194/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany "WSA"), działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej zwanej "ppsa"), odrzucił skargę T. S. (dalej zwanego "Skarżącym") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej zwanego "GITD") z [...] sierpnia 2019 r. (nr [...]) w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej.
WSA wskazał, że zaskarżona decyzja GITD została doręczona Skarżącemu w dniu 20 sierpnia 2019 r., a zatem 30-dniowy termin na wniesienie skargi (określony w art. 53 § 1 ppsa) upłynął 19 września 2019 r. Natomiast skarga została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 20 września 2019 r. W konsekwencji WSA uznał, że skarga - jako wniesiona po terminie - podlegała odrzuceniu.
Skarżący złożył zażalenie na postanowienie WSA. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
W uzasadnieniu zażalenia Skarżący przyznał, że skargę złożył 20 września 2019 r., jednak uchybienie terminu nie było zamierzone ani celowe, lecz wynikało z ogromu spraw, które w tamtym czasie Skarżący miał do załatwienia oraz z roztargnienia spowodowanego tym stanem rzeczy. Zdaniem Skarżącego, zaskarżone postanowienie WSA pozbawia Skarżącego całkowicie prawa do obrony, które gwarantuje Konstytucja RP oraz zasady wymiaru sprawiedliwości. Rozstrzygnięcie WSA uniemożliwia również przeciwdziałanie skutkom decyzji GITD, przez co naraża Skarżącego na duże straty finansowe związane z niesłuszną i krzywdzącą decyzją organu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie jest zasadne.
Z uwagi na sposób sformułowania zażalenia należy wyjaśnić, że przedmiotem kontroli instancyjnej w niniejszym postępowaniu jest postanowienie odrzucające skargę z powodu jej wniesienia z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 ppsa. W takim przypadku Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje, czy w danej sprawie rzeczywiście nie został dochowany ustawowy termin do wniesienia skargi, a w konsekwencji - czy sąd I instancji zasadnie skargę odrzucił. W toku takiego postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie bada natomiast tego, z jakich powodów doszło do ewentualnego uchybienia terminowi do złożenia skargi.
W zaskarżonym postanowieniu WSA prawidłowo ustalił, że decyzja GITD z [...] sierpnia 2019 r. została skutecznie doręczona Skarżącemu w dniu 20 sierpnia 2019 r. (co wynika ze zwrotnego potwierdzeniu odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych). W doręczonej decyzji znajduje się pouczenie, że strona niezadowolona z rozstrzygnięcia może złożyć do GITD w terminie 14 dni wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy albo skargę do WSA (za pośrednictwem GITD) w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji. Z akt sprawy wynika, że Skarżący zdecydował się wnieść skargę do WSA, bez korzystania z prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez GITD. Trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi od wspomnianej decyzji upływał 19 września 2019 r., który przypadał w czwartek i nie był dniem ustawowo wolnym od pracy.
Ze znajdującej się w aktach sądowych koperty, w której znajdowała się skarga (k. 12 akt sądowych) wynika, że przesyłka ta została nadana w dniu 20 września 2019 r. Zresztą okoliczność tę potwierdził również Skarżący w zażaleniu. Tym samym uprawniona była ocena WSA, że skarga została złożona po terminie.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 ppsa sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W tej sprawie skarga była niewątpliwie spóźniona, a zatem WSA miał obowiązek skargę tę odrzucić.
Nie jest zasadne stanowisko Skarżącego, że WSA naruszył prawo przez pozbawienie Skarżącego gwarantowanego w Konstytucji prawa do obrony przed krzywdzącą go decyzją. Skarżący miał prawo i możliwość skorzystania z konstytucyjnego prawa do sądu, wnosząc do sądu administracyjnego skargę na decyzję organu administracji publicznej. Skorzystanie z tego uprawnienia jest jednak obwarowane koniecznością zachowania określonych w ustawie wymagań formalnych, m.in. związanych z precyzyjnie określonym terminem na wniesienie skargi. Podkreślenia wymaga, że w wyroku z 8 kwietnia 2014 r. o sygn. SK 22/11 (publ. OTK-A 2014/4/37) Trybunał Konstytucyjny wyraźnie stwierdził, że postanowienia Konstytucji nie wykluczają ustanowienia określonych wymogów formalnych, zmierzających do przyspieszenia postępowania, a formalizm procesowy - sam w sobie - jest niezbędny w demokratycznym państwie prawnym dla zapewnienia sprawności i rzetelności postępowania, ponieważ brak rygorów formalnych niechybnie prowadziłby do arbitralności rozstrzygnięć i destrukcji wymiaru sprawiedliwości.
Nie jest sporne, że Skarżący wniósł skargę po terminie. To zatem ta okoliczność sprawiła, że nie było możliwe merytoryczne rozpoznanie przez WSA złożonej przez niego skargi i przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonej decyzji GITD.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa oddalił zażalenie.
PG