Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, postanowieniem z dnia 23 listopada 2021 r., odmówił J. B. wstrzymania wykonania objętej jego skargą decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia [...] lutego 2021 r., w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.
Sąd wskazał, że skarżący w skardze na powołaną decyzję w przedmiocie cofnięcia mu uprawnień do kierowania pojazdami kat. AM, B1, B wniósł o wstrzymanie jej wykonania uzasadniając, że uprawnienia w zakresie kierowania pojazdami są mu niezbędne do wykonywania pracy zarobkowej. Skarżący wskazał, że bezpodstawne cofnięcie uprawnień może wyrządzić mu szkodę.
Sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie przywołał konkretnych okoliczności, które świadczyłyby o jego zasadności. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ograniczył się jedynie do powołania się na niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody. Podniesiona zaś argumentacja, że uprawnienia w zakresie kierowania pojazdami są mu niezbędne do wykonywania pracy zarobkowej pozbawiona została wyjaśnień, w jaki sposób są one niezbędne i w jakiej pracy. W ocenie Sądu stwierdzenie skarżącego, że cofnięcie mu uprawnień może wyrządzić mu szkodę również było niewystarczające, gdyż nie wynikało z niego, jaką szkodę może wyrządzić i w jaki sposób.
Podsumowując, Sąd I instancji stwierdził, że brak uzasadnienia wniosku odnośnie do zaskarżonej decyzji SKO w Wałbrzychu stanowił naruszenie obowiązku nałożonego na wnioskodawcę przepisem art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), w konsekwencji nie pozwalał na jego uwzględnienie.
J. B., zażaleniem zaskarżył w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia – art. 6 w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji tego wydanie postanowienia, którym odmówiono mu wstrzymania wykonania decyzji SKO w Wałbrzychu z dnia [...] lutego 2021 r. z uwagi na lakoniczność wniosku o wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji, podczas gdy przepis art. 6 p.p.s.a. obligował Sąd do udzielenia stronie występującej bez adwokata/radcy prawnego niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań, zaś przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. dawał Sądowi możliwość wezwania skarżącego jako strony postępowania – występującej w sprawie bez profesjonalnego pełnomocnika i niemającej specjalistycznej wiedzy prawniczej – do uzupełnienia bądź poprawienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu administracji (który został zawarty w skardze do WSA) z jednoczesnym pouczeniem skarżącego o ewentualnych skutkach nieuzupełnienia i niepoprawienia tegoż wniosku.
Podnosząc ten zarzut skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania decyzji SKO w Wałbrzychu z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania zażaleniowego. Alternatywnie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw albowiem postawiony w jego ramach zarzut wraz z podniesioną argumentacja nie podważają prawidłowości postanowienia Sądu I instancji.
Przechodząc do oceny zażalenia wskazania wymaga, że zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd, przed którym toczy się postępowanie kontrolujące akt lub czynność organu administracji publicznej jest uprawniony do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli w stosunku do strony – wnioskodawcy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez pojęcie szkody użyte w przywołanym przepisie należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Podkreślenia wymaga, na co również zasadnie zwrócił uwagę Sąd I instancji, że warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem decyzji lub aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skoro zaś sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że Sąd I instancji niewadliwie ocenił żądanie skarżącego wstrzymania wykonania objętej jego skargą decyzji SKO w Wałbrzychu skutkiem, której jest cofnięcia stronie uprawnień do kierowania pojazdami kat. AM, B1, B. W istocie bowiem wniosek, jego uzasadnienie, sprowadza się do wyłącznie lakonicznego, nie popartego szerszą argumentacją, wskazania, że niewstrzymanie wykonania powołanej decyzji wyrządzi skarżącemu szkodę poprzez pozbawienie go uprawnień niezbędnych do wykonywania pracy. Brak jakiejkolwiek dodatkowej argumentacji w zakresie rodzaju wykonywanej pracy i związanej z tym niezbędności uprawnień do kierowania pojazdami nie pozwalał na ocenę, czy wykonanie zaskarżonego rozstrzygnięcia spowoduje możliwość zaistnienia którejkolwiek z przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., w tym przede wszystkim podnoszonej we wniosku możliwości wyrządzenia skarżącemu szkody.
Nie jest przy tym zasadny zrzut naruszenia przez Sądu I instancji art. 6 w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie tychże przepisów w związku z rozpoznaniem żądania zastosowania ochrony tymczasowej.
Przepis art. 6 p.p.s.a., stanowi, że sąd administracyjny w razie uzasadnionej potrzeby udziela stronom występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań.
Art. 49 § 1 p.p.s.a., określa natomiast, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Sąd I instancji nie miał podstaw do zastosowania art. 49 § 1 p.p.s.a., albowiem przepis ten dotyczy wezwania do uzupełnienia lub poprawienia pisma procesowego w przypadku stwierdzenia niezachowania warunków formalnych uniemożlwiających nadanie pismu prawidłowego biegu. Wniosek skarżącego, pomieszczony w ramach skargi, nie był obarczony wadami formalnym, a brakami w zakresie uzasadnienia wniosku, którego sformułowanie w aspekcie podnoszonych tez mających wykazać zaistnienie jednej bądź obu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. i ich uzasadnienia spoczywa, co już wskazano, na wnioskodawcy.
Także brak było podstaw do zastosowania przez Sąd I instancji art. 6 p.p.s.a.
Sąd nie ma obowiązku udzielania pouczeń co do wszelkich możliwych zachowań, a obowiązek ten odnosi się do wskazówek i pouczeń celowych z punktu widzenia prawidłowego przebiegu procesu i gwarancji procesowych strony. W żadnym razie sąd nie jest zobligowany do zastępowania strony w dokonywaniu określonych czynności procesowych, czy sugerowaniu kierunku pożądanych działań. Oczekiwanie, by sąd sugerował stronie zgłoszenie środków dowodowych, jest zbyt daleko idące (por. wyrok NSA z dnia 7 września 2018 r., sygn. akt II OSK 1435/17). Mając na uwadze treść samej skargi, tak w zakresie podniesionych w niej zarzutów, wniosków jak i uzasadnienia, brak było podstaw do stwierdzenia, aby skarżący cechował się nieporadnością lub brakiem szczególnej zaradności procesowej i merytorycznej, która czyniłaby koniecznym udzielenie mu niezbędnych wskazówek celem nadania sprawie prawidłowego biegu. Stwierdzony brak wniosku skutkujący odmową wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie stanowi zaś okoliczności uniemożliwiającej stronie ponowne wniesienie żądania w tym przedmiocie, sformułowanego zgodnie z przywołanymi na wstępie wymogami z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w z w. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.