Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 11 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 533/22, po rozpoznaniu wniosku T. D. o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 28 kwietnia 2022 r. w przedmiocie skierowania na badania lekarskie, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że T. D. wniósł skargę na wskazaną wyżej decyzję SKO w przedmiocie skierowania skarżącego na badanie lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W skardze strona zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując go tym, że brak wstrzymania wywoła u niego niepowetowaną szkodę, bowiem wykonanie tego orzeczenia spowoduje niejako bezprzedmiotowość skorzystania z ochrony sądowej. Zdaniem wnioskodawcy, wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje nieodwracalne skutki, których nawet uwzględnienie skargi nie zmieni.
Odmawiając wstrzymania wykonania decyzji WSA wskazał na treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) oraz stwierdził, że skarżący w uzasadnieniu wniosku nie przedstawił żadnych okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie, iż wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Zdaniem WSA, powołane przez stronę okoliczności, tj. poddanie się badaniom lekarskim, są naturalnym następstwem wydania zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji przypomniał, że wstrzymanie wykonania decyzji wymaga wykazania przez skarżącego istnienia szczególnych okoliczności przemawiających za zastosowaniem wyjątku od zasady, o której mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a. Sam fakt istnienia obowiązku wykonania decyzji nie stanowi takiej szczególnej okoliczności.
WSA podkreślił, że orzecznictwo sądów administracyjnych w kwestii możliwości wstrzymania wykonania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami jest jednolite i uznaje, że decyzja taka nie wywołuje ani trudnych do odwrócenia skutków, ani nie powoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, bowiem w sposób bezpośredni nie wpływa na uprawnienia do kierowania pojazdami. Bezpośrednią konsekwencją decyzji nie jest cofnięcie posiadanych uprawnień, a jedynie konieczność poddania się badaniu lekarskiemu. Dopiero z ewentualną decyzją o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami można wiązać skutki w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jej wykonania. Sąd wskazał, że dotkliwość związana z wykonaniem zaskarżonej decyzji, chociaż nie można jej zaprzeczyć, jest podyktowana celem, jakim jest bezpieczeństwo ruchu drogowego.
WSA stwierdził ponadto, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, nie dokonuje oceny zasadności skargi. Nawet ewentualne zaistnienie znacznego prawdopodobieństwa wadliwości zaskarżonego aktu nie jest przesłanką podlegającą ocenie w ramach rozpoznania wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej, która jest przedmiotem postępowania głównego.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył T. D., zaskarżając orzeczenie w całości i domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 p.p.s.a. oraz niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy.
W uzasadnieniu wnoszący zażalenie stwierdził, że Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił argumentacji przez niego wskazanej. Zdaniem skarżącego, obowiązek poddania się kwestionowanym badaniom jeszcze przed wydaniem wyroku w sprawie narusza uprawnienia płynące z art. 47 Konstytucji, art. 8 ust. 1 Konwencji z dnia 4 listopada 1950r. o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 17 ust 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. - ratyfikowanego 3 marca 1977 r. Skarżący podniósł, iż wskazane zasady chronią jego dobra osobiste. Zdaniem strony, WSA pominął istotę przedmiotu skargi, jakim jest ochrona wynikająca z przytoczonego prawa. Roszczeniem skargi jest uchylenie zaskarżonych decyzji, a ich wykonanie pozostaje w sprzeczności z żądaniem zawartym w skardze. Wnoszący zażalenie podkreślił, że w wypadku uwzględnienia skargi, mimo wszystko dochodzi do wykonania zaskarżonych orzeczeń, które prawnie mogą zostać uchylone, a tym samym dochodzi do pozbawienia skarżącego ochrony prawnej. W jego ocenie, w żadnym razie nie można traktować złożonego wniosku jako niezawierającego należytego uzasadnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona ani przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Zauważyć należy, że skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione (B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 206).
W niniejszej sprawie Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, że złożony wniosek nie zawiera argumentacji, która przedstawiałaby możliwość wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przepis ten zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, które muszą zostać we wniosku wskazane i uprawdopodobnione. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, która powinna mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. np. postanowienie NSA z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07).
Zastosowanie przez sąd administracyjny w niniejszej sprawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wymagałoby wykazania przez skarżącego, że w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji powstaną takie skutki, które trzeba rozpatrywać w kategoriach trudnych do odwrócenia bądź znacznej szkody. Oczywiste jest, iż wykonanie zaskarżonej decyzji o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie w celu stwierdzenia braków przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów może wiązać się z pewnymi dolegliwościami (konieczność osobistego stawiennictwa na badanie, zaangażowanie czasowe), jednak nie rodzi to powstania wobec skarżącego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, czy trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Spełnienia jakichkolwiek innych ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji strona zaś nie wykazała.
Jak słusznie wskazał WSA, orzecznictwo sądów administracyjnych w kwestii możliwości wstrzymania wykonania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami jest jednolite. Uznaje się, że decyzja wydana w tym przedmiocie sama w sobie nie wywołuje ani trudnych do odwrócenia skutków, ani nie powoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, ponieważ bezpośrednio nie ma wpływu na uprawnienia do kierowania pojazdami (vide: postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2020 r., sygn. akt I OZ 98/20). Zasadnie Sąd I instancji stwierdził, że bezpośrednią konsekwencją takiej decyzji nie jest cofnięcie posiadanych uprawnień, a jedynie konieczność poddania się badaniu lekarskiemu, zaś dopiero z ewentualną, a więc wciąż hipotetyczną, decyzją o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami można wiązać konsekwencje w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jej wykonania. Dotkliwość związana z wykonaniem zaskarżonej decyzji, chociaż nie można jej wykluczyć, jest podyktowana celem, jakim jest bezpieczeństwo ruchu drogowego.
W świetle przedstawionych okoliczności, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji jest prawidłowe, tym bardziej, że wniosku zawartego w skardze nie uzasadniono w sposób przemawiający za zastosowaniem w sprawie ochrony tymczasowej. Skarżący, mimo że wskazał, iż wykonanie decyzji spowoduje nieodwracalne skutki, nie sprecyzował jakie to skutki mogą w jego przypadku wystąpić. Uniemożliwiło to Sądowi I instancji zbadanie, czy w rozpoznawanej sprawie wystąpiły przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skoro zatem skarżący nie przedstawił wystarczającej i przekonującej argumentacji na poparcie swojego żądania, WSA nie miał możliwości ocenienia, jak w istocie zmieniłaby się sytuacja strony po wykonaniu decyzji.
Ze wskazanych powodów, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.