Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 grudnia 2016 r. odrzucił skargę M. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] sierpnia 2016 r. w przedmiocie przedłużenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie gier na automatach o niskich wygranych.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarga wniesiona na powyższą decyzję nie została podpisana. Wobec tego Sąd zarządzeniem z dnia 31 października 2016 r., w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako p.p.s.a.) wezwał skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi przez podpisanie skargi ewentualnie nadesłanie podpisanego egzemplarza, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało doręczone skarżącej w dniu 14 listopada 2016r. Jednakże zobowiązanie wykonano dopiero w dniu 28 listopada 2016 r., a zatem siedem dni po upływie zakreślonego terminu. Na skutek tego Sąd I instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. odrzucił skargę.
M. Sp. z o.o. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia w całości.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 220 § 1 w zw. z art. 49 § 1, 2, 3 i 4 p.p.s.a. poprzez:
- - nieprawidłowe, a co za tym idzie – nieskuteczne wezwanie strony do uzupełnienia braków formalnych skargi wniesionej w sprawie poprzez jej podpisanie, wskutek wezwania strony do ich uzupełniania przed opłaceniem skargi,
- - nieprawidłowe odrzucenie w sprawie skargi, w sytuacji, gdy z przyczyn wskazanych w pkt a), skarga nie mogła być odrzucona z uwagi na brak skutecznego wezwania do uzupełnienia jej braków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie skarżącego nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżone postanowienie WSA w Gdańsku odpowiada prawu, zatem zażalenie podlega oddaleniu.
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi w terminie zakreślonym przez Przewodniczącego Wydziału WSA w Gdańsku w zarządzeniu wzywającym do uzupełnienia tych braków. Należy wskazać, że Sąd I instancji przyjął, że skarżąca w odpowiedzi na wezwanie Przewodniczącego, wraz z pismem z dnia 21 listopada 2016 r. przesłała podpisaną skargę, jednakże nie na adres Sądu, a na adres organu. Następnie organ w dniu 28 listopada 2016 r. (data stempla pocztowego) przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku podpisaną przez stronę skargę. Pojawia się zatem do rozstrzygnięcia kwestia, czy takie działanie strony skarżącej, można było uznać za skuteczne (dokonane w terminie) wypełnienie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadą jest, że w toku postępowania sądowoadministracyjnego prowadzi się korespondencję bezpośrednio z sądem, przed którym toczy się postępowanie. Przeciwny wniosek nie znajduje żadnego racjonalnego usprawiedliwienia, jest sprzeczny z zasadami logiki i ekonomii prowadzenia postępowania sądowego, a ponadto w żaden sposób nie może być wywiedziony z przepisów p.p.s.a. Z całokształtu unormowań powołanej ustawy jednoznacznie wynika, że tryb pośredni wnoszenia pism stanowi ściśle określony w ustawie wyjątek, który wiąże się z koniecznością dokonania dodatkowych czynności bądź realizacji określonych uprawnień przez organ pośredniczący w przekazaniu pisma. Ustawodawca w art. 54 § 1 p.p.s.a. przewidział pośredni tryb wnoszenia do sądu administracyjnego skargi. Organ jest wówczas zobligowany do przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, może również skorzystać z uprawnień autokontrolnych (art. 54 § 2 i § 3 p.p.s.a.).
Pośredni tryb wnoszenia pisma, o jakim mowa w art. 54 § 1 p.p.s.a., odnosi się wyłącznie do pierwotnie składanej skargi. Wskazuje na to bowiem zarówno samo brzmienie ustawy, jak i fakt, że tryb pośredni stanowi odstępstwo od zasady bezpośredniego kierowania pism do sądu i nie może tym samym znajdować zastosowania w sytuacjach nieprzewidzianych przez ustawodawcę. Brak również jakichkolwiek innych powodów (celów), które uzasadniałyby pośrednictwo organu w przekazywaniu pism stanowiących uzupełnienie braków formalnych skargi. Przeciwnie, rozwiązanie przyjęte przez skarżącego w rozpoznawanej sprawie należałoby uznać za zupełnie niecelowe z punktu widzenia ekonomii postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż prowadziłoby do niczym nieuzasadnionego i zbędnego wydłużania czynności podejmowanych przez stronę i ich dodatkowego skomplikowania.
W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zasadnie przyjął za datę uzupełnienia braków formalnych skargi dzień 28 listopada 2016 r., tj. datę nadania przesyłki zawierającej podpisaną skargę przez organ na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Błędne przesłanie żądanych dokumentów w dniu 21 listopada 2016 r. na adres organu nie mogło czynić zadość wezwaniu do usunięcia braków formalnych środka zaskarżenia. Tym samym odrzucenie skargi z uwagi na nieuzupełnienie w terminie jej braku zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało ocenić jako w pełni uzasadnione.
Zażalenie nie zasługuje również na uwzględnienie z powodów podniesionych w zażaleniu. Skarżący twierdzi, że wezwanie strony do uzupełniania braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie, było nieskuteczne, gdyż Sąd mógł wezwać go do uzupełnienia braków formalnych skargi dopiero po jej opłaceniu. Skarżący powyższe wywodzi z uwagi na treść art. 220 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym: "Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata...".
Odnosząc się do tak postawionego zarzutu, należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego. Podpis pod pismem w postępowaniu potwierdza, że pismo to pochodzi od osoby podpisującej je i sankcjonuje jej wolę dokonania czynności w postępowaniu. Nie budzi zatem wątpliwości, że gdy pismo pochodzi od osoby prawnej, to musi ono zostać podpisane przez osobę do tego upoważnioną.
Stosownie zaś do dyspozycji art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym skarga, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie, podlega odrzuceniu. Niewątpliwie niepodpisanie skargi stanowi brak formalny uniemożliwiający nadanie pismu dalszego biegu.
Sąd administracyjny dokonuje bowiem kontroli legalności działania administracji publicznej wyłącznie w wyniku wniesienia skargi przez stronę. Brak podpisu pod skargą uniemożliwia stwierdzenie, że istotnie wolą osoby (podmiotu) wskazanej jako skarżący jest zainicjowanie postępowania przed sądem administracyjnym. Wobec tego nie można twierdzić, że w pierwszej kolejności powinien zostać uiszczony wpis od skargi, a dopiero w przypadku uiszczenia wpisu Sąd powinien wzywać do uzupełnienia braku skargi, poprzez jej podpisanie, a zatem ustalenie, czy istotnie wolą strony było zainicjowanie postępowania przed sądem administracyjnym.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.