Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27 maja 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 811/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę M. W. (dalej: skarżący) na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości z dnia 14 stycznia 2022 r. w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego.
W uzasadnieniu postanowienia NSA wskazał, że zarządzeniem z dnia 30 marca 2022 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżącemu doręczono prawidłowo wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w dniu 27 kwietnia 2022 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 22 akt sądowych). Wyznaczony przez Sąd termin upłynął 4 maja 2022 r., natomiast Skarżący uiścił wpis 5 maja 2022 r., nie wnosząc przy tym wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Skarga zatem podlegała odrzuceniu.
Uzasadniając zażalenie skarżący wskazał, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego prawdopodobnie omyłkowo zostało doręczone osobie mu nieznanej. Skarżący argumentował, że w dniu 27 kwietnia 2022 r. przybywał w szpitalu w USA, a "ponadto nikt z bliskich (domowników) nie został adresatem powyższego zarządzenia". Skarżący twierdził, że o wskazanym wezwaniu dowiedział się dopiero z postanowienia o odrzuceniu skargi doręczonego mu 17 czerwca 2022 r. Złożył też wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Wskazał, że wobec przedstawionych argumentów wpłata w niniejszej sprawie została uiszczona w terminie a skarga jest uzasadniona, dlatego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie pozbawione jest usprawiedliwionych podstaw, gdyż okoliczności w nim przedstawione nie dawały podstawy do przyjęcia, że zaskarżone postanowienie narusza prawo.
Obowiązkiem strony jest dochowanie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym. Niewywiązanie się z tego obowiązku sprawia, że czynność podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna (art. 85 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Oznacza to, że strona musi wykazać (uprawdopodobnić), że w czasie biegu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 stycznia 2015 r. o sygn. akt II GZ 798/14; to i kolejne cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skoro art. 86 § 2 p.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu przyjąć należy pewien obiektywny miernik staranności, co oznacza, że tylko stwierdzenie, że strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku (por. postanowienia NSA: z 5 grudnia 2014 r., sygn. akt I OZ 1123/14; z 29 kwietnia 2014r., sygn. akt I OZ 332/14). Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne.
Skarżący nie uprawdopodobnił, że takie okoliczności zaszły w przedmiotowej sprawie. Należy mieć na uwadze, że skarżący do wniosku o przywrócenie terminu nie dołączył żadnej dokumentacji pozwalającej przyjąć, że stan zdrowia i nieobecność w kraju, co miało stać za niewykonaniem wezwania, jest obiektywna i pozwala to uchybienie usprawiedliwić. Tymczasem to na skarżącym ciążył obowiązek wykazania, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Skarżący, wnosząc skargę powinien liczyć się z możliwością kierowania do niego korespondencji z sądu i w tym zakresie zadbać o swoje interesy w sposób należyty, zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt, iż będąc prawnikiem, można oczekiwać od niego podwyższonej staranności i świadomości prawnej, wymagającej zapewnienia warunków organizacyjnych pozwalających zapobiec sytuacji niewłaściwego odebrania pism z sądu.
W orzecznictwie przyjmuje się, że usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktyczne uniemożliwiają dokonanie czynności nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności. Do okoliczności tych zalicza się np.: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony przy równoczesnej niemożliwości wyręczenia się inną osobą. Są to zatem okoliczności absolutnie nagłe i wyjątkowe. Do takich nie można jednak zaliczyć zdarzenia, na które powołuje się skarżący.
Tym samym NSA uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a wniesione na nie zażalenie jest niezasadne i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.