Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Bd 216/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi J. G. (dalej: skarżący) na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należność z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.
Z przedstawionego przez Sąd I instancji stanu sprawy wynikało, że decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2014r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Decyzja organu odwoławczego zawierająca pouczenie o sposobie i terminie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. została doręczona stronie w dniu 29 grudnia 2014 r.
Na decyzję organu drugiej instancji strona w dniu 29 stycznia 2015 r. wniosła spóźnioną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. We wniosku o przywrócenie terminu podano, że spóźnienie wynikało z błędnego wyliczenia daty końcowej upływającego terminu. Skarga była przygotowana w terminie (28 stycznia), niemniej nie została nadana ze względów zdrowotnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia skargi stwierdził, że termin do złożenia skargi upływał z dniem 28 stycznia 2015 r. Dla skutecznego dotrzymania tego terminu niezbędnym było wniesienie skargi do dnia jego upływu, tj. do dnia 28 stycznia 2015 r. włącznie. Z akt sprawy wynikało natomiast, że skarga została nadana w dniu 29 stycznia 2015 r., a więc dzień po terminie wskazanym w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Odnosząc się do podniesionej przez stronę argumentacji Sąd stwierdził, że błędy w wyliczeniu terminu, w przypadku wyraźnego pouczenia, jakie znalazło się w zaskarżonej decyzji nie stanowią okoliczności mogącej uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu. Za takie nie można było uznać niczym nie poparte twierdzenie o chorobie, jaka stała na przeszkodzie w doręczeniu pisma sporządzonego dzień wcześniej. Przede wszystkim to nie choroba, ale błąd wyliczenia daty, był przyczyną przekroczenia czasu na dokonanie czynności. Poza tym z treści wniosku o przywrócenie terminu wynikało, że chodzi z jednej strony o długotrwałą chorobę serca, z drugiej o nagły atak depresji w dniu 28 stycznia.
Skarżący przy tym nie przedłożył żadnych dowodów potwierdzających stan zdrowia uniemożliwiający złożenie skargi w terminie. Sąd I instancji nie znalazł podstaw do przywrócenia terminu na złożenie skargi.
Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, w którym wniósł o jego zmianę w całości. W uzasadnieniu zażalenia strona powtórzyła podobne argumenty przytoczone już we wniosku o przywrócenie terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
Z kolei w myśl art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przez brak winy, o którym mowa w art. 86 § 1 cytowanej ustawy, należy rozumieć sytuacje, w których z przyczyn obiektywnie niezależnych, nawet przy zachowaniu najwyższej staranności skarżąca nie miała możliwości dochowania ustawowego terminu. Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, ale także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu.
Przenosząc te rozważania na treść rozpoznawanego zażalenia, należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał obiektywnie niezależnych przyczyn, które uniemożliwiły mu wniesienie skargi z zachowaniem ustawowego terminu.
Skarżący podał we wniosku o przywrócenie terminu jako przyczynę jego uchybienia błąd w jego wyliczeniu oraz długotrwałą chorobę serca i nagły atak depresji w dniu 28 stycznia (ostatnim dniu do wniesienia skargi). Strona podała natomiast w zażaleniu, że "z powodu złego stanu zdrowia poprosiła w dniu 28 stycznia 2015 r. osobę trzecią – znajomą o nadanie w moim imieniu listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru przedmiotowej skargi. Przekonany byłem, iż skarga została przez nią nadana w Urzędzie Pocztowym danego dnia. Nie zachodzi więc wina w uchybieniu terminu z mojej strony, gdyż uchybienie powstało z przyczyny całkowicie ode mnie nienależnej, której nie mogłem usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku".
Z tym stanowiskiem nie sposób się zgodzić i należy zaakcentować, że obowiązek działania z zachowaniem staranności odnosi się nie tylko do strony postępowania, lecz dotyczy także osób, którymi strona się posługuje, niezależnie od tego, czy są to osoby trzecie. Upoważniając konkretne osoby do działania w imieniu strony nie może ona uchylać się od skutków wynikających z ich działania lub zaniechania. Na stronie ciąży bowiem obowiązek starannego wyboru osoby upoważnionej do działania w jej imieniu. Ponadto skarżący nie przedstawił stosownej dokumentacji potwierdzającej jego chorobę oraz ewentualny brak możliwości działania i nagłe pogorszenie stanu zdrowia w dniu 28 stycznia 2015 r. uniemożliwiający mu złożenie skargi w terminie.
Z przedstawionych powodów należało podzielić ocenę dokonaną przez Sąd I instancji, że skarżący nie wykazał braku zawinienia w dochowaniu terminu. Sam fakt długotrwałej choroby i nagłego jego pogorszenia lub nieprawidłowe działanie osoby trzeciej działającej w imieniu skarżącego nie stanowi tego rodzaju okoliczności, która uzasadniałaby przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.