Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 11 grudnia 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 2283/15 odrzucił zażalenie [...] od postanowienia tego Sądu z dnia 30 października 2015 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji podniósł, że postanowieniem tut. Sądu z dnia 30 października 2015 r., odrzucono skargę spółki [...] – dalej: skarżąca - wobec nieuzupełnienia w terminie braków formalnych. Odpis rzeczonego postanowienia został doręczony skarżącej na adres pełnomocnika do doręczeń w kraju w dniu 18 listopada 2015 r. Pismem z dnia 23 listopada 2015 r. – nadanym za pośrednictwem ukraińskiego operatora pocztowego (data wpływu do Sądu 1 grudnia 2015 r.) - skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie WSA z dnia 30 października 2015 r.
Sąd I instancji wskazał, że stosownie do treści art. 83 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej: p.p.s.a.), terminy oblicza się według przepisów prawa cywilnego, tj. regulacji zawartej w art. 110 -115 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), przy czym z treści § 3 cyt. przepisu p.p.s.a. wynika, że oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu.
W ocenie WSA, o zachowaniu terminu do wniesienia zażalenia nie decydowała data nadania zażalenia w ukraińskim, zagranicznym urzędzie pocztowym ([...]). Powyższe z tego względu, że w wypadku oddania pisma innemu podmiotowi niż polski operator wyznaczony lub polski urząd konsularny - chociaż posiadającemu uprawnienia do wykonywania usług pocztowych - datą wniesienia jest dzień, w którym pismo wpłynęło do Sądu. W niniejszej sprawie postanowienie o odrzuceniu skargi zostało prawidłowo doręczone na adres pełnomocnika skarżącej w dniu 18 listopada 2015 r., zatem termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu 25 listopada 2015 r. Zażalenie skarżącej nadane w ukraińskim urzędzie pocztowym (Lviv 5) wpłynęło do Sądu w dniu 1 grudnia 2015 r., z uchybieniem ww. terminu.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła [...] wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA w Warszawie.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe spostrzeżenie stanu faktycznego oraz błędnego rozstrzygnięcia problemów prawnych, w rezultacie pozbawienie możności praw i dowiedzenie nieprawidłowości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 194 § 2 p.p.s.a. zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Pismo uznaje się za wniesione w terminie, jeżeli w terminie wpłynęło ono do sądu. Jedyny wyjątek od tej zasady dotyczy oddania pisma procesowego w polskim urzędzie pocztowym lub w polskim urzędzie konsularnym. W myśl art. 83 § 3 p.p.s.a., w takim przypadku za datę wniesienia pisma do sądu należy przyjąć datę oddania tego pisma w urzędzie pocztowym operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, lub urzędzie konsularnym.
Wobec tego data nadania pisma w zagranicznym urzędzie pocztowym nie ma znaczenia dla oceny, czy zachowany został termin do złożenia tego pisma (por wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z 27 listopada 1997 r. I SA/Po 1273/96). W orzecznictwie sądów administracyjnych w ślad za orzeczeniem Sądu Najwyższego z 12 maja 1978 r. w sprawie o sygnaturze akt IV CR 130/78 prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym za datę wniesienia pisma nadanego w zagranicznym urzędzie pocztowym uważa się datę przekazania przesyłki przez ten urząd - polskiemu urzędowi pocztowemu (por. wyrok NSA z 26 września 2008 r. w sprawie II OSK 1101/07 opubl. w: ONSAiWSA 2009/3/54, OSP 2009/6/64, orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 23 listopada 1999 r. sygn. akt I ACa 247/99, wyrok NSA z 20 maja 2010 r. w sprawie I FSK 805/09, wyrok WSA w Łodzi z 3 kwietnia 2007 r. III SA/Łd 501/06 oraz postanowienie NSA z 16 października 2013 r., II GSK 188/13).
Stanowisko takie prezentowane jest również w doktrynie (patrz. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, wyd. II; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2006, s. 219; H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2005, s. 330).
W przypadku nadanych za granicą listów poleconych na kopercie znajduje się stempel pocztowy z datą umożliwiający ustalenie dnia wpływu przesyłki do polskiego urzędu pocztowego (por. postanowienie NSA z 17 stycznia 2012 r. w sprawie II FZ 780/11). Zatem analiza art. 83 § 3 p.p.s.a. musi prowadzić do wniosku, iż jedynie nadanie pisma w polskim urzędzie pocztowym operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub polskim urzędzie konsularnym jest wystarczające dla uznania, że został zachowany termin do jego złożenia.
Natomiast w sytuacji, gdy strona składa pismo w zagranicznym urzędzie pocztowym, niezależnie od tego, czy urząd ten znajduje się na terenie Unii Europejskiej, czy też poza jej granicami, o zachowaniu terminu nie decyduje data nadania za granicą, lecz data przekazania pisma polskiemu urzędowi pocztowemu lub polskiemu urzędowi konsularnemu (por. postanowienie NSA z 6 października 2010 r. w sprawie I OSK 1567/10). Przepis art. 83 § 3 p.p.s.a. rozstrzyga tę kwestię w sposób jednoznaczny.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że skarżąca otrzymała zaskarżone postanowienie WSA w Warszawie w dniu 18 listopada 2015 r., (k. 51 akt sądowych). W związku z tym termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 25 listopada 2015 r. Z akt sprawy wynika, iż zażalenie zostało nadane w ukraińskim urzędzie pocztowym ([...]) w dniu 23 listopada 2015 r. (k. 59 akt sądowych). Jednakże na kopercie zawierającej ww. zażalenie brak jest adnotacji oraz daty w jakiej przesyłka ta została przekazana polskiemu urzędowi pocztowemu. Z kolei to ustalenie jest kluczowe dla przyjęcia zachowania lub uchybienia terminu do wywiedzenia zażalenia. Bez koniecznego w tej mierze przeprowadzenia postępowania dowodowego – choćby wystąpienia do Poczty Polskiej w przedmiocie ustalenia daty przyjęcia korespondencji zagranicznej do polskiego urzędu pocztowego – uznanie, że zażalenie złożono z przekroczeniem siedmiodniowego terminu o którym mowa w art. 194 § 2 p.p.s.a. jest przedwczesne.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.