Postanowienie NSA z 14 kwietnia 2016 r., II GZ 331/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 14 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 23 listopada 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 1275/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji

Sprawa

w sprawie ze skargi S. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2015 r., znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu robót geologicznych (dot. Elektrowni Jądrowej w L.) postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

sędzia NSA Anna Robotowska przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., objętym zażaleniem postanowieniem z dnia 23 listopada 2015 r., działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odmówił uwzględnienia wniosku S. z siedzibą w K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Stowarzyszenia na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu robót geologicznych (dotyczącego Elektrowni Jądrowej w L.).

I

W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że w skardze na opisaną wyżej decyzję Ministra Środowiska w przedmiocie zatwierdzenia projektu robót geologicznych w celu wstępnego rozpoznania budowy geologicznej i założenia sieci monitoringu hydrogeologicznego na potrzeby badań lokalizacyjnych Elektrowni Jądrowej w L. (lokalizacja C.) S. z siedzibą w K. (dalej: skarżący, Stowarzyszenie) wniosło również o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek ten nie zawierał uzasadnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmawiając uwzględnienia wniosku wskazał, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Sąd w przypadku braku uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie może działać w tym zakresie za stronę.

Skoro więc skarżący wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie przywołał żadnych okoliczności, które świadczyłyby o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku.

II

S. z siedzibą w K. złożyło zażalenie, w którym zaskarżyło postanowienie Sądu pierwszej instancji w całości i wniosło o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z dnia [...] lutego 2015 r. oraz postanowienia z dnia 23 listopada 2015 roku, sygn. akt VI SA/Wa 1275/15, a ponadto o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania i kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił, mające istotny wpływ na jego treść, naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez jego błędne niezastosowanie w sprawie, podczas gdy w przedmiotowej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych, a nawet niemożliwych do odwrócenia skutków dla środowiska naturalnego.

W ocenie skarżącego, za nieprawidłowe należy uznać stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., który stwierdził, że wniosek Stowarzyszenia o wstrzymanie zaskarżonej decyzji nie zawiera uzasadnienia. Skarżący formując skargę nie zawarł w prawdzie przedmiotowego uzasadnienia w oddzielnym punkcie, a jedynie wskazał skutki niewstrzymania wykonalności decyzji w omówieniu poszczególnych zarzutów skargi.

Zgodnie z treścią uzasadnienia skargi odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji skutkować będzie rozpoczęciem prac geologicznych, hydrologicznych bądź sejsmicznych na terenie inwestycji bez dokonania wcześniejszych badań dotyczących pełnej oceny ich oddziaływania na środowisko naturalne oraz wpływu na znajdujący się w sąsiedztwie inwestycji obszar Natura 2000. W ocenie skarżącego powyższe okoliczności uzasadniają złożony wniosek oraz wskazują na zaistnienie przesłanek warunkujących udzielenie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

W odpowiedzi na zażalenie Minister Środowiska wniósł o jego oddalenie jako nieuzasadnionego.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie, jako pozbawione uzasadnionych podstaw, podlega oddaleniu.

Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji została powołana do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Odnosi się ona do sytuacji szczególnego i wyjątkowego zagrożenia, która wymaga zastosowania specjalnego rodzaju tymczasowej ochrony strony postępowania.

Stosownie do treści art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie natomiast z § 3 powołanego przepisu po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że co do zasady wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu w całości lub w części stanowi zatem odstępstwo od tej generalnej zasady i jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu określonych w ustawie procesowej przesłanek. Istotne jest zatem, aby strona należycie uzasadniła swój wniosek, poprzez wykazanie istnienia przesłanek unormowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji przez Sąd zależy od uprawdopodobnienia istnienia przesłanek niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków Ustawodawca nie sprecyzował, co należy rozumieć pod tymi pojęciami, dlatego ocena wystąpienia tych przesłanek za każdym razem należy do Sądu. Ocena ta jest swobodna, ale nie dowolna. Zatem Sąd rozpoznając wniosek o udzielenie tymczasowej ochrony ma obowiązek za każdym razem wskazać podstawę uwzględnienia bądź odmowy uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Natomiast obowiązek wykazania okoliczności stanowiących podstawę wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2005, s. 168).

Przenosząc rozważania ogólne na grunt niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji zasadnie oddalił wniosek Stowarzyszenia uznając, iż nie wykazano, że zachodzą przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. WSA stwierdził, iż brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku ponieważ strona skarżąca wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie przywołała żadnych okoliczności, które świadczyłyby o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Brak uzasadnienia wniosku uniemożliwiał jego merytoryczną ocenę.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego informacje, którymi dysponował Sąd pierwszej instancji, wynikające z pisma procesowego zawierającego w swej treści zarówno skargę, jak również wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, nie uprawniały do udzielenia Stowarzyszeniu ochrony tymczasowej. W tym miejscu zaznaczyć należy, iż podstawę oceny konieczności wstrzymania decyzji stanowią konkretne okoliczności faktyczne, które pozwolą na uprawdopodobnienie, że wykonanie tej decyzji może doprowadzić do niebezpieczeństwa wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar dowodu wykazania powyższych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy.

W rozpoznawanej sprawy, strona przyznała we wniesionym zażaleniu, że nie uzasadniła wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, uznając, że uzasadnienie to zawiera się w omówieniu podniesionych w skardze zarzutów.

Powyższej oceny nie może zmienić stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zażalenia i poparte wnioskiem dowodowym z dnia [...] stycznia 2016 r. obejmującym kopię artykułu z gazety [...] oraz dokumentację fotograficzną przedstawiającą przykładowe akty dewastacji środowiska i nieodwracalnych skutków powstałych na skutek odwiertów i robót geologicznych prowadzonych w ramach podobnych inwestycji. WSA oceniając wniosek strony nie miał możliwości zbadania podniesionych dopiero w zażaleniu okoliczności dotyczących ewentualnego wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci zagrożenia degradacji środowiska naturalnego.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.