Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Bk 93/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę A. Sp. k. z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białymstoku z dnia [...] listopada 2016 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry.
W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że A. Sp. k. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białymstoku z dnia [...] listopada 2016 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 stycznia 2017 r. wezwano pełnomocnika spółki do usunięcia braku formalnego skargi przez złożenie złożenie oryginału lub skróconego uwierzytelnionego odpisu z KRS aktualnego w dniu podpisania pełnomocnictwa, tj. w dniu 5 października 2015 r., bądź oryginału lub odpisu pełnego z KRS dotyczącego spółki komandytowej oraz komplementariusza reprezentującego spółkę komandytową oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 400 złotych, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.
Wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 10 lutego 2017 r., jednak do dnia orzekania przez Sąd I instancji wpis nie został uiszczony, a także nie zostały usunięte braki formalne skargi.
Sąd I instancji podkreślił, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., Nr 718 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), sąd jest zobowiązany do odrzucenia skargi w przypadku nieuzupełnienia jej braków formalnych w wyznaczonym terminie. Stosownie zaś do art. 220 § 3 p.p.s.a., skarga, od której pomimo wezwania nie zostanie uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.
A. Sp. k. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a., polegające na zaniechaniu wezwania samej strony skarżącej do podpisania i uiszczenia wpisu od skargi w ustawowym terminie, po bezskutecznym upływie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz do uiszczenia wpisu od skargi przez pełnomocnika.
W uzasadnieniu zażalenia spółka podniosła, że obowiązek wezwania przez wojewódzki sąd administracyjny strony do podpisania skargi w sytuacji, gdy pełnomocnik, który podpisał skargę nie wykazał się stosownym umocowaniem, znajduje odzwierciedlenie w aktualnym orzecznictwie NSA.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W rozpoznawanej sprawie skarga była obarczona brakiem formalnym, bowiem pełnomocnik skarżącej spółki nie złożył dokumentu określającego umocowanie dla prezesa zarządu spółki. W przypadku złożenia pisma do sądu administracyjnego przez pełnomocnika osoby prawnej, ma on obowiązek dołączyć do akt sprawy nie tylko pełnomocnictwo, stosownie do art. 37 § 1 i art. 46 § 3 ppsa, ale także dokument stwierdzający umocowanie do reprezentacji strony przez osobę, która udzieliła pełnomocnictwa (art. 29 ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że złożenie pełnomocnictwa bez wykazania stosownym dokumentem, że udzieliła go osoba umocowana do reprezentowania strony, nie wypełnia warunków formalnych umożliwiających nadanie skardze kasacyjnej prawidłowego biegu (tak też NSA w: wyroku z 7 stycznia 2009 r., sygn. akt I GSK 147/08, postanowieniu z 14 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2007/14, postanowieniu z 10 grudnia 2014 r., sygn. akt I GSK 1870/14).
Należy podkreślić, że zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W myśl zaś art. 29 p.p.s.a., przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 kwietnia 2006 r., sygn. akt II FSK 581/05, stwierdził, że prawidłowa jest praktyka wzywania wnoszących skargi spółek kapitałowych do przedłożenia aktualnego odpisu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, za czym dodatkowo przemawia łatwość uzyskania takiego dokumentu. Natomiast brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentowania strony (art. 29 p.p.s.a.) stanowi brak formalny, którego usunięcie w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. w odniesieniu do spółek kapitałowych polega na przedstawieniu aktualnego odpisu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego.
Prawidłowo zatem Sąd I instancji wezwał pismem z dnia 24 stycznia 2017 r. pełnomocnika do uzupełnienia, w terminie 7 dni, braków formalnych skargi. Nie ulega również wątpliwości, że strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie braków formalnych.
Zgodnie zaś z art. 220 § 1 p.p.s.a., Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie przyjął, że skarżąca nie uiściła wpisu w terminie, o którym mowa w art. 220 § 1 p.p.s.a. Termin do uiszczenia wpisu upłynął bowiem w dniu 17 lutego 2017 r.
Prawidłowo zatem Sąd I instancji odrzucił skargę, której braki formalne oraz braki fiskalne nie zostały uzupełnione w terminie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a.
Odnosząc się do zarzutów zażalenia należy podkreślić, że proponowana przez skarżącą "konwalidacja" nieusuniętego braku formalnego w postaci braku pełnomocnictwa na podlegający uzupełnieniu brak formalny w zakresie podpisu strony nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w sposób jednoznaczny wynika obowiązek sądu odrzucenia skargi w przypadku nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Sąd nie ma zatem kompetencji do uznania, że nieuzupełniony istotny brak formalny skargi (jakim jest brak pełnomocnictwa dla sporządzającego skargę radcy prawnego) może stać się innego rodzaju brakiem formalnym (brakiem podpisu strony pod skargą), który w dalszym ciągu podlegałby uzupełnieniu. Nieuzupełnienie braku formalnego skargi, w sytuacji gdy brak był istotny, a wezwanie precyzyjne i prawidłowo doręczone obliguje wojewódzki sąd administracyjny do odrzucenia skargi, nie dając żadnego w tym względzie wyboru.
Należy zwrócić uwagę, że wezwanie skarżącej do podpisania skargi osobiście, tak jak chciałaby tego skarżąca, prowadziłoby do uprzywilejowania stron korzystających z usług profesjonalnych pełnomocników względem stron, które z takiej możliwości nie korzystają. Z argumentacji autora zażalenia wynika bowiem, że w sprawie powinno dojść do "stopniowania" braków formalnych skargi – w przypadku nieuzupełnienia jednego z nich (w zakresie pełnomocnictwa) przez profesjonalnego pełnomocnika strona powinna dostać swoistą "drugą szansę", mogąc uzupełnić brak formalny skargi (tym razem w postaci podpisu) samodzielnie. Nie ulega natomiast wątpliwości, że w przypadku stron, które występują przed sądem administracyjnym bez pełnomocnika profesjonalnego, skarga, której brak formalny (np. w postaci braku podpisu pod skargą) nie zostanie uzupełniony w wyznaczonym terminie, zostanie odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. bez ponownego wezwania.
Zdaniem Naczelnego sądu Administracyjnego, posiadanie profesjonalnego pełnomocnika ma być dla strony korzyścią ze względu na posiadaną przez tego pełnomocnika wiedzę i doświadczenie zawodowe, a nie dlatego, że stwarza dla sądu dodatkowe obowiązki względem obowiązków wobec stron, które takiego pełnomocnika nie mają (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 lutego 2017 r., sygn. akt II GZ 1157/16; z dnia 24 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 2110/16 oraz z dnia 21 sierpnia 2015 r., II OSK 1971/15 - dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela przeciwnego stanowiska wyrażanego w orzeczeniach przytoczonych przez stronę skarżącą w zażaleniu.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.