Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Łd 222/11 w wyniku rozpoznania skargi E. M. uchylił decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne rolników. Jednocześnie zasądził od Skarbu Państwa - WSA w Łodzi na rzecz pełnomocnika E. M. adw. J. G. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (pkt 2 wyroku WSA).
Pełnomocnik E. M. adw. J. G. złożył zażalenie na zawarte w powyższym wyroku rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie:
- - art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). poprzez nieprawidłową ich wykładnię w sytuacji, gdy przedmiotem zaskarżenia w przedmiotowej sprawie była należność pieniężna;
- - art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust 1 pkt 1 lit a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U Nr 163, poz. 1348 ze zm.) w związku z § 6 pkt 4 cyt. rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy przedmiotem postępowania była należność pieniężna.
I wniósł o zmianę postanowienia dotyczącego zwrotu kosztów postępowania i przyznanie od Skarbu Państwa - WSA w Łodzi kwoty [...] zł tytułem zwrotu kosztów udzielonej z urzędu pomocy prawnej ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy WSA w tym zakresie do ponownego rozpoznania.
Skarżący podniósł, że rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nie zostało uzasadnione - stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a., nie zawiera pełnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, które powinno stanowić art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 18 ust 1 pkt 1 lit a) w związku z § 6 ust 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r., w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), zaś wartość przedmiotu sporu określić na kwotę [...] zł i przyznać koszty postępowania w wysokości [...] zł.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest zasadne.
Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Szczególne miejsce w uzasadnieniu wyroku uwzględniającego skargę zajmuje wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w tym wyjaśnienie podstawy rozstrzygnięcia w zakresie zwrotu kosztów postępowania. Powinno ono mieć charakter zwięzły, ale pozwalający na skontrolowanie przez strony postępowania i ewentualnie przez sąd wyższej instancji, czy sąd orzekający nie popełnił w swoim rozumowaniu błędów. Samo przytoczenie przepisów prawnych lub powołanie się na ich literalne brzmienie nie jest wystarczające. W uzasadnieniu powinno się znaleźć ustalenie, jaka norma obowiązuje i jakie jest jej znaczenie, a więc uzasadnienie powinno zawierać interpretację przepisu w odniesieniu do określonej sprawy. Uzasadnienie powinno również uwidocznić operację logiczną, którą przeprowadził sąd stosując określone normy prawne w rozstrzyganej sprawie.
Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. ma zastosowanie także do motywów rozstrzygnięcia o kosztach postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Sąd pierwszej instancji wydając - zawarte w pkt 2 wyroku - postanowienie o kosztach postępowania lakonicznie odniósł się do podstawy prawnej rozstrzygnięcia w tym zakresie ograniczając się do przywołania w tej mierze w uzasadnieniu wyroku art. 200 w związku z art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a., czyli przytoczenia przepisów prawa jako jednego z elementów wymaganych przez art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd pominął jakąkolwiek argumentację przemawiającą za zasądzeniem kosztów w przyjętej wysokości ([...] zł) czyli nie wyjaśnił podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Przepis art. 200 p.p.s.a. ogólnie określa, że w razie uwzględnienia skargi stronie przysługuje zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, natomiast nie rozstrzyga samodzielnie o sposobie ustalenia wysokości tych kosztów, ani nie stanowi podstawy dla decyzji sądu co do wysokości zasądzonych kosztów.
Natomiast art. 205 § 2 stanowi, że do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. § 3 tego przepisu stanowi, że zasady ustalania wysokości przysługujących stronie należności, o których mowa w § 1 i 2, oraz tryb przyznawania i sposób wypłacania tych należności, określają przepisy odrębne.
Brak uzasadnienia co do składników przyznanych kosztów oraz brak wyjaśnienia podstawy prawnej uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego orzeczenia w tej części.
Brak powyższych elementów w zaskarżonym wyroku stanowi naruszenie art. 141 § 4 i art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w tym zakresie Sąd pierwszej instancji winien usunąć podniesione uchybienia włącznie ze sporządzeniem uzasadnienia spełniającego wymogi, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).