Postanowienie NSA z 27 września 2022 r., II GZ 367/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 27 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2022 r. sygn. akt V SO/Wa 6/22 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi

Sprawa

w sprawie ze skargi M.K. na rozstrzygnięcie Rzecznika Praw Pacjenta z dnia 6 sierpnia 2020 r. nr RZPP-DPW-WPII.431.1624.2019 w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie niestwierdzenia naruszenia praw pacjenta do świadczeń zdrowotnych postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

sędzia NSA Mirosław Trzecki przewodniczący

Uzasadnienie

Pismem z 11 września 2020 r. A.K. wniósł skargę na rozstrzygnięcie Rzecznika Praw Pacjenta z 6 sierpnia 2020 r. w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie niestwierdzenia naruszenia praw pacjenta (jego żony) do świadczeń zdrowotnych.

Wyrokiem z 7 kwietnia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1833/20, WSA w Warszawie oddalił tę skargę, wskazując, że A.K. nie miał uprawnienia do zaskarżenia rozstrzygnięcia w swoim imieniu, ponieważ adresatką rozstrzygnięcia była jego żona – M.K..

A.K. złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku, która nie została rozpoznana do dnia wydania niniejszego postanowienia.

Pismem z 4 marca 2022 r. M.K. (dalej "skarżaca") wniosła o przywrócenie terminu do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozstrzygnięcie Rzecznika Praw Pacjenta.

Skarżąca stwierdziła, że jej mąż – A.K. – działał i działa nadal jako jej pełnomocnik na podstawie udzielonego pełnomocnictwa ogólnego. Odniosła się do treści uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z 7 kwietnia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1833/20, wskazując, że absurdalne jest twierdzenie organu, że to wnioskodawczyni, a nie jej mąż, była adresatem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Stwierdziła również, że zarzut, że jej mąż nie miał interesu prawnego do wystąpienia ze skargą na rozstrzygnięcie organu jest absurdalny. Dodała, że jest osobą niepełnosprawną ze znacznym stopniem niepełnosprawności i w związku z powyższym poprosiła męża, aby był jej pełnomocnikiem.

Postanowieniem z 17 maja 2022 r., sygn. akt V SO/Wa 6/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek M.K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie Rzecznika Praw Pacjenta.

Sąd pierwszej instancji uznał, że przyczyna uchybienia terminu ustała 7 maja 2021 r., tj. w dacie odebrania przez pełnomocnika strony wyroku WSA w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1833/20. Jak wynika bowiem z wniosku, treść powyższego wyroku stanowiła podstawę do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

Wobec tego WSA wskazał, że od 7 maja 2021 r. rozpoczął bieg termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie Rzecznika Praw Pacjenta. W tej sytuacji siedmiodniowy termin określony w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej "p.p.s.a.") upłynął 14 maja 2021 r. Wniosek o przywrócenie terminu został zaś złożony dopiero 4 marca 2022 r., czyli po upływie terminu.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca.

Wskazała, że wyrok z 7 kwietnia 2021 r. nie został jej doręczony. Sąd potraktował A.K. jako samozwańczego uzurpatora, który nie może złożyć skargi pomimo pełnomocnictwa. Skoro A.K. nie był pełnomocnikiem, tylko podmiotem nielegitymowanym, trudno oczekiwać od niego, że poinformował M.K. o wyroku odebranym 7 maja 2021 r. Sąd nie poinformował skarżącej o wyroku. Przyczyną uchybienia terminu, jej zdaniem, był znaczny stopień niepełnosprawności, potwierdzony orzeczeniem lekarskim.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu administracyjnym podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do art. 86 § 1 p.p.s.a., sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Jak stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.).

Z powyższych przepisów wynika, że przywrócenie terminu jest możliwe pod następującymi warunkami: 1) nastąpiło uchybienie terminu do dokonania czynności, 2) strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, 3) dokonała jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, 4) uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz 5) w wyniku uchybienia terminu powstały dla strony ujemne skutki procesowe.

W rozpoznawanej sprawie sporne było to, czy został dochowany termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Sąd pierwszej instancji przyjął, że przyczyna uchybienia terminu ustała wraz z doręczeniem A.K. wyroku z 7 kwietnia 2021 r., w którym stwierdzono, że nie miał on interesu prawnego w zaskarżeniu rozstrzygnięcia Rzecznika Praw Pacjenta. Skarżąca zaś nie zgadza się z tym stanowiskiem, wskazując, że przyczyną uchybienia terminu był znaczny stopień niepełnosprawności. Nie podała natomiast, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminowi.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, rację miał Sąd pierwszej instancji, wskazując, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu rozpoczął bieg wraz z doręczeniem A.K. wyroku z 7 kwietnia 2021 r. To bowiem w tym dniu pełnomocnik skarżącej, który posiada pełnomocnictwo ogólne – jak wskazała skarżąca w złożonej skardze, co potwierdza również dokument udzielenia pełnomocnictwa z 20 września 2019 r.– dowiedział się o tym, że skarga złożona w sprawie oznaczonej sygn. akt VII SA/Wa 1833/20 została uznana za złożoną w jego imieniu, a nie jego żony. Wobec tego to z dniem doręczenia ww. wyroku ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi, za którą należało uznać dowiedzenie się przez pełnomocnika skarżącej o błędnym wskazaniu strony postępowania we wcześniej złożonej skardze. Wobec tego od tego dnia (7 maja 2021 r.) rozpoczął bieg określony w art. 87 § 1 p.p.s.a. termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi dopiero 4 marca 2022 r., a więc po upływie ww. terminu.

Z tego powodu zasadnie stwierdził Sąd pierwszej instancji, że skarga została złożona po terminie i odrzucił wniosek na podstawie art. 88 p.p.s.a.

NSA nie uwzględnił wyjaśnień skarżącej, że przyczyną uchybienia terminu do złożenia skargi na rozstrzygnięcie Rzecznika Praw Pacjenta była niepełnosprawność skarżącej. W złożonym wniosku wskazano bowiem, że termin został uchybiony, ponieważ skarżąca – która jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności – działała w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1833/20 przez swojego pełnomocnika (męża), czego nie uwzględnił Sąd pierwszej instancji przy wyrokowaniu w tej sprawie. Wobec tego doręczenie pełnomocnikowi skarżącej rozstrzygnięcia Sądu, w którym stwierdzono, że nie reprezentował on skarżącej, należało uznać za dzień ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi. Złożony 4 marca 2022 r. wniosek o przywrócenie terminu był zaś spóźniony i zasadnie został odrzucony przez Sąd pierwszej instancji.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.