Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. odrzucił skargę kasacyjną B. J. od wyroku tego sądu z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Ke 29/13, w sprawie z jej skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2012 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wyrok z dnia 13 marca 2013 r. wraz z uzasadnieniem doręczony został B. J. (dalej: skarżąca) w dniu 29 marca 2013 r. wraz z pouczeniem o terminie wniesienia skargi kasacyjnej. Na wniosek skarżącej referendarz sądowy WSA w K. postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2013 r. ustanowił dla B. J. pełnomocnika z urzędu (radcę prawnego), na skutek czego dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. pismem z dnia 6 maja 2013 r. poinformował o wyznaczeniu radcę prawnego P. M. Następnie pełnomocnik skarżącej wniósł 5 czerwca 2013 r. (data stempla pocztowego) skargę kasacyjną od wyroku z dnia 13 marca 2013 r.
W ocenie Sądu I instancji, skarga kasacyjna została wniesiona po upływie przewidzianego prawem terminu i jako taka podlegała odrzuceniu. Wskazano, iż stosownie do art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) skargę kasacyjną wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Doręczenie odpisu wyroku w rozpoznawanej sprawie nastąpiło w dniu 29 marca 2013 r., wobec czego termin do wniesienia skargi kasacyjnej zaczął biec w dniu 30 marca 2013 r. i upłynął 29 kwietnia 2013 r. Skargę kasacyjną nadano zatem z przekroczeniem ustawowego terminu.
Sąd I instancji stwierdził bowiem, że na bieg terminu przewidzianego na wniesienie skargi kasacyjnej nie ma wpływu złożenie w jego trakcie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Niemożność dotrzymania terminu do dokonania czynności przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu podlega zaś ocenie w ramach ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, którego w niniejszej sprawie pełnomocnik nie złożył.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie w punkcie I, tj. w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie w sytuacji stwierdzenia, że nie ma naruszeń przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego o rozpoznanie zażalenia na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że błędne jest założenie Sądu I instancji, iż pełnomocnik składając skargę kasacyjną w dniu 5 czerwca 2013 r. uchybił 30-dniowemu terminowi przewidzianemu na jej wniesienie. Pomimo regulacji określonej art. 177 § 1 p.p.s.a., zdaniem pełnomocnika, z powodu przyznania skarżącej prawa pomocy, w rozpoznawanej sprawie termin ten powinien być liczony od daty zapoznania się z aktami sprawy przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, w konsekwencji czego dysponowałby on przewidzianym przez ustawodawcę czasem na wniesienie skargi. Stan faktyczny i prawny sprawy, w ocenie pełnomocnika, wymagał 30-dniowego terminu na skonstruowanie skargi kasacyjnej.
W związku z powyższym pełnomocnik skarżącej nie zgodził się z twierdzeniem Sądu I instancji o konieczności wniesienia o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego środka zaskarżenia. Wskazując na treść art. 87 § 1 p.p.s.a. podniesiono, że nie można było wskazać terminu ustania przyczyny uchybienia, bowiem przyczyna ta w stosunku do pełnomocnika w ogóle nie powstała. Wobec tego, że bieg 7-dniowego terminu liczonego od czasu ustania przyczyny uchybienia w ogóle się nie rozpoczął, nie doszło również do upływu terminu na sporządzenie i złożenie skargi kasacyjnej w rozpoznawanej sprawie.
W dalszej części uzasadnienia podniesiono, że radca prawny P. M. został wyznaczony do sprawy 6 maja 2013 r. i już następnego dnia ujawnił w niej swój udział. Nastąpiło to jednak już po dacie, w której upływał termin na złożenie skargi kasacyjnej, wobec czego pełnomocnik skarżącej podniósł, że w sprawie doszło do ustanowienia prawa pomocy, którego nie da się zrealizować, bowiem pomimo dołożenia należytej staranności, skargę kasacyjną odrzucono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że stosownie do art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Zgodnie zaś z art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu. Na początek biegu tego terminu czy też na jego zakończenie nie ma wpływu postępowanie wpadkowe o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Jak wynika z ugruntowanej linii orzeczniczej, jeżeli stronie skarżącej został doręczony odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem, to od tego momentu, zgodnie z treścią wskazanego przepisu, liczony jest bieg terminu do złożenia skargi kasacyjnej niezależnie od tego, czy strona ustanowiła pełnomocnika z wyboru, czy też wystąpiła z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu (por. postanowienie NSA z dnia 20 lipca 2011 r., sygn. akt II OZ 625/11, postanowienie NSA z dnia 30 lipca 2008 r., sygn. akt I OZ 555/08, postanowienie NSA z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt I OZ 328/11, postanowienie z dnia 26 stycznia 2010 r., sygn. akt II GZ 213/09). W takiej sytuacji, aby skarga kasacyjna została rozpoznana, konieczne jest złożenie wraz z nią wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia.
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji prawidłowo uznał, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej został naruszony. Z uwagi na fakt, iż wyrok wraz z uzasadnieniem został skarżącej doręczony w dniu 29 marca 2013 r., należy uznać, że termin do wniesienia środka odwoławczego upłynął 29 kwietnia 2013 r. Jako że skarga kasacyjna została wniesiona 5 czerwca 2013 r., należało uznać ją za spóźnioną i odrzucić na podstawie art. 178 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zażalenie pełnomocnika skarżącej stanowi polemikę z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych w kwestii konieczności złożenia w przedstawionych okolicznościach wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia (por. postanowienie NSA z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt II GZ 218/13). Taka argumentacja nie mogła spowodować uchylenia zaskarżonego postanowienia, bowiem w okolicznościach, w których w rozpoznawanej sprawie doszło do uchybienia terminu przewidzianego przepisami prawa na wniesienie skargi kasacyjnej, profesjonalny pełnomocnik zobowiązany był wraz z uchybioną czynnością złożyć wniosek o przywrócenie terminu do jej dokonania.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.