Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Ol 410/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. w sprawie ze skargi N. C.- O. na decyzję Dyrektora W. - M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności do gruntów rolnych odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji podniósł, że wyrokiem z dnia 20 listopada 2008 r. oddalono skargę N. C.- O., zwanej dalej "skarżącą", na decyzję z dnia [...] sierpnia 2008 r. Skarżąca, będąc prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy, nie stawiła się na rozprawę wyznaczoną na 20 listopada 2008 r. Stosownie do art. 141 § 2 ustawy z dnia 39 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", w sprawach w których skargę oddalono uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. W dniu 18 grudnia 2008 r. skarżąca złożyła wniosek datowany na dzień 16 grudnia 2008 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 20 listopada 2008 r., dopełniając uchybionej czynności. W uzasadnieniu podniosła, że przez cały listopad do 14 grudnia 2008 r. była w Anglii, a sprawą miał się zająć jej ojciec, który pozostawał w przekonaniu, że skoro uiścił wpis sądowy, to Sąd jest zobowiązany przesłać uzasadnienie.
Sąd I instancji podniósł, że stosownie do art. 86 i art. 87 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu musi być złożony w terminie 7 dni, od ustania przyczyny uchybienia terminu, łącznie z czynnością, której strona nie dokonała w terminie. We wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
W ocenie Sądu I instancji okoliczności podane przez skarżącą nie zasługują na uwzględnienie, albowiem strona dopuściła się niedbalstwa i z własnej winy, niczym nieusprawiedliwionymi przyczynami, nie dopełniła czynności w terminie. Brak zatem podstaw do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła N. C.- O. domagając się jego uchylenia w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 86 i art. 87 p.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia podała, że bardzo zależy jej na rozpatrzeniu sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny i w żaden sposób nie można przypisywać jej niedbalstwa czy winy, tylko i wyłącznie z tego powodu, że ze względów ekonomicznych musiała opuścić kraj. Ponadto podniosła, że nie stać jej na ustanowienie zawodowego pełnomocnika, który mógłby prowadzić sprawę w jej imieniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywrócenie terminu. Z kolei, w myśl art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, na co trafnie zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w O., jest możliwe wtedy, gdy strona określonej czynności nie dokonała w terminie bez swojej winy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych ocena braku winy w uchybieniu terminu powinna być dokonana z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. W szczególności, w odniesieniu do strony, która wyjeżdża poza miejsce swego zamieszkania w trakcie procesu, formułuje się powinność takiego zorganizowania spraw, z ustanowieniem pełnomocnika włącznie, by podczas nieobecności strony jej interesy nie doznały uszczerbku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2004 r., FZ 13/04).
Odnosząc powyższe uwagi do zachowania skarżącej należy podzielić ocenę dokonaną przez Sąd pierwszej instancji, że skarżąca wyjeżdżając za granicę po wniesieniu skargi i nie dbając o należytą reprezentację procesową podczas swojej nieobecności, wykazała się znacznym stopniem niedbalstwa.
Nawet, jeżeli wyjazd ten podyktowany był względami ekonomicznymi, to skarżąca winna była ustanowić pełnomocnika do reprezentowania jej spraw podczas nieobecności.
Nie zasługuje na uwzględnienie argument podnoszony przez skarżącą, że nie stać jej było na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika, który mógłby prowadzić sprawę w jej imieniu, bowiem w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 25 września 2008 r. skarżąca została pouczona o przyznaniu prawa pomocy obejmującego częściowe lub całkowite zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Skarżąca nie skorzystała z prawa do złożenia wniosku o przyznanie takiej pomocy.
Zauważyć należy, iż pełnomocnikiem strony, oprócz ww. osób, może być także inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony postępowania oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby jeżeli przewidują to przepisy szczególne (art. 35 § 1 p.p.s.a.). Tym samym, skarżąca mogła ustanowić pełnomocnikiem jedną z osób najbliższych, w szczególności ojca, który - jak wywodzi - uiścił za nią wpis od skargi.
W tej sytuacji bez znaczenia pozostaje podnoszona przez skarżącą okoliczność, że ojciec jej sądził, że uzasadnienie zostanie sporządzone i doręczone skarżącej, bowiem skoro nie został on ustanowiony pełnomocnikiem N. C. - O., to tym samym nie mógł w jej imieniu złożyć wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie przyjął, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, a więc właściwym było oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.
Konkludując Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.